«Filistiar»: berrikuspenen arteko aldeak

334 bytes added ,  Duela 1 hilabete
ez dago edizio laburpenik
t (Autoritate kontrola jartzea)
 
[[Fitxategi:Philistines pentapolis.jpg|thumb|250px|eskuinera|Filistarren pentapolisa: [[Gaza (hiria)|Gaza]], [[Axdod]], [[Axkelon]], [[Ekron]] eta [[Gath]]]]
'''Filistiar'''<ref>{{Erreferentzia|egilea=[[Euskaltzaindia]]|data=2015-1-30|izenburua=174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak|url=http://www.euskaltzaindia.eus/dok/arauak/Araua_0174.pdf|orrialdea=3}}</ref> ({{lang-he|פְּלִשְׁתִּים‎‎}}, ''p<sup>ə</sup>lištīm'', {{lang-ar|فلستيون}}, ''Filīstiun'', [[Elizen Arteko Biblia|Elizen Arteko Biblian]] euskaraz ''filistearrak''<ref>{{Erreferentzia|izenburua=filistear - BIBLIJA.net - Biblia interneten|url=https://www.biblija.net/biblija.cgi?q=filistear&step=20&qall=1&qids=ffffffffffffffffffffff7&id34=1&pos=0&set=21&l=eu&q1=1|aldizkaria=www.biblija.net|sartze-data=2021-10-20}}</ref>) [[Itun Zaharra|Itun Zaharreko]] garaietan, [[judu|israeldarren]] etsai zen herri bateko kideaz esaten da. [[K.a. XII. mendea]]n [[Palestina]]ko hegoaldeko kostaldean finkatu zen herri txiki indoeuropar bat zen filistarrena. [[Kreta]] aldetik edo abiatu ziren Palestina aldera eta kultura aurreratua zuten, nekazaritzan, metalgintzan, arteetan eta gerran, batez ere. [[Antzinako Egipto|Egiptoarren]] arabera, [[Itsasoko herriak|Itsasoko Herrietako]] bat osatzen zuten eta egungo [[Tel Aviv]]etik Gazara bitarteko kostaldea hartzen zuten [[K.a. 1190ko hamarkada|K.a. 1190]]. urte aldera, israeldarrak palestinaratu ziren garai beretsuan. [[Filistia]] izeneko pentarkia batean zeuden eratuta (Gaza, Asdod, Axkalen, Gath, Ekron). Beren lurraldea ondaretzat [[Juda]]k jaso bazuen ere, [[Josue]]k egin zuen konkistan ez zituen garaitu ahal izan filistarrak. [[Sanson]], [[Eli]], [[Samuel]] eta [[Saul]]en garaietan (Saul beraien kontrako gerran hil zen), sarri eraso zuten [[Israelgo Erresuma|Israel]]. [[David]]ek, bere aldetik, askotan garaitu zituen eta beraien aginpideak gainbehera egin zuen, [[asiriar]]ren eta egiptoarren erasoen ondorioz guztiz galdu ziren arte. ''Philistia'' izenetik dator Palestina.
 
[[Antzinako Egipto|Egiptoarren]] arabera, [[Itsasoko herriak|Itsasoko Herrietako]] bat osatzen zuten eta egungo [[Tel Aviv]]etik Gazara bitarteko kostaldea hartzen zuten [[K.a. 1190ko hamarkada|K.a. 1190]]. urte aldera, israeldarrak palestinaratu ziren garai beretsuan. [[Filistia]] izeneko pentarkia batean zeuden eratuta (Gaza, Asdod, Axkalen, Gath, Ekron). Beren lurraldea ondaretzat [[Juda]]k jaso bazuen ere, [[Josue]]k egin zuen konkistan ez zituen garaitu ahal izan filistarrak. [[Sanson]], [[Eli]], [[Samuel]] eta [[Saul]]en garaietan (Saul beraien kontrako gerran hil zen), sarri eraso zuten [[Israelgo Erresuma|Israel]]. [[David]]ek, bere aldetik, askotan garaitu zituen eta beraien aginpideak gainbehera egin zuen, [[asiriar]]ren eta egiptoarren erasoen ondorioz guztiz galdu ziren arte. ''Philistia'' izenetik dator Palestina.
 
== Ikus, gainera ==
14.973

edits