C-2 linea (Bilboko Renfe Aldiriak)

Bilboko Renfe Aldiriaren linea

Bilboko Renfe Aldiriak sarearen C-2 linea sarean aurreikusitako lau lineetako bat da. Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta Muskiz geltokiak lotzen ditu, Barakaldo eta Trapagaran igaroz, hegoaldetik iparraldera ardatz bat osatuz Bilboko itsasadarren zehar.

Infobox Public Transport.png
C-2 linea
Cercanias Logo.svg c C-2 green.svg
San mames renfe geltokia.jpg
Trena Santimamiko geltokian, Muskizko norakoa
Datu orokorrak
Garraio mota Aldiriko trena
Zerbitzatutako eskualdeak Bizkaia,
 Euskal Herria
Geltoki kopurua 18
Bidaiariak urteko 2 616 000 (2016)[1]
Jabea ADIF
Web gunea www.renfe.es
Ustiapena
Ustiapenaren hasiera 1989
Eragilea(k) Renfe Operadora
Ibilgailu kopurua 446
Ibilgailuen luzera 75 m
Datu teknikoak
Luzera 21,1 km
Galiboa 1 668 mm
Abiadura maximoa 90 km/h

 Eskema
BSicon .svg fKINTa
Bilbo–Abando C-1 red.svg C-3 light blue.svg C-4f cercanías bilbao logo.svg  Logotipo de Renfe Operadora.svg Renfe Larga distancia.svg Renfe Media distancia.svg 
BSicon .svg fSTR
1' Bilbo–Abando Símbolo del Metro de Bilbao.svg Bilboko metroaren 1. linea Bilboko metroaren 2. linea  Euskotren Tranbia Logo.svg Euskotren TR.svg 
BSicon .svg fBHF
Zabalburu C-1 red.svg 
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fINT
Ametzola C-1 red.svg C-4f cercanías bilbao logo.svg 
BSicon .svg fSTR
1'
BSicon .svg fBHF
Autonomia C-1 red.svg 
BSicon .svg fSTR
1'
BSicon .svg fINT
Santimami C-1 red.svg  Símbolo del Metro de Bilbao.svg Bilboko metroaren 1. linea Bilboko metroaren 2. linea  Euskotren Tranbia Logo.svg Euskotren TR.svg 
BSicon .svg fSTR
1'
BSicon .svg fBHF
Olabeaga C-1 red.svg 
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fBHF
Zorrotza C-1 red.svg 
BSicon .svg
fSTR + GRZq
BSicon fSTR.svg
2'
0. gunea
1. gunea
BSicon .svg fBHF
Lutxana C-1 red.svg 
BSicon .svg fSTR
3'
BSicon .svg fBHF
Desertu–Barakaldo C-1 red.svg 
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fBHF
Galindo
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fBHF
Trapaga
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fBHF
Trapagaran
BSicon .svg fSTR
3'
BSicon .svg fBHF
Urioste
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fBHF
Sagrada Familia
BSicon .svg fSTR
3'
BSicon .svg fBHF
Ortuella
BSicon .svg fSTR
3'
BSicon .svg fBHF
Gallarta
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fBHF
Putxeta
BSicon .svg fSTR
2'
BSicon .svg fKBHFe
Muskiz

Sarearen line mendebaldekoena da. Gainera, 1989an inauguratu zen sarearen hasierako linetako bat da.

HistoriaAldatu

1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Bilbo dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.[2]

Orduan, hiru linea inauguratu ziren:   ,    eta   linea. Linea horrek, zehazki, Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta Muskiz geltokiak arteko ibilbidea egiten zuen.

Trenbidearen Hegoaldeko SaihesbideaAldatu

 
Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidearen planoa eta jatorriko ibilbidea marratuta.

1999 urtera arte,   eta   lineen helmuga, Santurtzi eta Muskizetik abiatuta hurrenez hurren, Naxako geltokia izan zen. Bilboko zentzuan ibiltzen ziren trenek, Olabeagako geltokia pasatu ondoren, gaur egungo Abandoibarra gunea zeharkatzen zuten, eta itsasadarrari jarraituz, Bilbo–Parke/Guggenheim geltokian geldialdia egiten zuten. Handik Uribitarte eta Erripa kaiak igaro eta Naxako geltokira heltzen ziren. Aldiz,    linearen zerbitzuek Abandoko geltokia zuten helmugatzat.

Bilbao Ría 2000 erakundeak bultzatuta, Bilboko Renfe Aldirien Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidearen proiektua egin zen, zeinaren bigarren fasea Aldirien Hegoaldeko Linea baitzen, eta Olabeaga eta Naxa arteko trenbidea aldatzean zetzan, Bilbo erdigunean zehar ibiliko zen trenbide berri bat sortuz. Hala, 2000 urtean San Mamés, Autonomía, Ametzola eta Zabalburu geltoki berriak ireki ziren, eta   eta    lineak Abandoko geltokira bideratu ziren trenbide berrietatik. Abandoko geltokia Renferen aldiriko trenen linea guztien geltoki-buru bihurtu zen.

Geltoki berriakAldatu

2004an San Mamés Geltoki Intermodala eraiki zuten, trenbidea Bilboko metroa, Bilboko tranbia eta Termibusekin lotzen dituena.

2009an Desertu-Barakaldo eta Arrontegi zubiaren arteko trenbidearen estalketa-lanei amaiera eman zitzaion.

AzpiegituraAldatu

GoiburuakAldatu

  lineak bi goiburu ditu:

IbilbideaAldatu

  eta   linearen trenak Abandoko Indalecio Prieto geltokitik ateratzen dira, Castejon—Bilbo burdinbidearekin batera, eta Zabalburuko geralekura iristen dira, Abando inguruan. Handik, linea utzi eta Castejonera joango dira, iparralderantz Ametzolako geltokirantz,Bilbo—Santander burdinbidearekin batera. Handik, bakarrik, Abando inguratzen jarraitzen du Autonomia geltokira iritsi arte, tranbiaren azpitik, eta Santimamira doa, San Mames estadioaren azpitik. Hemen dago Santimamiko geltokia, Termibus, tranbia eta metroarekin korrespondentzia duena. Tuneletik irten ondoren, Olabeagako geltokia agertzen da, Basurtuko Unibertsitate Ospitalearen atzean.  BI-636 ,  A-8 ,  AP-8 ,  N-634  eta Bilboko itsasadarraren artean "harrapatuta" dagoen tarte baten ondoren, Zorrotzako geltokira iristen da, auzo homonimoan. Jarraian, Kadagua ibaia zeharkatzen du, Barakaldon sartzen da eta Lutxanako geltokira iristen da. Handik, itsasadarrarekiko paraleloan jarraitzen du, Arrontegi zubiaren azpian, Bizkaiko labe garaien etorbidearen azpian, Desertu–Barakaldoko geltokira iristeko. Castaños errekastoa gurutzatu ondoren,   linearen trenak Santurtziera desbideratzen da bidea, Bilbo—Santurtzi burdinbidetik, edo zuzen jarraitzen du Galindoko geltokira, Muskizeko norabidean. Ondoren,  AP-8  autobidearen azpitik gurutzatu eta Trapagaranen sartu Trapagaran geltokitik. Jarraian, Trapagaran inguratu eta Uriosten sartuko da, Urioste geltokian. Ondoren,  N-634  errepidearen azpitik gurutzatzen du eta Ortuellako Sagrada Familia gelditzen da. Horri esker, Ortuellako hirigunearen azpitik tunel bat hartu eta Ortuellako geltokira bertara iritsi daiteke. Handik, Gallartako industrialdea inguratzen du Gallartako geltokira iristeko, Abanto-Zierbenan. Ondoren, Gallartako erdigunea tunel batetik zeharkatzen du eta, ibilbide bihurgunetsu baten ondoren, Muskizen amaitzen du, Muskizko geltokian.

GeltokiakAldatu

Geldialdia Gunea Udalerria Konexioak
    Bilbo–Abando Indalecio Prieto 0. gunea Bilbo                              01 03 10 30 40 58 71 75 85 A1 A2 E1 G5 G7 G8
    Zabalburu 0. gunea Bilbo       A2312 A3512 A3514 A3515 A3915 A3916 A3923 A3926 A3927 A3933    30 71 75 76 G5 G7
    Ametzola 0. gunea Bilbo         27 57 72 77 A8 G3
    Autonomia 0. gunea Bilbo       57 88
    Santimami 0. gunea Bilbo                   A0651 A2318 A3247 A3341 A3342 A3343 A3414 A3512 A3513 A3523 A3915 A3916    28 38 62
    Olabeaga 0. gunea Bilbo       A3
    Zorrotza 0. gunea Bilbo       18 85
    Lutxana 1. gunea Barakaldo       A3115 A3122 A3137
    Desertu–Barakaldo 1. gunea Barakaldo       A3136 A3141 A3144    2
    Galindo 1. gunea Sestao
    Trapaga 1. gunea Trapagaran
    Trapagaran 1. gunea Trapagaran
    Urioste 1. gunea Ortuella
    Sagrada Familia 1. gunea Ortuella
    Ortuella 1. gunea Ortuella   A3336
    Gallarta 1. gunea Abanto-Zierbena
    Putxeta 1. gunea Abanto-Zierbena
    Muskiz 2. gunea Muskiz   A3323 A3334 A3335

Geltokien izenaAldatu

Bilboko Renfe Aldiriak sareko geltokiak ADIFek kudeatzen eta mantentzen ditu 2005tik. Hala ere, Renfe Operadora enpresak ditu trenak eta horiek ustiatzeaz arduratzen da.

AzpiegituraAldatu

Lineak Bilbo—Muskiz burdinbidea bakarrik erabiltzen du, Abando eta Muskiz geltokien artean.[3]

UstiapenaAldatu

Bidearen 21,1 kilometroek, 1 668 mm-ko zabalerakoak, lurrazaleko beste batzuekin konbinatutako lurpeko zatiak dituzte. Azken horietan, trenbidea gainerako garraioetatik bereizitako plataforman igarotzen da beti. Ibilbideak 18 geltoki ditu: lau lurpean eta 14 lur gainean.

OrdutegiakAldatu

Ordutegiak egunaren, orduaren eta eskariaren arabera aldatzen dira. Hemen kontsulta daitezke.

Batez besteko denborakAldatu

Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

  lineak Bilbo–Abando Indalecio Prieto geltokia honako hauekin komunikatzeko aukera ematen du:[4]

FlotaAldatu

Bilboko Renfe Aldiriko trenen sarea RENFEk ustiatzen du.

Bilboko Renfe Aldiriak sarearen   lineko ibilgailuak 2020ko urtarrilaren 1ean[5]
Seriea Fabrikatzailea Unitateak Urtea Luzera (m) Bidaiariak
Renfe 446 CAF / MACOSA / MTM 3 1989 75,93 240 / 759


TarifakAldatu

Linea horri Bilboko Renfe Aldiriaren tarifak eta zonifikazioa aplikatzen dizkiote.

GuneakAldatu

Bilboko Renfe Aldiriak sarearen   linea 3 eremutatik igarotzen da, honela mugatuta:

TurismoaAldatu

Ibilbidean zehar,   lineak interes turistikoko hainbat lekurekin lotzen du:

Geltokia Konexioak
Bilbo–Abando Indalecio Prieto Gugghenheim Bilbao museoa
Zubizuri
Euskal Museoa
Bilboko Done Jakue katedrala
Plaza Barria
Zabalburu Azkuna Zentroa
Bilboko zezen-plaza
Ametzola Ametzola parkea
Santimami San Mames estadioa
Basurtuko Unibertsistate Ospitalea

Termibus

Lutxana Munoa jauregia
Serralta parkea
Urioste Larreinetako funikularra

BidaiariakAldatu


  linearen bilakaera 1998-2016 (milioi bidaiari)

Azkeneko bi hamarkadetan bidaiari gehieneko urtea 2000 izan zen, 5 679 000 balioztapen egin zirela.

Ordutik, eta 2011ra arte,   linearen erabilpena urtez urte jeitsiz joan da,   linearekin gertatu bezala, neurri txikiago batean bada ere, 2002tik Bilboko metroaren 2. linea martxan jarri eta ondorengo luzapen ezberdinak direla eta, bidaiari asko hurbildu da metrora.[6]

Bestalde, 2003ko azaroan   linearen ixtea ere nabaritu da, izan ere garaian Bilbao-Parke geltokia Renfeko aldirien sareko geltokirik erabiliena izan zen. Hala, 2012an izandako igoera txikia salbu, gainontzeko urteetan urtez urte bidaiarien beherakada gertatu da.

2003tik 2004ra bidaiarien beherakada nabaria gertatu zen, Bizkaiko Garraio Partzuergoaren hitzetan lan-gatazkek zerbitzuan eragindako gertakarien kausaz.[7]

2005ean Bilboko metroa Sestaora heldu ondoren lanegunetan bidaiarien beherakada nabaria gertatu zen, hurrengo urtean 2,5 milioi bidaiari galdu zirela. Antzeko joera ikusi zen 2007an metroa Portugaletera eta 2009an Santurtzira heldu ondoren. Azken luzapen hau ireki eta gero, 2010ean beherakadarik handiena gertatu zen aurreko urtearekin alderatuz, linearen bidaiarien %47a galdu zela, ia 6,8 milioi bidaiari garraiatzetik 3,6 milioi garraiatzera pasaz.[8]

2007an lineak milioi erdiko bidaiarien beherakada jasan zuen. Urte horretatik aurreragoko beherakadak txikiak izan dira, urtero 100 000 bidaiari inguru galdu direla. Urteroko beherakaden zergatien artean Renfe Creditrans sarera sartu ez izana identifikatu zen. 2010ean, lehenbiziko aldiz, 3 milioi bidaiari baino gutxiago ibili ziren linean zehar. Urte horretan Creditrans sistemara sartu zen, eta hurrengoan azken urteotako beherakadarik txikiena gertatu zen, 20 000 lagunekoa. Gainera, beherakadak geldiunea izan zuen 2012an, urte horretan bidaiari kopuruak igoera txiki bat izan zuela. Urte horretan   linea 3 milioi bidaiari kopurua berreskuratzetik hurbil egon zen.[9]

Hala ere, urte bete geroago bidaiarien beherakadak aurrera jarraitu du, 2.689.000 eta 2014an 2 562 000 bidaiari garraiatuz.[10]

2014an hondoa jo eta hurrengo bi urteetan bidaiarien igoera gertatu da, nahiz eta oso ahula izan, 2016an 2 616 000 bidaiari zenbatu zirela.[11]

EtorkizunaAldatu

Geltokiko lanakAldatu

  • Trenbidea aldirietako trenek ez ezik merkantzia-trenek ere erabiliko dute. Bilboko portutik datozen trenek ez dute C-1 linea erabiliko, Serantes mendipean zehar dagoen tunela erabiliz C-2 linean zehar ibiliko baitira.[12][13]
  • Desertu-Barakaldo: Geltokia guztiz moldatuko da, trenbidearen 200 m. lurperatuz. Geltokia eta merkatal-gunea jasoko dituen eraikin berria egingo da.
  • Lutxana: Egungo geltokia Sefanitro aldera mugitzen bada, baliteke Burtzeña auzoan geltoki berria eraikitzea.

ErreferentziakAldatu

  1. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «2016ko Bizkaiko Garraio Publikoari buruzko txostena» . Noiz kontsultatua: 2017-08-04.
  2. (Gaztelaniaz) País, El. (1980-01-17). «Un plan de cercanías que enlace el tren con el Metro» El País ISSN 1134-6582 . Noiz kontsultatua: 2020-04-19.
  3. «Cercanías Bilbo» www.renfe.com . Noiz kontsultatua: 2020-05-02.
  4. Aldiriak | Bilbo. . Noiz kontsultatua: 2020-04-18.
  5. «Listadotren.es» www.listadotren.es . Noiz kontsultatua: 2020-04-21.
  6. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2005» . Noiz kontsultatua: 2014-08-22.
  7. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2004» . Noiz kontsultatua: 2014-08-22.
  8. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2010» . Noiz kontsultatua: 2014-08-22.
  9. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2013» . Noiz kontsultatua: 2014-08-22.
  10. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «Bizkaiko Garraio Publikoaren Txostena 2014» . Noiz kontsultatua: 2015-06-25.
  11. Bizkaiko Garraio Partzuergoa. «2016ko Bizkaiko Garraio Publikoari buruzko txostena» . Noiz kontsultatua: 2017-08-04.
  12. El Correo: La excavación del túnel del Serantes finalizará en agosto tras dos años de obras
  13. El Pais: El Túnel del Serantes se retrasa dos años más y no se abrirá hasta 2010
  14. El Diario Montañes: Si el PP gana las elecciones, habrá tren entre Castro Urdiales y Bilbao

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu