«Barau»: berrikuspenen arteko aldeak

2.271 bytes added ,  Duela 8 hilabete
Testua txukundu, erreferentziak gehitu
No edit summary
(Testua txukundu, erreferentziak gehitu)
[[Fitxategi:Jeûne international contre les essais nucléaires, mars 1990, Grenoble, France.jpg|thumb|Proba nuklearren aurkako nazioarteko baraua, Grenoble, 1990.]]
'''Baraua''' borondatez elikagai eta edari oro edo horietako jakin batzuk hartzeari utzi edo horiek neurri txikiagoan hartzeahartzeari da, [[borondate]]zderitzo. Arrazoi [[filosofiko]], [[erlijioso]] eta [[terapeutiko]]engatik egin daiteke eta ordu batzuk, egun bat nahiz egun batzuetako iraupena izan dezake. Baraua egiten den aldiari '''baraualdi''' deritzo. [[Protesta]] moduan ere egin daiteke eta orduan [[gose greba]] deitzen zaio.
 
Baraua edo zetosia onuragarria dela azaldu da ikerketa batzuetan. Ikerketa hauek batez ere aldizkako barauari eta kaloria murrizketari buruz egin dira eta hainbat onura aurkitu dira, esaterako, onura neurologikoak,<ref>{{Erreferentzia|izena=Marwan A.|abizena=Maalouf|izenburua=The neuroprotective properties of calorie restriction, the ketogenic diet, and ketone bodies|orrialdeak=293–315|hizkuntza=en|abizena2=Rho|abizena3=Mattson|izena2=Jong M.|izena3=Mark P.|data=2009-3|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2649682/|aldizkaria=Brain research reviews|alea=2|zenbakia=59|issn=0165-0173|pmid=18845187|pmc=2649682|doi=10.1016/j.brainresrev.2008.09.002|sartze-data=2022-04-06}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Bronwen|abizena=Martin|izenburua=Caloric restriction and intermittent fasting: Two potential diets for successful brain aging|orrialdeak=332–353|hizkuntza=en|abizena2=Mattson|abizena3=Maudsley|izena2=Mark P.|izena3=Stuart|data=2006-8|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2622429/|aldizkaria=Ageing research reviews|alea=3|zenbakia=5|issn=1568-1637|pmid=16899414|pmc=2622429|doi=10.1016/j.arr.2006.04.002|sartze-data=2022-04-06}}</ref> kardiobaskularrak<ref>{{Erreferentzia|izena=Ismayil|abizena=Ahmet|izenburua=Cardioprotection by Intermittent Fasting in Rats|orrialdeak=3115–3121|hizkuntza=en|abizena2=Wan|abizena3=Mattson|abizena4=Lakatta|abizena5=Talan|izena2=Ruiqian|izena3=Mark P.|izena4=Edward G.|izena5=Mark|data=2005-11-15|url=https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/circulationaha.105.563817|aldizkaria=Circulation|alea=20|zenbakia=112|doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.105.563817|sartze-data=2022-04-06}}</ref> eta zerebrobaskularrak.<ref>{{Erreferentzia|izena=Mark P.|abizena=Mattson|izenburua=Beneficial effects of intermittent fasting and caloric restriction on the cardiovascular and cerebrovascular systems|orrialdeak=129–137|hizkuntza=en|abizena2=Wan|izena2=Ruiqian|data=2005-03-01|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S095528630400261X|aldizkaria=The Journal of Nutritional Biochemistry|alea=3|zenbakia=16|issn=0955-2863|doi=10.1016/j.jnutbio.2004.12.007|sartze-data=2022-04-06}}</ref>
Barau edo zetoziza onuragarria dela azaldu da ikerketa batzuetan, baina, beti, denbora epe laburrean edo barau zorrotza egin barik, hau da, eguneko kaloriak murrizten.
 
== Erlijio -baraua ==
OsoBarau egitea oso antzinatik erlijioarekin erlazionatulotuta egon da.
 
=== JudutarJuduen baraua ===
[[Yom Kippur]] urteko egun sakratuena da [[Judu|juduentzat]]. BarauazBaraua egiteaz gainera, sexu harremanak eta bainua ekidituekidin behar dira, 24egun osoan orduzzehar.
 
==== ExpiazioPekamenaren eguna ====
[[Israeldar (antzinako herria)|IsraeldarrIsraeldarren]]<nowiki/>en urteko barau eguna zen. babiloniaraTenpluaren alde eginsuntsiketa eta gero[[Babiloniako baraugatibualdia|Babiloniako gatibualdiaren]] ondoren lau egun eginezarri ziren baraua zituztenegiteko.
 
==== Barau pertsonala ====
salmoenSalmoen liburuan maiz idatzita dago baraua egin beharra arazoei aurre egiteko. Adibide gisa; 35, 69, eta 109 salmoak. Gainera, Daniel 9:3; 10:3; EsdasEsdras 10:6; Nehemias 1:4.
 
Baraua normalaohikoa zen juduen artean lehen mendean zehar eta [[Itun Berria|Itun Berrian]]<nowiki/>n aipatzen da. [[Jesus Nazaretekoa|JesusJesusek]] barau egiten zuen.
 
=== IslamandarMusulmanen baraua ===
[[Sawm]] izenaz ezaguna da. [[Ramadan (hilabetea)|RamadamRamadan hilabeteahilabetean]]<nowiki/>n egiten da eta musulmandarren[[Musulman|musulmanen]] laugarren pilarraoinarria da. Barau egitea gomendatzen da urteko beste sasoietan, baina RamadamRamadan hilabetean derrigorraderrigorrezkoa da. Hala ere, egunez bakarrik egiten da, barau. Honek bizimodua aldatzen du; biztanleak gauen biltzen dira eta egunez gutxi egiten dute. herrialdeMusulman hauetatik[[Immigrazio|etorkin]] biziasko direnberen musulmanak bere herrialderaherrialdeetara bueltatzen dira, maiz, hilabetebeste haumusulmanekin egitera.barau Arrazoiegiteko; arrazoi nagusietako bat, da hilabetea errazagoa egiten zaielakozaiela. Elikadura ere aldatzen da, kaloria gehiago duten jakiak egitenprestatzen baidituztebaitituzte.
 
Umeak, gaixoak, bidaiariak eta [[Menstruazio|hilerokoarekin]] dauden emakumeak ez daude derrigortuta barau egitera.
 
=== KristiandarKristauen baraua ===
Judutar[[Kristautasun|Kristautasuna]] judaismotik datorrenez, juduen barauarekin erlazionatuta dago.
 
== Erreferentziak ==
<references />
 
== Ikus, gainera ==
455

edits