«Arkitekturaren historia»: berrikuspenen arteko aldeak

Etiketak: Mugikor edizioa Mugikor web edizioa Advanced mobile edit
Etiketak: Mugikor edizioa Mugikor web edizioa Advanced mobile edit
{{sakontzeko| Antzinako Greziako arkitektura}}
 
Zalantzarik gabe, antzinakoAntzinako greziarGreziako arkitekturak, erromatarrarekin batera, eragin handien izan duen garai guztietako estiloa da. <!----- Atenasen Aro[[Antzinate Klasikoarenklasikoa]]ren etorreratik, K. a. V. mendean., C.arkitektura Eraikitzekoklasikoa modu[[Mendabaldeko klasikoa arkitekturarenkultura]]n eta, izatezhortaz, zibilizazioarenzibilizazioan berarenbertan mendebaldekoerrotu ulermenean mamitu dazen. K.a. 850. urtetik.850tik K. ao. 300 d ingurura arte, Antzinako kulturaGraziako greziarrakultura kontinente greziarrean, Peloponeson[[Peloponeso]]n eta Egeoko[[Egeo]]ko irletanuharteetan loratu zen. [[Munduko MirarietakoZazpi Mirari]]etako bost greziarrak ziren: Efesoko Artemisako[[Artemisaren Tenpluatenplua]], Olinpiako [[Zeusen EstatuaOlinpiako estatua]], [[Halikarnasoko Mausoleoa]], [[Rodasko Kolosoa]] eta [[Alexandriako Itsasargia]]. Hala ere, antzinako arkitektura grekoahau hobeto ezagutzenezagunagoa da bere [[greziar tenplu|tenpluengatik]], horietako asko eskualde osoan aurkitzen direlarikhedatuta, eta Partenoia honenhauen adibide bikaina da[[Partenoia]] delarik. <!----- Ondoren, XVIII. eta XIX. mende amaierako arkitekto neoklasikoen inspirazio-iturri izango dira. Tenplurik ezagunenak Partenon eta Erecteion dira, biak Atenasko Akropolian. Antzinako beste eraikin greko garrantzitsu batzuk antzokiak izan ziren. Tenpluek eta antzokiek ilusio optikoen eta proportzio orekatuen nahasketa konplexua erabili zuten.
 
Antzinako tenplu grekoak, oro har, hauek dira: ertz bakoitzean eskailera jarraituak dituzten oinarri bat (krepidoma izenez ezagutzen dena), zella bat (edo naos) gurtza-estatua batekin, zutabeak, taulamendu bat eta bi frontoi, bata aurrealdean eta bestea atzealdean. K.a. IV. menderako. C. Arkitekto eta igeltsero greziarrek arau sistema bat garatu zuten ordena bezala ezagutzen ziren eraikin guztietarako: doriarra, joniarra eta korintoarra. Errazago ezagutzen dira zutabeetan zehar (batez ere kapiteletan). Zutabe doriarra sendoa eta oinarrizkoa da, jonikoa meheagoa da eta lau boluta (boluta deituak) ditu kapitelaren izkinetan, eta zutabe korintiarra jonikoaren berdina da, baina kapitela erabat desberdina da eta akantoz apainduta dago. Zutabeez gain, frisoa ere desberdina zen ordenaren arabera. Doriarrak metopak eta triglifoak gutekin dituen bitartean, friso joniarrak eta korintoarrak erliebedun banda jarraitu handi bat dira.