«Tora»: berrikuspenen arteko aldeak

139 bytes added ,  Duela 2 hilabete
Estilo eta edizio zuzenketak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
(Estilo eta edizio zuzenketak)
{{argitzeko|liburu santuari|Tora (argipena)}}
[[Fitxategi:Torah and jad.jpg|thumb|270px|eskuinera|''Tora'' bilkibiribilki bat irekiairekita.]]
 
'''Tora'''<ref>EIMA: [http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43-573/es/contenidos/informacion/dih/eu_5490/adjuntos/estilo_liburua/onomastika/IZEN_ZERRENDAK.pdf ''Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak'']</ref> ({{lang-he|תורה}}, «legea») [[judaismo]]aren liburu fundatzailea da. Bost liburuk osatzen dute:
* ''[[Hasiera'' (Biblia)|Hasiera]] (בְּרֵאשִׁית, ''Bereshit'' [בְּרֵאשִׁית]),.
* ''[[Irteera'' (Biblia)|Irteera]] (שְׁמוֹת, ''Shemot'' [שְׁמוֹת]),.
* ''[[Lebitarrena'']] (וַיִּקְרָא, ''VayikráVayikra'' [וַיִּקְרָא]),.
* ''[[Zenbakiak'' (Biblia)|Zenbakiak]] (בְּמִדְבַּר, ''Bemidbar'' [בְּמִדְבַּר]) y.
* ''[[Deuteronomioa'']] (דְּבָרִים, ''Devarim'' [דְּבָרִים]).
 
Bost liburuok ''Pentateuko'' edo ''Jumash'' deituriko multzoa osatzen dute. Tradizioaren arabera, [[Moises|Moisesek]] idatzitako liburuak dira eta Jainkoak Sinai mendian egindako errebelazioa biltzen dute. [[Judu|Juduek]], [[Erromatar Eliza Katolikoa|Erromako Eliza Katolikoak]], [[Eliza Ortodoxoa|Eliza Ortodoxoak]] eta [[Protestantismo|Protestanteek]] Bibliaren aurreneko muintzat dute eta denon kanonetan dute lekua. Liburuon gaia hebrear herriaren historia da, hasiera mitikoetatik (munduaren sorrera, paradisua, uholdea) Moisesen heriotzarainoheriotzara arte. Adituek hiru idatzaldi nagusi bereizten dituzte: jainkoaJainkoa ''JahveYahve'' izendatzen duena (K.a. IX. mendea); jainkoa ''Elohim'' izendatzen duena (K.a. VIII. mendea) eta kronikariarena, apaizen arautegia barne (K.a. IV. mendea).
 
== Erreferentziak ==
404

edits