Ireki menu nagusia

Bertrand Etxautz[1] (Baigorri, Nafarroa Beherea, 1556 edo 1557 - Tours, Frantziako Erresuma, 1641eko maiatzaren 21a) Henrike IV.a Frantziakoaren kapilau, Baionako apezpiku (1599-1617) eta Toursko artzapezpikua (1617-1641) izan zen. Kalbinismoaren etsai porrokatua zen, besteak beste Baionako elizbarrutian oso sarturik baitzegoen. Erlijio Gerren ondoren, erregeak lurraldeak baketzeko zeraman politikan haren laguntzailerik hurbilenetako bat izan zen. Bere elizbarrutian gertatu ziren Inkisizioaren sorginkeriaren kontrako auzirik sonatuenak, Pierre de Lancre inkisidorearen agindupean. Saint Cyranen babeslea izan zen, eta Esteve Materrak (1617), Joanes Etxeberri Ziburukoak (1636) eta Pedro Axularrek (1643) liburu bana eskaini zioten.

Bertrand Etxautz
Bertrand d'Echaux.jpg
Toursko artzapezpikua

1617 - 1641
Sébastien Dori-Galigaï Itzuli - Victor Le Bouthillier Itzuli
Baionako apezpikua

1599 - 1617
Bizitza
Jaiotza Baigorri1556
Herrialdea  Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Lehen hizkuntza euskara
Heriotza Tours1641eko maiatzaren  21a (84/85 urte)
Hobiratze lekua Toursko katedrala
Hezkuntza
Hizkuntzak frantsesa
euskara
Jarduerak
Jarduerak apaiz katolikoa
Jasotako sariak
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Erromatar Eliza Katolikoa

Jatorria eta familiaAldatu

Bertrand Etxautz Nafarroa Behereko etxe noble eta zaharrenetako baten kumea da. Aita, Antoine Etxautz, zaldun, Etxautz edo Baigorriko bizkonde, Labetze eta Sallejuzango jauna,[2] Joane Labetze eta Grazian Etxautz Baigorriko bizkondearen seme nagusia izan zen. Ama Catherine (beste izenez Suzanne) de Saint-Esteven zuen, Pierre de Saint-Esteven zaldunaren alaba.[3]

Euskarazko testuaAldatu

Etxautzen 1584ko euskarazko gutun bat gorde da Frantziako Liburutegi Nazionalean, anaiari zuzendua, lehendabizikoz Julien Vinsonek argitaratua (1884).[4]

ErreferentziakAldatu

  1. EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
  2. Aita Loup-Garcia (Baigorriko jaun edo bizkondea 1057an) delakoaren ondorengoa zen.
  3. J. de Jaurgain, Revue de Béarn, Navarre et Lannes, t. III, 1885, p. 15.
  4. Mitxelena, Koldo (1964), Textos Arcaicos Vascos, 3.2.8