Donostiako Renfe Aldiriak

Gipuzkoako Renfe Aldiriak sarea

Donostiako Renfe Aldiriko sarea Donostialdea, Bidasoaldea, Tolosaldea, Goierri eta Urola Garaia eskualdeko lurrazpiko garraiobidea edo aldiriko trena da. Sarea linea bakar batek osatzen du, C-1 red.svg  lineak, eta lurraldea zeharkatzen du "L" alderantzizko moduan, Irun eta Brinkola geltokien artean. Aldiriko trena izan arren, toki askotan linearen maiztasun handiak metropolitar burdinbidea batekin parekatzea ahalbidetzen du.

Infobox Public Transport.png
Donostiako Renfe Aldiriak
Renfe Aldiriak.svg
San Sebastian Estación del Norte.jpg
C-1 red.svg  lineako trena Donostiako geltokiaren
Datu orokorrak
Garraio mota Aldiriko tren
Zerbitzatutako eskualdeak Gipuzkoa,
 Euskal Herria
Lineak C-1 red.svg 
Geltoki kopurua 30
Bidaiariak urteko 6 150 000 (2017)[1]
Jabea ADIF
Web gunea www.renfe.es
Ustiapena
Ustiapenaren hasiera 1989[2]
Eragileak Renfe Operadora
Ibilgailu kopurua Renfe 446 / Renfe 447
Ibilgailuen luzera 75,99 m
Datu teknikoak
Luzera 80,5 km
Galiboa 1 668 mm
Abiadura maximoa 120 km/h

 Mapa
 Cercanias Logo Negativo.svg Donostiako Renfe Aldiriak sarearen eskema 
Brinkola 
KBHFa red BSicon .svg KBHFa red
 Irun Logotipo de Renfe Operadora.svg Renfe Larga distancia.svg Renfe Media distancia.svg  Euskotren Trena Logo.svg Euskotren E2.svg 
6'  
STR red num6r STR red
  3'
Renfe Media distancia.svg  Legazpi 
BHF red + GRZq
BSicon BHF red.svg
BSicon .svg BHF red
 Irungo Bentak Euskotren Trena Logo.svg Euskotren E2.svg 
4'  
STR red
num5r + num2l
BSicon num5r.svg
STR red
  7'
Renfe Media distancia.svg  Zumarraga 
BHF red BSicon .svg
BHF red + GRZq
BSicon BHF red.svg
 Lezo–Errenteria Renfe Media distancia.svg 
9'  
STR red num1l STR red
  2'
Ormaiztegi 
BHF red num5r BHF red
 Pasaia Renfe Media distancia.svg 
6'  
STR red + GRZq
BSicon STR red.svg
BSicon .svg STR red
  1'
Renfe Media distancia.svg  Beasain 
BHF red num4ra BHF red
 Herrera Euskotren Trena Logo.svg Euskotren E2.svg Euskotren E5.svg 
3'  
STR red BSicon .svg STR red
  2'
Renfe Media distancia.svg  Ordizia 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Intxaurrondo
3'  
STR red BSicon .svg STR red
  2'
Itsasondo 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Ategorrieta
2'  
STR red BSicon .svg STR red
  3'
Legorreta 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Gros
2'  
STR red BSicon .svg STR red
  2'
Ikaztegieta 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Donostia Logotipo de Renfe Operadora.svg Renfe Larga distancia.svg Renfe Media distancia.svg 
2'  
STR red num4r STR red
  2'
Alegia 
BHF red + GRZq
BSicon BHF red.svg
BSicon .svg BHF red
 Loiola
4'  
STR red num3r STR red
  1'
Renfe Media distancia.svg  Tolosa 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Lanak  Loiolako Erriberak Euskotren Trena Logo.svg Euskotren E2.svg Euskotren E5.svg 
2'  
STR red BSicon .svg STR red
  2'
Tolosa–Erdia 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Martutene
3'  
STR red BSicon .svg STR red
  2'
Anoeta 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Lanak  Astigarraga
3'  
STR red num3r STR red
  3'
Billabona–Zizurkil 
BHF red + GRZq
BSicon BHF red.svg
BSicon .svg BHF red
 Hernani
4'  
STR red num2r STR red
  2'
Andoain–Erdia 
BHF red BSicon .svg BHF red
 Hernani–Erdia
2'  
STR red num1le STR red
  3'
Andoain 
BHF red BSicon .svg
BHF red + GRZq
BSicon BHF red.svg
 Urnieta
 
STRl red
STRq red + num2la
BSicon STRq red.svg
STRr red
  3'

Sarean bi geltoki berri egitea aurreikusten da: Loiolako Erriberak, Donostiako izen bereko auzoaren parean, eta Astigarraga, udalerri horren inguruan.

Gaur egungo 30 geltokietatik 3tan Donostiako metroarekin lotura dago eta 9tan RENFEren distantzia ertain edo luzeko trenekin.

HistoriaAldatu

1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Donostia dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.[3]

Orduan, line bat inauguratu ziren:   linea. Linea hori Brinkola eta Irun arteko geltokien artean zihoan, orain gertatzen den bezala.

2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.[4]

2011ko maiatzaren 12an, Intxaurrondoko geralekua martxan jarri zen, aurretik Herrera eta Ategorrieta zeuden geralekuan artean.[5]

2017ko apirilaren 18tik eta 2018ko uztailaren 10era arte, Euskal Y-a eraikitzeko lanak direla eta, ADIFek Lezo–Errenteria eta Irungo geltokien arteko zerbitzuak mugatu ditu. Hirugarren erraila ezartzeko, bi trenbideetariko bat zerbitzuz kanpo dago 10 kilometroko luzeran, eta horren eraginez aldirikoen zerbitzu askok Lezo-Errenteriako geltokia dute geltoki-buru. Gainera, 22:30etatik 6:30etara trenbidea moztuta mantentzen da. Egoerari aurre egiteko, hurrengo baliabideak jarri zaizkie bidaiariei lanak irauten duten bitartean:[6][7]

SareaAldatu

      Geltokia Udalerria Gunea Konexioak
    Irun Irun 2. gunea               L1 G2
    Irungo Bentak Irun 2. gunea         E22   E24   E26   E27   E28   E77    L2
    Lezo–Errenteria Errenteria 2. gunea       E03   U22 
    Pasaia Pasaia 1-2 guneak       E01   E02   E05   E06   E07   E20   E26   E27 
    Herrera Donostia 1. gunea           E01   E02   E05   E07   E20   E26   E27   E71   E72   E75    13 24 27 38 B6 B10
    Intxaurrondo Donostia 1. gunea   08 09 14 29 31 B3 B10
    Ategorrieta Donostia 1. gunea   08 09 14 29 31 B3 B10
    Gros Donostia 1. gunea   13 14 27 29 31 33 36 37 B6 B10
    Donostia Donostia 1. gunea          17 24 37
    Loiola Donostia 1. gunea   21 26 31 41 B4
    Martutene Donostia 1. gunea   26 41 B4
    Hernani Hernani 1. gunea
    Hernani–Erdia Hernani 1. gunea
    Urnieta Urnieta 1-2 guneak
    Andoain Andoain 2. gunea    G2   G3 
    Andoain–Erdia Andoain 2. gunea    T5   TO23E 
    Billabona–Zizurkil Billabona-Amasa 2-3 guneak    TO27E 
    Anoeta Anoeta 3. gunea    TO20E 
    Tolosa–Erdia Tolosa 3. gunea    DO03 
    Tolosa Tolosa 3. gunea       TO01   TO05   TO06   TO41G   UK02 
    Alegia Alegia 3-4 guneak    DO03 
    Ikaztegieta Ikaztegieta 4. gunea    DO03 
    Legorreta Legorreta 4. gunea    DO03 
    Itsasondo Itsasondo 4. gunea    GO04   GO41G 
    Ordizia Ordizia 4. gunea       DO03   GO01   GO04   GO05   TO41G   GO21E   GO24E   GO41G 
    Beasain Beasain 4. gunea       DO03   GO01   GO04   GO05   GO41G 
    Ormaiztegi Ormaiztegi 5. gunea
    Zumarraga Zumarraga 5. gunea       DG03   DG04B   DG09   DG43G   DO03   GO05   GO06   UK06 
    Legazpi Legazpi 5-6 guneak   
    Brinkola Legazpi 6. gunea

PlanoaAldatu


GeltokiakAldatu

Donostiako Renfe Aldiriak sareko geltokiak ADIFek kudeatzen eta mantentzen ditu 2005tik. Hala ere, Renfe Operadora enpresak ditu trenak eta horiek ustiatzeaz arduratzen da.

AzpiegituraAldatu

Lineak Madril—Hendaia burdinbidea bakarrik erabiltzen du, Brinkola eta Irungo geltokien artean.[8]

UstiapenaAldatu

Bidearen 80,5 kilometroek, 1 668 mm-ko zabalerakoak, lurrazaleko beste batzuekin konbinatutako lurpeko zatiak dituzte. Azken horietan, trenbidea gainerako garraioetatik bereizitako plataforman igarotzen da beti. Ibilbideak 30 geltoki edo geldialdi ditu: 11 geltokiak eta 19 geldialdiak.

OrdutegiakAldatu

Ordutegiak egunaren, orduaren eta eskariaren arabera aldatzen dira. Hemen kontsulta daitezke.

Batez besteko denborakAldatu

Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

Donostiako Renfe Aldiriak sarearen ibilgailuak 2020ko urtarrilaren 1ean[9]
Irun Donostia Tolosa Beasain Zumarraga Brinkola
Irun 0:25 0:56 1:12 1:27 1:37
Donostia 0:25 0:30 0:46 1:01 1:11
Tolosa 0:56 0:30 0:16 0:28 0:38
Beasain 1:12 0:46 0:16 0:15 0:22
Zumarraga 1:27 1:01 0:30 0:15 0:08
Brinkola 1:37 1:11 0:38 0:22 0:08

FlotaAldatu

Donostiako Renfe Aldiriak sareko trenen sarea RENFEk ustiatzen du.

Donostiako Renfe Aldiriak sarearen ibilgailuak 2020ko urtarrilaren 1ean[10][11]
Seriea Fabrikatzailea Unitateak Urtea Lineak Luzera (m) Bidaiariak
Renfe 446 CAF / MACOSA / MTM 4 1989    75,93 240 / 759
Renfe 447 CAF / Alstom / Siemens 9 2001    75,93 234 / 702

TarifikazioaAldatu

Aldiriak sareko tarifikazioa aldatu egiten da ibilbidean zeharkatutako eremuen eta erabilitako ongarrien arabera.

Donostiako Renfe Aldiriak sarearen tarifak 2020an[12]
Titulua 1 gune 2 gune 3 gune 4 gune 5 gune 6 gune
Txartel erraza 1,70€ 1,90€ 2,60€ 3,35€ 3,80€ 5,00€
Joan-etorri txartela 2,60€ 2,75€ 4,10€ 5,50€ 6,40€ 8,00€
Hileko Mugatua (hiean behin, 2 bidaia egunero) 34,45€ 43,95€ 58,65€ 73,30€ 85,80€ 91,00€
Hileko Mugagabea (hiean behin, mugagabea) 45,60€ 51,70€ 73,00€ 95,98€ 109,55€ 144,60€
Aldiriak Konbinatua 0,00€ 0,00€ 0,00€ 0,00€ 0,00€ 0,00€


Donostiako Renfe Aldiriak sarearen deskontuak 2020an[13]
Titulua Deskontua
Haurrak (6 urtetik beherakoak, plaza bete gabe) doan
Taldeak (10 pertsona baino gehiago, ibilbide bera) Joan: 30% / Joan-Etorri: 40% / Haurrak: 50%
Urrezko txartela 40%
Familia ugaria Kategoria orokorra: 20% / Kategoria berezia: 50%

GuneakAldatu

Sarea 7 eremutan bereizita dago, eta 1etik 6ra bitarteko zenbakiak jasotzen dituzte, sarearen epizentroa den Donostiako geltokiarekiko distantziaren arabera. Zazpigarren guneak, berriz, 2 zenbakia jasotzen du, beste 2. eremuaren distantzia berera dagoelako. Hauek dira sarea osatzen duten udalerriak eta horien eremuak:[14]

Gunea Udalerriak
1 Hernani - Pasaia - Donostia
2 Andoain - Errenteria - Irun - Lezo - Urnieta
3 Anoeta - Billabona-Amasa - Tolosa - Zizurkil
4 Alegia - Beasain - Ikaztegieta - Itsasondo - Legorreta - Ordizia
5 Ormaiztegi - Zumarraga
6 Legazpi - Oñati

BidaiariakAldatu

2007an, Donostiako Renfe Aldiriak taldeak 6 milioi bidaiari izan zituen, eta hurrengo urtean% 18 baino gehiago jaitsi zen. 2011. urtean, zerbitzuak gora egin zuen berriro, 7 milioi bidaien muga gaindituz.[15]

Urtea Bidaiariak
2005 5 169 199
2006 5 125 203
2007 6 060 036
2008 4 890 976
2009 4 943 031
2010 4 767 839
2011 7 148 000
2017 6 150 000

Bidaiarientzako informazioaAldatu

Tren guztiek megafonia bidezko argibideak eta argi-panelak edo trena igarotzen den geltokietako pantailak dituzte. Argi-panel edo pantaila horiek, halaber, kanpoko tenperaturaren eta orduaren berri ematen dute. Ateak ixteko abisu akustiko eta argitsuak ere badituzte.

Geltoki guztietan daude geltokiak egiten dituzten trenei buruzko informazio-pantailak eta/edo panelak, eta, gainera, megafoniaz ohartarazten dira trenak iristen direnean.

TurismoaAldatu

Ibilbidean zehar,   lineak interes turistikoko hainbat lekurekin lotzen du:

Geltokia Konexioak
Irun Nazioarteko zubia
Lezo–Errenteria Errenteriako alde zaharra
Pasaia Pasaiako portua
Pasai Donibane
Gros Zurriolako hondartza
Kursaal jauregia
Santa Katalina zubia
Urgull mendia
Donostia Tabakalera
Artzain Onaren katedrala
Kontxako hondartza
Maria Kristina zubia
Andoain–Erdia Leitzaran ibaia
Tolosa–Erdia Tolosako katedrala
Tolosako alde zaharra
Beasain Igartza jauregia

EtorkizunaAldatu

Geltoki berriak sortzeaAldatu

Loiolako ErriberakAldatu

Donostiako Renfe Aldiriak, Donostiako metroarekin batera, Gipuzkoako garraiobide nagusia da. Honako geltoki hauek partekatzen dituzte: Irun (Kolon Euskotrenentzat), Irungo Bentak (Bentak Euskotrenentzat), eta Herrera (Herrera Euskotrenentzat). Hala ere, guztiak Donostia ekialdean daude, eta Errenteriatik kanpo ez dago bakar bat ere. Beraz, gaur egun, Gipuzkoatik etorri eta Donostiako mendebaldera joan nahi duten bidaiariek Errenteriatik igaro behar dute. Hori konpontzeko, Eusko Jaurlaritzak, ADIF -ekin batera, Loiolako Erriberak auzoan trukagailu bat sortzea bultzatu zuen,   eta    lineen artean. Gaur egun azterketa-fasean dago.[16]

AstigarragaAldatu

Astigarraga sareko bi geltokiren inguruan dago, Martutene eta Hernanin. Egia da ez duela geltoki propiorik, eta hori trena udalerritik igarotzen dela. Hasiera batean, Euskal-Y eraiki zenean, Donostiako abiadura handiko geltokia udalerri horretan kokatzea erabaki zen, baina azkenean proiektua baztertu egin zen, Donostiako geltokiaren kaltetan. Hala ere, Eusko Jaurlaritzak udalerrian geltoki bat eraikitzeko konpromisoa hartu zuen, nahiz eta Madril—Hendaia burdinbidean izan, azkenean gertatuko den bezala. Donostiatik gertu geltoki bat egongo da, baina abiadura handiko trenbideak ere izango ditu, trenak Euskal Y-tik Donostiako geltokiraino eta alderantziz sartu ahal izateko.[17]

Geltokiak egokitzeaAldatu

Sareko geltoki askoren antzinatasuna dela eta (XIX. mendearen amaiera), geltoki batzuk ez daude mugikortasun urriko pertsonentzat egokituta edo ez dute lurpeko pasabiderik trenbideak gainditzeko. Hori dela eta, ADIF sareko geltokiak prestatzen ari da, egungo beharretara egokitzeko.[18][19]

Trenak ordezteaAldatu

Gaur egun sarean dauden trenak Renfe 447 dira, nahiz eta unean-unean Renfe 446 trenak erabiltzen diren. Hala ere, RENFEk Renfe Civia trenekin lan egin nahi du. Horretarako, geltoki batzuetako nasak egokitu behar dira. Behin egokiak direnean, apurka-apurka Renfe 447 -en ordez Renfe Civiak jarriko dira.[20]

ErreferentziakAldatu

  1. https://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza/2018/06/11/los-trenes-cercanias-van-casi-vacios-apenas-superan-cifra-usuarios-hace-diez-anos-1248578-2261126.html
  2. http://zonaretiro.com/gente/fallece-javier-bustinduy/
  3. (Gaztelaniaz) País, El. (1980-01-17). «Un plan de cercanías que enlace el tren con el Metro» El País ISSN 1134-6582 . Noiz kontsultatua: 2020-04-19.
  4. https://web.archive.org/web/20160702083546/http://www.spanishrailway.com/2012/02/20/caminos-de-hierro-del-norte-de-espana/
  5. http://www.vialibre-ffe.es/noticias.asp?not=7170&cs=infr
  6. (Gaztelaniaz) «Renfe Avisos» web02.renfe.es . Noiz kontsultatua: 2018-05-31.
  7. (Gaztelaniaz) «Renfe altera durante 15 meses el servicio entre Lezo-Errenteria e Irun por las obras del tercer carril para el TAV» diariovasco.com 2017-04-18 . Noiz kontsultatua: 2018-05-31.
  8. «Cercanías San Sebastián» www.renfe.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  9. «Cercanías San Sebastián» www.renfe.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  10. «Listadotren.es» www.listadotren.es . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  11. «Listadotren.es» www.listadotren.es . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  12. «San Sebastián - Abonos y Descuentos» www.renfe.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  13. «San Sebastián - Abonos y Descuentos» www.renfe.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  14. «Renfe - Plano de Cercanías San Sebastián» www.renfe.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  15. https://www.vialibre-ffe.com/pdf/4-Anuario2012_Viajeros_Cercan%C3%ADas.pdf
  16. (Gaztelaniaz) «El Gobierno Vasco aprueba 34,7 millones de euros para el intercambiador de Riberas y el BEI de Donostia» El Diario Vasco 2019-04-16 . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  17. «El municipio guipuzcoano de Astigarraga contará con una estación de ferrocarril sobre las vías» www.vialibre-ffe.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  18. (Gaztelaniaz) «Legazpi contará con una nueva estación de tren» El Diario Vasco 2019-12-02 . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  19. (Gaztelaniaz) 20minutos. (2019-12-12). «Adif invertirá casi 3,7 millones en la segunda fase de las obras de accesibilidad en la estación de Ordizia» www.20minutos.es - Últimas Noticias . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  20. (Gaztelaniaz) «La renovación de los Cercanías de Renfe en Gipuzkoa se retrasa» El Diario Vasco 2010-02-08 . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu