Bordele-Irun burdinbidea

Euskal Herriko eta Frantziako burdinbidea

Bordele—Irun burdinbidea (Bordele—Hendaia burdinbidea edo Hego-mendebaldeko burdinbidea, batzuetan) Euskal Herriko eta Frantziako burdinbiderik garrantzitsuenetako bat da, Narbona—Portobu burdinbidearekin batera, Iberiar penintsulara trenez sartzeko ate nagusia baita. Gainera, Lapurdiko burdinbide nagusia da, Gipuzkoa eta Gaskoinia lurralde historikoarekin komunikatzen du eta Madril—Hendaia burdinbidearekin (Araba, Nafarroa Garaia eta Bizkaieraino iristen dena) lotzen baitu.

Infobox train.png
Bordele — Irun
burdinbidea
Gare de Guéthary (64).JPG
SNCFren gaueko trena Getariako geltokiaren inguruan
Kokapena
Eskualdeak Frantzia Bordeletik Bokalera
Euskal Herria Bokaletik Irunera
Hiri nagusiak BordeleAkizeBaiona
BiarritzHendaiaIrun
Deskribapena
Kodea 655 000
Mota Abiadura handiko burdinbidea
Hasiera 1841ko uztailaren 7a
Handitzea ikusi lista
Ezaugarri teknikoak
Luzera 233,251 km
Bidearen zabalera 1 435 mm
Bide kopurua Bide bikoitza
Elektrifikazioa 1 500 V
Seinaleak BAL / BAPR
Gehieneko abiadura 160 km/h
Ustiapena
Egoera Zerbitzuan
Jabea SNCF
Operadorea SNCF
>>> Eskema <<<

Burdinbidea bide bikoitzekoa da eta ibilbide osoan elektrifikatuta dago. SNCF -en 655 000 zenbakia jasotzen du.[1]

1841n eraiki zen, lehen zatia inauguratu zenean, Bordele eta La Tèsta de Bug artean, eta 1864an, azken zatia inauguratu zenean, Baiona eta Irun artean, orografikoki konplexuena den tartea.

HistoriaAldatu

AurrekariakAldatu

Artikulu nagusia: «Bordele-Arcaishon burdinbidea»

1831n zubi eta galtzaden administrazioari Bordele eta Saubuça artean burdinbide bat eraikitzeko eskatu zitzaion, La Tèsta de Bugetik, Eiraraino. Proiektuak ez zuen hedapen gehiagorik aurreikusten.[2]

1835ean, Louis Godinet notarioak beste proiektu bat aurkeztu zuen, Bordele eta Arcaishon artean burdinbide bat eraikitzeko baimena eskatuz. Proiektu hau, Girondako prefetak onartua, zubi eta galtzaden zuzendaritza nagusira bidali zen 1835eko uztailaren 11n. Izapideekin jarraitu ondoren, 1836ko urtarrilaren 19an inkesta publiko bat egitea erabaki zen. Hala ere, lerroa "nazioaren defentsarako lurraldean" zegoela iritzita, ingeniari zibil eta militarrek sakon aztertu behar zuten. Bitartean, Girondako erakunde guztiek burdinbidea onartu eta babesten dute. Esleipen lehiaketa bat egin behar den ala ez eta azken proiektuaren arteko borroka politiko baten ondoren, Louis Godineten proiektuari partzialki berrekin zitzaion 6 963 zenbakidun legearen bidez. Azpimarratzekoa da lege horrek "Bordeletik Latestara doan ibilbidearekin bat egingo duten trenbide-emakida berriak emateko" aukera aurreikusten zuela. Azkenik, esleipena, Fortuné de Vergèsi ematen zaio, onuragarriena izan baitzen, 200 000 liberako batuketa batekin batera. 1837ko abenduaren 15ean eraikuntza onartu zen.[3][4]

1838ko otsailaren 23an Compagnie du chemin de fer de Bordeaux à La Teste sozietate anonimoaren estatusa sortu zen. Horretarako, 5 milioiko kapitala 500 liberako 10 000 akziotan banatzen da bazkide sortzaile bakoitzarentzat, guztira 8 zirelarik: Henry-Nicolas Hovy, David Johnston, Domaine-Guillaume Mestrezat, Aristide-Lopez Peyreyra, Jacques-François-Émile Galos, Nathaniel Johnston eta David-Frédéric-Lopès Dias. Bi egun geroago, enpresaren sorrera berretsi dute. [5][6]

1838ko martxoaren 1ean, 4,6 milioi liberaren truke, enpresak de Vergès eta Bayard de la Vingtrie jaunak kontratatu zituen burdinbidea eraikitzeko eta trenak hornitzeko. Lehenik eta behin, Bordeleko geltokia, Lecoq kalean aurreikusia, Ségur izeneko geltoki batekin ordeztu zen, malda handiak lan gehiago eskatzen zituelako, hasierako aurrekontua milioi batean gaindituz. Gainera, bost tren-makina, La Tèsta, Arcaishon, Eira, Garona, Gironda eta Anzin deituak, lehen mailako hamar kotxe eta bigarren mailako beste hamar, hirugarren mailako lau eta hirurogeita zortzi merkantzia-bagoi erosten dira. Konpainiak burdinbidea Euskal Herriraino luzatzea espero zuen. Horretarako, emakida 70 urtera arte luzatu zuten eta horretarako beste enpresa baten estatutuak sortu zituzten.[7][8]

1841eko uztailaren 6an inauguratu zen ofizialki burdinbidea. Jatorrian, bide bakarrekoa zen ibilbide osoan zehar, geltokietan izan ezik, eta geltokiak zituen. 1844an hogeita batgarrena gehitu zen, Gujan e Mestràsen. Baina, ireki eta gutxira, Gujanera arteko ibilbide laburra ez zela uste bezain egingarria frogatu zen. Gainera, Bordeleko geltokiaren eta hirigunearen arteko urruntasunak, enpresaren omnibus zerbitzu baten bidez zuzendua, ez zituen gauzak erraz jarri. Udan, turismoari eta bainulariei esker iraun zezakeen, baina neguan zaila zen. Gainera, 1846an, burdinbidea ireki eta bost urtera, enpresa hartzekodunen konkurtsoan jarri zen.[9][10]

Bi urte eskandalagarriren ostean, burdinbidea Frantziako gobernuaren esku geratuko da, eta Compagnie du Midirekin akordio batera iritsiko da. Gainera, Bordele eta La Mòta arteko sekzioa Bordele eta Irun arteko etorkizuneko burdinbidearen oinarria izateko akordioa lortu da, iparraldea Pariskoarekin lotuko duena eta hegoaldea Madrilekoarekin. Horretarako, hainbat estazio kendu eta beharrezko bide-zatiak hobetu eta modernizatu ziren. Bordeleko tren geltoki guztiak ere bakar batean bildu ziren. Gainera, La Testaren burdinbidea erabat birplanteatu zen, 1857an Arcaishoneraino luzatuz. Luzapen honekin, burdinbideak, bere bilketa bikoiztu zuen, eta Arcaishon, helmuga turistiko eta bainuetxe bezala kokatu zuen Estatu mailan.[11][12][13][14]

EraikuntzaAldatu

Burdinbidea Euskal Herrira arte luzatzeko proiektuarekin, Madril—Hendaia burdinbidearekin lotzeko asmoz, La Mòta eta Baiona artean 4 bide posible ikusten dira. Bik Garona harana Lengoneraino erabiltzen dute, ondoren hegoaldera, Vasats edo Vilandrautetik bitan banatzeko. Handik, Lo Mont de Marsan, Akize eta Baiona zeharkatzen dituzte. Beste biek Landak zeharkatzea proposatzen dute, bata La Mòta eta La Bohèiratik eta bestea Sabresetik. Azkenik, hirugarren trazadura aukeratzen da.[15]

1852ko abuztuaren 24an, burdinbidearen emakida eman zitzaion Ernest André y Compañiari, Compagnie des chemins de fer du Midi et du Canal latéral de à Garonne enpresa sortuz. Ondoren, burdinbidea Lapurdiko hiribururaino luzatzeko lanak berehala hasiko dira. Hau bi etapatan burutzen da: lehenik eta behin, 1854ko irailean Akizeraino luzatzen da, eta, ondoren, 1855eko martxoaren 25ean, Euskal Herrian sartzen den zatia inauguratzen da. Lehen zatiaren inaugurazio ofiziala, ordea, ez zen 1854ko azaroaren 12ra arte egin, geltoki guztiak ez baitzeuden eraikita bi hilabete lehenago ireki zirenean.[16]

Hala ere, onura publikoko adierazpenean aurreikusi bezala, burdinbide hori iparraldeko linea orokorrarekin lotzeko tarte bat falta da, Bidasoa ibaia lotunea izango lukeena, Irun eta Hendaia hirien artean. Izan ere, hegoaldetik kostaldetik egin nahi zen lotura, eta Iparraldetik, Napoleon III.ak linea Biarritzetik igarotzea nahi zuen, enperadorearen udarako leku ohikoa. Hala ere, Compagnie du Midik denbora behar izan zuen tarte hori egiteko, ez baitzen ekonomikoki oso errentagarria, biztanle gutxi zituelako.[17]

Azken zati hau eraikitzeko, estatuaren eta Compagnie du Midiren arteko konbentzio bat sinatu zen 1858ko abenduak 28an, dekretu inperial bidez homologatua hurrengo urteko ekainaren 11n. Compagnie du Midi, orduan lehiakide handiak kontzesioa lor ez zezan presionatua, zatia eraikitzen hasi zen, baina gainontzekoetan ez bezala, gauza zaildu egin zen. Hori gertatzen da, batez ere, Euskal Herriko geografia oso konplexua delako, eta horri Euskal Kostaldeko Lapurdiko zatia gehitzen zaio, desnibel handikoa. Eraikitzeko, bihurgune eta desbideratze handiak egin behar izan ziren, baita zubi eta tunel ugari ere.

Azkenik, linearen amaiera 1864ko apirilaren 21ean inauguratzen da. Bi lineak ahalik eta ondoen lotzeko, Bidasoaren gaineko zubiak bi zabalerako bideak ditu, zabalera normala, Iparraldetik datorrena, eta zabalera luzea, Hegoaldetik datorrena. Horretarako, gainera, tren guztiek bidaiariak bi geltokietan uztea baimendu zen, Irungoak eta Hendaiakoak, baina bidaiariak joango ziren norabidean bakarrik biltzea, hau da, hegoaldera joanez gero, Irunen bakarrik hartuko lituzkete bidaiariak, eta iparraldera joanez gero, Hendaian egingo lukete gauza bera.[18]

Bordele—Irun burdinbidearen tarteak, zenbakiaren arabera
Tarte Hasiera Amaiera Luzera (km) Inaugurazioa
I. Bordele–Donibane La Mòta 42,307 1841eko uztailaren 6
II. La Mòta Akize 16,043 1854ko azaroaren 12
III. Akize Baiona 30,41 1855eko martxoaren 25
IV. Baiona Hendaia 55,13 1864ko apirilaren 21
V. Hendaia Irun 42,21 1863ko urriaren 18
Bordele—Irun burdinbidearen tarteak, eraikuntzaren arabera
Tarte Hasiera Amaiera Luzera (km) Inaugurazioa
I. Bordele–Donibane La Mòta 42,307 1841eko uztailaren 6
II. La Mòta Akize 16,043 1854ko azaroaren 12
III. Akize Baiona 30,41 1855eko martxoaren 25
V. Hendaia Irun 42,21 1863ko urriaren 18
IV. Baiona Hendaia 55,13 1864ko apirilaren 21

BilakaeraAldatu

Lehen Mundu Gerra baino lehen, burdinbidea modernizatu egin zuten seguruagoa izan zedin. Horretarako, hainbat blokeo mota instalatu ziren linean zehar. Bordele eta La Mòta artean, "Banjo" blokeo automatikoa instalatu zen. Handik Akizeraino "Paul et Ducousso" Blokeo Automatikoa izan zen eta Bokaletik Angeluraino "Regnault" Blokeo Eskuliburua izan zen. Gainerako lineak telefonoz funtzionatu zuen.

Bestalde, 1926 eta 1929 artean burdinbidea elektrifikatu zen katenaria bidez eta 1 500 V CC -ra. 1926an Akize eta Hendaia artean egin zen, 1927an Bordele eta Akize artean eta 1929an Madril—Hendaia burdinbidearen artean. Horrek elektrifikatutako 800 kilometro baino gehiagoko ardatza sortu zuen Paris eta Donostia artean. 1937an, "Banjo" Blokeatze Automatikoa bal batez ordezkatua izan zen, zaharkitua geratu baitzen. Trenbideko blokeoak hainbat aldiz aldatu ondoren, azkenean linea osoak bula du, Blokeo automatiko garbia, 1987an.

Landar tartean bihurgune eta malda gutxi zeudenez, burdinbide horrek errail gaineko abiadura-errekorra izan zuen 1955eko martxoaren 19an, eta orduko 331 kilometroko abiadura gainditu zuen. TGV 001 prototipoaren entsegu tokia ere izan zen, 318 kilometro orduko abiadurara iritsiz.[19]

IbilbideaAldatu

Euskal HerrianAldatu

Burdinbidea Gipuzkoako Irun herrian hasten da, hegoaldera. Han, ekialderantz jo, Bidasoa ibaia zeharkatu eta Hendaiako geltokira joan. Behin pasatuta, Hendaiako erdialdera hurbiltzen da, tunel baten bidez azpitik gurutzatuz. Tunelaren ondoren, Orio, Molleres eta Lizardi inguratzen ditu mendebaldetik, ekialdeko norabidea hartu eta kostaldeko mendietara igo ondoren. Beste tunel baten ondoren, Untxin ibaiaren haranera irteten da, Urruña iparraldetik inguratuz, Zibururaino. Bertan,  D913  errepidea gurutzatu eta hirigunearen hegoaldean kokatzen da. Donibane Lohizuneko itsasadarrera hurbiltzen denean,  D810  errepidearen inguruan kokatzen da, beste aldera gurutzatu eta Donibane Lohizune–Ziburuko geltokian gelditzeko. Ondoren, Donibane Lohizune iparraldetik gora doa eta kostaldearen parean dago, Getariako erdigunera iritsi arte. Bertan, Getariako geltokia dago. Ondoren,  A63  autobiaren paraleloan dago, Uhabia erreka aprobetxatuz. Hori eginda, Bidarteko ekialdean kokatzen da, Burruntz eta Xutiketa auzoetatik inguratuz. Horri esker, tunel baten azpitik  D810  errepidea gurutzatu eta Muriskot lakura joango da. Ondoren, Haraustako zubibidearen azpian gurutzatu eta Biarritzeko geltokira iritsiko da. Hemen ekialdeko norabidea hartzen du eta  A63  autobiarekiko paraleloan kokatzen da berriro. Biarritz-Euskal Herriko aireportuaren hegoaldetik igarota, Aritxaga aldera iritsiko gara,  D932  errepidearen azpitik igaro eta, etorkizunean, trenak Angeluko geltokian geldituko dira. Ondoren, autobiatik aldendu eta Errobi ibarra hartu Marracqeraino. Horri esker, Baionako erdiguneraino joan daiteke, lehenik Errobi ibaia eta ondoren Aturri ibaia zeharkatuz Baiona Handia, Baiona Ttipia eta Santizpirita auzoak ekialdetik eta iparraldetik inguratzeko, Baionako geltokira iritsi arte, non burdinbideekin Donibane Garazi, Paue edo Angeluko porturantz lotzen den. Ondoren, mendebalderantz abiatuko da berriro, Baionako itsasadarretik, bokalera igo arte, han baitago bokaleko geltokia, Euskal Herriko azkena. Ondoren, iparralderantz jo, Bokale eta Tarnose mendebaldetik igo eta Frantzian sartu.

FrantzianAldatu

Landetako departamenduan Ondres mendebaldetik eta La Vena ekialdetik zeharkatzen ditu,  D810  errepidearekiko paraleloan kokatuz. Ondoren, Benessa de Maremne eta San Bisentse hegoaldetik jarraitzen du, Sent Jors de Maremnen ekialderantz biratu eta Akizera ipar-ekialdetik iristeko. Han, Akizeko geltokian, burdinbidearekin bat egin Pauerantz. Berehala, ipar-ekialderantz jotzen du, Europa mendebaldeko zuzengunerik luzeenean sartuz. Honela, Arrion, Morcens, Solferino, La Bohèira eta Ishós herriak zeharkatzen ditu, ia biratu gabe Miòsera iritsiz. Hemen Bordele—Arcaishon burdinbidearekin bat egiten du, eta elkarrekin Marcha Prima eta Peçac herriak zeharkatzen dituzte Talança iparraldetik igaro eta Bordele-Donibaneko geltokian amaitzeko.

AzpiegituraAldatu

TrenbideakAldatu

Burdinbideak bide bikoitza du ibilbide osoan. Burdinbidea osoan zehar, errei-aldagailu ugari daude tren azkarrenak, batez ere distantzia luzeko trenak, motelenak aurreratzeko, batez ere merkantzia-trenak eta distantzia ertainekoak.

ElektrifikazioaAldatu

Burdinbidea osoa katenaria bidez elektrifikatuta dago 1500 V-ko abiaduran, korronte etengabea, nahiz.

Seinaleak eta segurtasun-sistemakAldatu

Lineak, funtsean, Blokeo Automatiko Garbia (BAL) erabiltzen du, BAPR duena.

AbiadurakAldatu

Ia ibilbide osoan baimendutako gehieneko abiadura 160 km/h-koa da. Balio hori murriztu egiten da Euskal Herriko zenbait zatitan: Baiona eta Urruña artean 100 km/h-ra jaisten da muga, Urruña eta Hendaia artean 90 km/h-ra, eta Irun-Hendaia tartean ezin da 30 km/h-tik gora egin.

Bordele—Irun burdinbidearen tartearen abiadura maximoa
Tarte Hasiera Amaiera Abiadura maximoa (km/h)
I. Bordele–Donibane La Mòta 160
II. La Mòta Akize 160
III. Akize Baiona 140
IV. Baiona Hendaia 100
V. Hendaia Irun 30

AltimetriaAldatu

Burdinbidearen profila, gehienbat, laua da, eta ez du konplikazio handirik.

Artelanak eta monumentuakAldatu

Ez dago artelan aipagarririk. Baten bat nabarmendu beharko balitz, Baionako edo Bordele–Donibaneko geltokiak izango lirateke.

GeltokiakAldatu

Burdinbideak 26 geltoki ditu jardunean, hehienak Frantzian kontzentratuta. Edozein geraleku zenbatzen bada, zerbitzuan egon ala ez, kopuru hori 41ra iristen da, eta ia geltoki guztiak Frantziako lurraldean daude.

Zabalerako aldagailuakAldatu

Burdinbideak zabalera desberdineko bide batekin baino ez du lotura Irunen; horregatik, han bakarrik dago zabalera-aldagailu bat.

Trenbide-pasabideakAldatu

TrafikoaAldatu

Bidaiaren trafikoaAldatu

Madrilgo Renfe Aldiriak eta Donostiako Renfe Aldiriak trenek linea erabiltzen dute hasieran (Madrilgo Erkidegoa) eta amaieran (Gipuzkoa). Distantzia ertainekoei dagokienez, burdinbide osoan daude, gutxi gorabehera homogeneoki banatuta. Distantzia luzekoek Venta de Baños eta Irun arteko tartea baino ez dute erabiltzen, abiadura handiko lineak erabiltzen baitituzte gainerako ibilbideetan.

Bordele—Irun burdinbidearen erabiltzen duten lineak
SNCF Distantzia Luzera sareak
Sarea Linea Hasiera Amaiera Luzera (km)
   TGV  Bordele–Donibane Akize 147,459
   TGV  Bordele–Donibane Hendaia 232,796
   TGV  Bordele–Donibane Irun 235,063
SNCF Distantzia Ertzain sareak
Sarea Linea Hasiera Amaiera Luzera (km)
   41 Bordele–Donibane La Mòta 42,307
   51 Bordele–Donibane Hendaia 232,796
   52 Bordele–Donibane Akize 147,459
   53 Baiona Angelu 3,00
Txik Txak sarea
Sarea Linea Hasiera Amaiera Luzera (km)
    54   Baiona Angelu 3,00

Bigarren mailako burdinbideakAldatu

 L'Esparra—Sent Sefiran burdinbidearen eskema 
       
0,0 L'Esparra (Ravezies—Punta de Grava burdinbidea)
         
     
4,9 Blanc
     
11,7 Naujac–San Isidoro
     
18,4 Cartignac
     
21,6 Hortin
     
25,1 Lupian
     
30,5 Pipeyrous
     
33,6 Carcan
     
38,3 Devinas
     
       
45,4 La Canau (Bordele—La Canau burdinbidea)
         
     
49,1 Mistre
     
52,3 Mistre–Ville
     
56,5 Lo Pòrge
     
61,3 Lauros
     
63,5 La Saussouze
     
66,6 Lèja
     
69,7 Arés
     
73,5 Endarnòs
     
77,1 Taussat
     
80,3 Lanton
     
83,2 Audenja
     
         
     
90,4 Factura–Viganòs (Bordele—Irun burdinbidea)
         
         
     
95,6 Mios
     
99,4 La Saye
     
102,9 Salas
     
107,5 Le Bournet
     
112,4 Belin-Beliet
     
117,5 Joué-Joué
     
123,4 Ostens
     
131,6 Tuzan
     
     
140,6 Sent Sefiran

L'Esparra—Sent Sefiran burdinbideaAldatu

L'Esparra—Sent Sefiran burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Société générale des chemins de fer économiques enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[20]

Ishós—Biscarròssa burdinbideaAldatu

 Ishós—Biscarròssa burdinbidearen eskema 
       
0,0 Ishós (Bordele—Irun burdinbidea)
     
4,9 Poms
     
11,3 Parentís
     
15,2 La Hita
     
20,2 Biscarròssa–Bourg
     
28,0 Naouas
     
33,0 Biscarròssa–Plage

Ishós—Biscarròssa burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[21]

Ishós—Mostèirs burdinbideaAldatu

 Ishós—Mostèirs burdinbidearen eskema 
       
0,000 Ishós (Bordele—Irun burdinbidea)
     
2,930 Janoy
     
5,890 Lipostèir
     
14,326 Pissòs
     
21,240 Mostèirs
 La Bohèira—Mamisan burdinbidearen eskema 
       
0,000 La Bohèira (Bordele—Irun burdinbidea)
     
6,235 Lue
     
11,192 Bourricos
     
13,380 Trottoir de Bourricos
     
16,430 Pontens
     
20,706 Sent Pau de Bòrn
     
24,708 Aureilhan
     
27,018 Mamisan–Bourg
     
30,222 Bel-Air
     
33,708 Mamisan–Plage
     
33,975 Mamisan

Ishós—Mostèirs burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[22]

La Bohèira—Mamisan burdinbideaAldatu

La Bohèira—Mamisan burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[23]

La Bohèira—Sabres burdinbideaAldatu

 La Bohèira—Sabres burdinbidearen eskema 
       
0,000 La Bohèira (Bordele—Irun burdinbidea)
     
8,475 Commensacq
     
14,541 Marquèze
     
18,143 Sabres
 La Bohèira—Biars burdinbidearen eskema 
       
0,000 La Bohèira (Bordele—Irun burdinbidea)
     
8,441 Angoulin
     
11,147 Escorce
     
14,726 Bel-Air
     
16,043 Jouaincot
     
21,873 Lisacq
     
27,827 Biars

La Bohèira—Sabres burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[24]

La Bohèira—Biars burdinbideaAldatu

La Bohèira—Biars burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[25]

Morcens—Sent Julian de Bòrn burdinbideaAldatu

 La Bohèira—Sabres burdinbidearen eskema 
       
0,000 Morcens (Bordele—Irun burdinbidea)
     
6,389 Sindèras
     
9,798 Laharie
     
15,060 Onessa
     
22,760 Mesòs
     
25,295 Chaton
     
28,552 Sent Julian de Bòrn

Morcens—Sent Julian de Bòrn burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[26]

La Luca—Tartàs burdinbideaAldatu

 La Luca—Tartàs burdinbidearen eskema 
       
0,000 La Luca (Bordele—Irun burdinbidea)
     
7,352 Lesgòr
     
10,302 Begar
     
13,557 Tartàs

La Luca—Tartàs burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[27]

Akize—Asur burdinbideaAldatu

 Akize—Asur burdinbidearen eskema 
       
0,000 Akize (Bordele—Irun burdinbidea)
     
9,248 Candale
     
13,265 Èrm
     
20,168 Magesc
     
24,661 Laraou
     
28,980 Uza

Akize—Asur burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[28]

San Bisentse—Lon burdinbideaAldatu

 San Bisentse—Lon burdinbidearen eskema 
       
0,000 San Bisentse (Bordele—Irun burdinbidea)
     
9,248 Tosse
     
13,265 Hardy
     
20,168 Soston
     
24,661 Le Bayonnais
     
20,168 Lo Bocau Velh
     
20,168 Moliets e Mar
     
28,980 Lon

San Bisentse—Lon burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[29]

La Vena—Senhòssa burdinbideaAldatu

 La Vena—Senhòssa burdinbidearen eskema 
       
0,000 La Vena (Bordele—Irun burdinbidea)
     
9,248 La Vena-Ville
     
13,265 Capberton
     
20,168 Òssagòr
     
24,661 Sòrts
     
28,980 Senhòssa

La Vena—Senhòssa burdinbidea Frantziako burdinbidea bat da. Voies ferrées des Landes enpresak ustiatu zuen.

Burdinbidea bide bakarra eta ibilbide osoan ez elektrifikatuta dago.[30]

EtorkizunaAldatu

Etorkizunean, Euskal Herria eta Frantziaren arteko abiadura handiko bidea zabalduko da.

ErreferentziakAldatu

  1. Arrêté préfectoral de la Gironde du 2 mars 2009, annexes page 2/6
  2. G. Lefranc, « The French Rail Roads, 1823-1842 », Journal of Economic and Business History, February 1930.
  3. (Frantsesez) France. (1834). Bulletin des lois. Imprimerie Royale . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  4. (Frantsesez) France. (1834). Bulletin des lois. Imprimerie Royale . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  5. Recueil Sirey, 1839, op. cit., p. 308
  6. (Frantsesez) Bulletin des lois de la République Française. la République 1838 . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  7. (Frantsesez) Picard, Alfred (1844-1913) Auteur du texte. (1884). Les chemins de fer français : étude historique sur la constitution et le régime du réseau. Tome 1 / Alfred Picard,.... . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  8. (Frantsesez) «Bordeaux/La Teste (Arcachon)» voiesferreesdegironde.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  9. J. Ragot, op. cit., p. 127.
  10. (Frantsesez) Picard, Alfred (1844-1913) Auteur du texte. (1884). Les chemins de fer français : étude historique sur la constitution et le régime du réseau. Tome 1 / Alfred Picard,.... . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  11. (Frantsesez) Laveleye, A. de. (1860). Histoire financière des chemins de fer Français. Lacroix et Baudry . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  12. (Frantsesez) Joanne, Adolphe. (1859). Atlas historique et statistique des chemins de fer français. L. Hachette . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  13. (Frantsesez) Journal des chemins de fer, des mines et des travaux publics. 1859 . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  14. (Frantsesez) Laveleye, A. de. (1860). Histoire financière des chemins de fer Français. Lacroix et Baudry . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  15. « La ligne Paris - Bordeaux - Irun » dans le magazine Le train, spécial no 27, mars 2001, p. 21
  16. (Frantsesez) Joanne, Adolphe (1813-1881) Auteur du texte. (1859). Atlas historique et statistique des chemins de fer français / par Adolphe Joanne,.... . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  17. « La ligne Paris - Bordeaux - Irun » dans le magazine Le train, spécial no 27, mars 2001, p. 90
  18. « La ligne Paris - Bordeaux - Irun » dans le magazine Le train, spécial no 27, mars 2001, p. 22
  19. Daniel Wurmser, , dans , t. II, Grenoble, Presses et éditions ferroviaires, 2008, 160 p. (ISBN 2905447273), p. 134 - 147
  20. (Frantsesez) «Facture/Lesparre-Médoc» voiesferreesdegironde.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  21. (Frantsesez) «Ychoux/Biscarrosse-Plage» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  22. (Frantsesez) «Ychoux/Moustey» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  23. (Frantsesez) «Labouheyre/Mimizan-Plage» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  24. (Frantsesez) «Labouheyre/Sabres» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  25. (Frantsesez) «Labouheyre/Sabres» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  26. (Frantsesez) «Morcenx/Saint-Julien-en-Born» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  27. (Frantsesez) «Laluque/Tartas» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  28. (Frantsesez) «Laluque/Tartas» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  29. (Frantsesez) «Saint-Vincent-de-Tyrosse/Léon» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.
  30. (Frantsesez) «Labenne/Seignosse» reseau-train-ho-de-paquito40.e-monsite.com . Noiz kontsultatua: 2020-06-16.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu