«Mercury programa»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
No edit summary
No edit summary
== Programaren hasiera ==
 
Mercury proiektuaprograma, [[EstatuSobietar BatuBatasuna]]enren erantzunespazioaren batesplorazioaren izan zenaurrreko [[SobietiarEstatu BatasunaBatu]]renen aurkaerantzuna izan zen, bi lurralde hauek [[Gerraguda hotz]]ean aurka baitzeuden bi lurralde hauek.
MercuriMercury programa eraikitzerakoan, [[ingenieriingeniari]] espazialak oso lanpetuta egon ziren espaziontziaespazio-ontzia eraikitzearekineraikitzen. OsoEspazio-ontzi espaziontzioso segurua izan beharko zenzuen, munduLurra orbitaraorbitatzera heldu beharko zuelako, haren abiadurarengatik suntzitutasuntsituta izan gabe. Beste kezka garrantzitsu bat, espazioaren egoera larriak jasatea zen: hutsunea, [[tenperatura]] flutazioaldaketa gogorrakbortitzak eta dseskubrituaurkitu berri zuten espazioaren [[espazio-erradiazioa]]. Guzti honekin, [[astronautAstronauta]]entzako eta ingenierientzako,ingeniarien lana zahilduzaildu zen, halabazen ere, proiektua aurrera eramatea lortu zuten.
 
== Mercury kapsula ==
 
Emaitza bala itxurako espazio-ontzia izan zen. Ez zuen hegorik, eta atmosferan birsartzea erretzen zen ezkutu termikoari esker egiten zuen.
Bukaerako lorpena, balistiko itxura zuen espaziontzi batena zen. Ez zioten hegorik jarri, baina ezkutu termino bat jarri zioten, zein hasierako etapan guztiz erreko zen.
 
mercuryMercury kapsulekkapsulak aireratzeko bi kohete jaurtitzaile mota erabili zituzten (edo boosters, ingelesez). Lehenengo [[hegaldi suborobitalaksuborbital]],etan [[Redstone]] koheteekin bidalijaurti ziren. hegaldiHegaldi orbitalentzako, kapsulakorbitaletan Atlas-D ekinkoheteekin bidali ziren. bereKohete hauek misil balistiko batetik eratorriak ziren. Atlas hauen [[altzairu]]zko estalkiestalkia osdooso fina egin zen pisua haurreztekoaurrezteko, horrgatik barneko errgaierregaiaren presioak eragiten zuen egonkortasun estrukturala. ArazoErregairik berdinaez iznzuenean, zuenordea, hurrengogasez jaurtitzailebete familiakbehar zen egitura kolapsatu ez zedin. Arazo berdina izan zuen [[Gemini]] programarako hurrengo jaurtitzaile familiak: [[Titan II]]ek ak.
 
== Giza taldea ==
 
Lehenengo110 estatupiloturen baturrak hautatuartean egin zirenzen 110lehenengo pilotorenastronauten arteanhautaketa. MercuryGizon Misiorako.hauen Ezaugarriezaugarri fisikoak eta helgaldietanproba hegaldietan parte hartu probakizana izan ziren akeraaukera honetan irizpide nabarienak. Azkenean, [[1957]]an 7 pilotopilotu hautatu ziren:
 
*[[Alan B. Shephard]]
*[[Scott Carpenter]]
 
Hala ere, [[Deke SlaytonekSlayton]]ek ezin izan zuen helgaldianhegaldian parte hartu, bihotzekoakbihotzeko emandaarazoak izan zituelako. ProgramanKontrolatzaile jarraitu zuen misioaren konotrolatzaile, baina [[1975]]an [[Apollo-Soyuz]] eanmisio erabat politikoan parte hartzea eskaini zioten eta Mercurykontrolatzaile programa behingolanak utzi zuen.
 
Lehenengo hegaldia, [[Freedom 7]] izan zen (freedom ingelesez, askatasuna esan nahi du). Horrela bada, bakoitzakmisio berebakoitzeko espaziontziari ereespazio-ontziari izena jarri ostean, "7" zenbakia gehietzengehitzen zuenzitzaion, 7 baitzzirenizan baitziren programa honetarrakohonetarako hautatutako astronautak.
 
kapsulakKapsulek 12,33 [[metro cúbicokubo|m³]] konko bolumena zuenezzuten, kapsulan pertsona batbakar joatekobatentzako leku ugari zegoennahikoa. KapsulanKapsula bakoitzean 120 konmutagailu zeudenkommutagailu, 55 eetengailuetengailu elektriko, 30 fusionagarri eta 35 palanka mekaniko zeuden.
 
 
== Mercury misioak ==
 
Kapsularen egonkortasunerakobarne egonkortasuna aztertzeko, lehenengo aldian, ingenieriekingeniariek rhesus tximino batekin egin zuten proba, Txinpanze Ham txinpantze bezala ezagutzen denarekin. Geroago, maniki elektroniko batekin egin zuten proba, arnas egiten zuen maniki batekin, eta horrela berretsi zuten kapsularen egonkortasuna eta haren barneko giroa.
 
Geroago, taula honetan agertzen den bezala, [[Alan B. Shephardek eganShephard]]ek egin zuen hegan, eta geroagoondoren, beste piloto guztiak hasi ziren programarekin pilotatzen, emaitza guztiak onuragarriak izanikastronautak.
 
1963rako NASAk zituen 2500 langileetatik 500 soilik lan egiten zuten Mercury programan (beste 2000ak Gemini eta Apollo programetan zeuden).
{| class="wikitable"
! Izen<br/> ofiziala !! Espaziontzia !! Jaurtiketa Data !! Jaurtiketa ibilgailua !! Tripulazioa !! Helburua(k) !! Emaitza
|-
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Redstone 1]]
|
| [[1960]]ko [[Azaroarenazaroaren 21a21]]ean
| [[Redstone]]
| Tripulazio gabea
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Redstone 1A]]
|
| [[1960]]ko [[Abenduarenabenduaren 19a19]]an
| [[Redstone]]
| Tripulazio gabea
| Lehen estatubatuarhegaldi helgaldisuborbital suborbitalaestatubatuarra
| Arrakastatsua
|-
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Redstone 2]]
|
| [[1961]]ko [[Urtarrilarenurtarrilaren 31]]an
| [[Redstone]]
| [[Ham tximpanzeatxinpantzea]]
| Izaki bizidun baten lehen hegaldi suborbital estatubatuarra
| Lehen estatubatuar helgadi suborbitala izaki bizidun batekin
| Arrakastatsua
|-
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Redstone BD]]
|
| [[1961]]ko [[Martxoarenmartxoaren 24a24]]an
| [[Redstone]]
| Tripulazio gabea
| Probarako hegaldia <!-- Testeo no es vocablo español, ni justifica su uso -->
| Arrakastatsua
|-
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Redstone 3]]
| [[Freedom 7]]
| [[1961]]ko [[Maiatzarenmaiatzaren 5a5]]ean
| [[Redstone]]
| [[Alan B. Shephard]]
| Hegaldi suborbitala eman zuen lehen estatubatuarra
| Lehen estautabatuarra suborbital hegaldi batean
| Arrakastatsua
|-
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Redstone 4]]
| [[Liberty Bell 7]]
| [[1961]]ko [[Uztailarenuztailaren 24a24]]an
| [[Redstone]]
| [[Virgil I. Grissom]]
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Atlas 6]]
| [[Friendship 7]]
| [[1962]]ko [[Otsailarenotsailaren 20a20]]an
| [[Atlas (cohetekohete)|Atlas]]
| [[John Glenn]]
| Lehenengo estatubatuarra [[orbita]]n
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Atlas 7]]
| [[Aurora 7]]
| [[1962]]ko [[Maiatzarenmaiatzaren 24a24]]a
| [[Atlas (cohetekohete)|Atlas]]
| [[Scott Carpenter]]
| Hegaldi orbitala eta esperimentu zientifikoak
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Atlas 8]]
| [[Sigma 7]]
| [[1962]]ko [[Urriarenurriaren 3a3]]an
| [[Atlas (cohete)|Atlas]]
| [[Walter Schirra]]
| Hegaldi orbitala / Lehenengo zuzeneko irrati-komunikazioa zuzenean irratiaren bidez
| Arrakastatsua
|-
| bgcolor="#f8efe4" | [[Mercury Atlas 9]]
| [[Faith 7]]
| [[1963]]ko [[Maiatzarenmaiatzaren 15a15]]ean
| [[Atlas (cohetekohete)|Atlas]]
| [[Gordon Cooper]]
| Hegaldi orbitala / Iraupen eta esperimentu proba
[[Kategoria: Tripulatutako espazio-ontziak]]
[[Kategoria: Espazioaren esplorazioa]]
[[Kategoria: NASA]]
 
[[bg:Мъркюри (програма)]]
581

edits