Donostiako Renfe Aldiriak

Gipuzkoako aldiriko trenen sarea

Donostiako Renfe Aldiriak Euskal Herriko Gipuzkoa lurraldean dagoen aldiriko tren sarea da. Sarea line bakarrak osatzen du. Aldiriko trena izan arren, toki askotan linearen maiztasun handiak metropolitar burdinbidea batekin parekatzea ahalbidetzen du.

Donostiako Renfe Aldiriak
Renfe Aldiriak.svg
S-447-irun.jpg
Sareko bi trenak Irungo geltokian
Datu orokorrak
Garraio mota Aldiriko trena
Eskualdeak Gipuzkoa,  Euskal Herria
Lineak C-1 red.svg 
Geltokiak 30
Bidaiariak 6 150 000 (2017)[1]
Jabea Gipuzkoako Foru Aldundia
Webgunea www.renfe.com
Ustiapena
Hasiera 1989[2]
Eragileak Renfe Operadora
Ibilgailuak 13
Datu teknikoak
Luzera 80,5 km
Abiadura maximoa 120 km/h

 Mapa
Renfe aldiriak donostia.svg

Aldiriko trena 1989. urtean inauguratu zen C-1 red.svg linearekin, egungoaren antzeko egoeran.[3]

Renfe Aldiriak eta marka komertzialan pean jarduten du, Iberiar Penintsulako hiri nagusietako garraiobide guztiak biltzen dituen Renfe Operadoraren barruan.

HistoriaAldatu

1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Donostia dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.[4]

Orduan, line bat inauguratu ziren:   linea. Linea hori Brinkola eta Irun arteko geltokien artean zihoan, orain gertatzen den bezala.

2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.[5]

2011ko maiatzaren 12an, Intxaurrondoko geralekua martxan jarri zen, aurretik Herrera eta Ategorrieta zeuden geralekuan artean.[6]

Euskal Y-aren eraikuntzaAldatu

2017ko apirilaren 18tik eta 2018ko uztailaren 10era arte, Euskal Y-a eraikitzeko lanak direla eta, ADIFek Lezo–Errenteria eta Irungo geltokien arteko zerbitzuak mugatu ditu. Hirugarren erraila ezartzeko, bi trenbideetariko bat zerbitzuz kanpo dago 10 kilometroko luzeran, eta horren eraginez aldirikoen zerbitzu askok Lezo-Errenteriako geltokia dute geltoki-buru. Gainera, 22:30etatik 6:30etara trenbidea moztuta mantentzen da. Egoerari aurre egiteko, hurrengo baliabideak jarri zaizkie bidaiariei lanak irauten duten bitartean:[7]

SareaAldatu

          Geltokia Udalerria Gunea Konexioak
        Irun Irun 2     
  L1 G2 
     
        Irungo Bentak Irun 2     
  E22 E24 E26 E27 E28 E77 
  L2 
        Lezo–Errenteria Errenteria 2   E3 U22 
     
        Pasaia Pasaia 1-2   E01 E02 E05 E06 E07 E20 E26 
     E27 
        Herrera Donostia 1       
  E01 E02 E05 E07 E20 E26 E27 E71 E72 E75 
  13 24 27 38 B6 B10 
        Intxaurrondo Donostia 1   08 09 14 29 31 B3 B10 
        Ategorrieta Donostia 1   08 09 14 29 31 B3 B10 
        Gros Donostia 1   13 14 27 29 31 33 36 37 B6 B10 
        Donostia Donostia 1   17 24 37 
       
        Loiola Donostia 1   21 26 31 41 B4 
        Martutene Donostia 1   26 41 B4 
        Hernani Hernani 1
        Hernani–Erdia Hernani 1
        Urnieta Urnieta 1-2
        Andoain Andoain 2   G2 G3 
        Andoain–Erdia Andoain 2   T5 TO23E 
        Billabona–Zizurkil Billabona-Amasa 2-3   TO27E 
        Anoeta Anoeta 3   TO20E 
        Tolosa–Erdia Tolosa 3   DO03 
        Tolosa Tolosa 3   TO01 TO05 TO06 TO41G UK02 
     
        Alegia Alegia 3-4   DO03 
        Ikaztegieta Ikaztegieta 4   DO03 
        Legorreta Legorreta 4   GO04 GO41G 
        Itsasondo Itsasondo 4   GO04 GO41G 
        Ordizia Ordizia 4   DO03 GO01 GO04 GO05 TO41G GO21E GO24E GO41G 
     
        Beasain Beasain 4   DO03 GO01 GO04 GO05 GO41G 
     
        Ormaiztegi Ormaiztegi 5
        Zumarraga Zumarraga 5   DG03 DG04 DG09 DG43G DO03 GO05 GO06 UK06 
     
        Legazpi Legazpi 5-6      
        Brinkola Legazpi 6

GeltokiakAldatu

Dauden 30 geltokiak hurbileko erreferentzia herri edo auzo baten izena jasotzen dute. Hala, Legazpi udalerrian ondoan dagoen geltokiak Legazpi du izena, eta Martutene auzoan dagoen tokian dagoenak, Martutene.

UstiapenaAldatu

Sarea Renfe Operadorak ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

MaiztasunakAldatu

Batez besteko denborakAldatu

Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

  Irun Donostia Tolosa Beasain Zumarraga Brinkola
Irun 0:25 0:56 1:12 1:27 1:37
Donostia 0:25 0:30 0:46 1:01 1:11
Tolosa 0:56 0:30 0:16 0:28 0:38
Beasain 1:12 0:46 0:16 0:15 0:22
Zumarraga 1:27 1:01 0:30 0:15 0:08
Brinkola 1:37 1:11 0:38 0:22 0:08

FlotaAldatu

Sarean 13 ibilgailuk egiten dute lan guztira.[8][9]

Eraikitzailea Eredua Zenbakia Urtea Luzera (m) Garaiera (m) Edukiera Ateak Lineak
CAF Renfe 446 4 1989 75,93 4,185 759 9   
CAF Renfe 447 9 2001 75,93 4,185 702 9   

TarifikazioaAldatu

Sareak tarifa propioak ditu,   lineari aplikatzekoak.[10]

2020ko Donostiako Renfe Aldirietako tarifak
Txartela 1 gune 2 gune 3 gune 4 gune 5 gune 6 gune
Joango txartela 1,70€ 1,90€ 2,60€ 3,35€ 3,80€ 5,00€
Joan-etorri txartela 2,60€ 2,75€ 4,10€ 5,50€ 6,40€ 8,00€
Hileko abonamendu mugatua 34,45€ 43,95€ 58,65€ 73,30€ 85,80€ 91,00€
Hileko abonamendu mugagabea 45,60€ 51,70€ 73,00€ 95,98€ 109,55€ 144,60€
Deskontuak:
  • haurrak (6 urtetik beherakoak, plaza bete gabe) – doan
  • taldeak (10 pertsona baino gehiago, ibilbide bera) – 30% (joan) / 40% (joan-etorri)
  • Dorada Txartela – 40%
  • Familia ugaria – 20% (kategoria orokorra) / 50% (kategoria berezia)

GuneakAldatu

Lineak Donostiako Renfe Aldiriaren 6 gune zeharkatzen ditu:

BidaiariakAldatu

2007an, Donostiako Renfe Aldiriak sareak 6 milioi bidaiari izan zituen, eta hurrengo urtean% 18 baino gehiago jaitsi zen. 2011. urtean, zerbitzuak gora egin zuen berriro, 7 milioi bidaien muga gaindituz.[11]

EtorkizunaAldatu

Geltoki berriak sortzeaAldatu

Loiolako ErriberakAldatu

Donostiako Renfe Aldiriak, Donostiako metroarekin batera, Gipuzkoako garraiobide nagusia da. Honako geltoki hauek partekatzen dituzte: Irun (Kolon Euskotrenentzat), Irungo Bentak (Bentak Euskotrenentzat), eta Herrera (Herrera Euskotrenentzat). Hala ere, guztiak Donostia ekialdean daude, eta Errenteriatik kanpo ez dago bakar bat ere. Beraz, gaur egun, Gipuzkoatik etorri eta Donostiako mendebaldera joan nahi duten bidaiariek Errenteriatik igaro behar dute. Hori konpontzeko, Eusko Jaurlaritzak, ADIF -ekin batera, Loiolako Erriberak auzoan trukagailu bat sortzea bultzatu zuen,   eta    lineen artean. Gaur egun azterketa-fasean dago.[12]

AstigarragaAldatu

Astigarraga sareko bi geltokiren inguruan dago, Martutene eta Hernanin. Egia da ez duela geltoki propiorik, eta hori trena udalerritik igarotzen dela. Hasiera batean, Euskal-Y eraiki zenean, Donostiako abiadura handiko geltokia udalerri horretan kokatzea erabaki zen, baina azkenean proiektua baztertu egin zen, Donostiako geltokiaren kaltetan. Hala ere, Eusko Jaurlaritzak udalerrian geltoki bat eraikitzeko konpromisoa hartu zuen, nahiz eta Madril—Hendaia burdinbidean izan, azkenean gertatuko den bezala. Donostiatik gertu geltoki bat egongo da, baina abiadura handiko trenbideak ere izango ditu, trenak Euskal Y-tik Donostiako geltokiraino eta alderantziz sartu ahal izateko.[13]

Geltokiak egokitzeaAldatu

Sareko geltoki askoren antzinatasuna dela eta (XIX. mendearen amaiera), geltoki batzuk ez daude mugikortasun urriko pertsonentzat egokituta edo ez dute lurpeko pasabiderik trenbideak gainditzeko. Hori dela eta, ADIF sareko geltokiak prestatzen ari da, egungo beharretara egokitzeko.[14][15]

Trenak ordezteaAldatu

Gaur egun sarean dauden trenak Renfe 447 dira, nahiz eta unean-unean Renfe 446 trenak erabiltzen diren. Hala ere, RENFEk Renfe Civia trenekin lan egin nahi du. Horretarako, geltoki batzuetako nasak egokitu behar dira. Behin egokiak direnean, apurka-apurka Renfe 447 -en ordez Renfe Civiak jarriko dira.[16]

ErreferentziakAldatu

  1. Aragoiko heraldoa. «Aldiriko trenak ia hutsik daude, eta duela hamar urteko erabiltzaile-kopurua baino ia ez dute gainditzen» Noiz kontsultatua: 2021-05-21.
  2. Javier Bustunduy hil da
  3. 22/2012 Errege Lege Dekretua
  4. (Gaztelaniaz) País, El. (1980-01-17). «Trena eta metroa lotzen dituen aldiriko trena» El País ISSN 1134-6582. Noiz kontsultatua: 2020-04-19.
  5. https://web.archive.org/web/20160702083546/http://www.spanishrailway.com/2012/02/20/caminos-de-hierro-del-norte-de-espana/
  6. Intxaurrondoko geralekua martxan jarri da
  7. (Gaztelaniaz) «Renfek 15 hilabetez aldatu du Lezo-Errenteria eta Irun arteko zerbitzua, AHTrako hirugarren erreiko obrengatik» diariovasco.com 2017-04-18 Noiz kontsultatua: 2018-05-31.
  8. «Trenen zerrenda (I)» www.listadotren.es Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  9. «Trenen zerrenda (II)» www.listadotren.es Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  10. «Donostia – Tarifak» www.renfe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-25.
  11. Renfe Aldirien 2012. urteko bidaiarien estatistikak
  12. (Gaztelaniaz) «El Gobierno Vasco aprueba 34,7 millones de euros para el intercambiador de Riberas y el BEI de Donostia» El Diario Vasco 2019-04-16 Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  13. «El municipio guipuzcoano de Astigarraga contará con una estación de ferrocarril sobre las vías» www.vialibre-ffe.com Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  14. (Gaztelaniaz) «Legazpi contará con una nueva estación de tren» El Diario Vasco 2019-12-02 Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  15. (Gaztelaniaz) 20minutos. (2019-12-12). «Adif invertirá casi 3,7 millones en la segunda fase de las obras de accesibilidad en la estación de Ordizia» www.20minutos.es - Últimas Noticias Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  16. (Gaztelaniaz) «La renovación de los Cercanías de Renfe en Gipuzkoa se retrasa» El Diario Vasco 2010-02-08 Noiz kontsultatua: 2020-05-02.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu