«Nafarroa Garaia»: berrikuspenen arteko aldeak

1.765 bytes added ,  Duela 11 hilabete
Ekonomia arloa osatzen
(Ekonomia arloa osatzen)
(Ekonomia arloa osatzen)
* [[Nafarroako Unibertsitate Publikoa]]
* [[Nafarroako Unibertsitatea]]
 
 
== Ekonomia ==
2020ko [[Biztanleria aktibo|Biztanleria Aktiboa]] 278.400 pertsonakoa zen, honako jarduera sektoretan banatuta: [[Zerbitzu (ekonomia)|Zerbitzu]]<nowiki/>ak = 177.800, [[Industria]] = 75.700, [[Eraikuntza]] = 15.600, eta [[Lehen sektore|Lehen sektorea]] = 9.400.<ref>{{erreferentzia|urtea=2021|izenburua=Biztanleria aktiboaren inkesta|argitaletxea=Nafarroako Esatistika Erakundea. https://administracionelectronica.navarra.es/GN.InstitutoEstadistica.Web/InformacionEstadistica.aspx?R=1&E=172|hizkuntza=Es}}</ref>
[[Fitxategi:SC7 7.jpg|thumb|Sunsundegui enpresak Altsasun ekoiztutako autobus bat, Villarreal futbol taldearentzat.]]
 
2019ko BPG-[[Barne produktu gordin|Barne Produktu Gordina]] 20.973 M €-koa izan zen. Beraz, BPGaren bolumenaren araberako Espainiako 14. ekonomia zen. [[Per capita]] BPGa [[Bizi-kalitate|bizi-kalitatea]]<nowiki/>ren adierazle ona da, eta 32.141 €-koa izan zen, estatuko BPGa 23.690 €-koa zen bitartean. Kopuru horrek esan nahi du Nafarroako [[biztanleria]] estatuko [[bizitza-maila]] onena dutenen artean dagoela, hain zuzen 3. postuan [[Autonomia erkidego|Autonomia Erkidego]]<nowiki/>etako per capita BPGaren rankingean.<ref>{{erreferentzia|urtea=2021|izenburua=Datos macro Navarra – Economía de las Comunidades Autónomas.|argitaletxea=Expansión
https://datosmacro.expansion.com/ccaa/navarra|ISBN=C.I.F.: B-87328910|hizkuntza=Es}}</ref>
https://datosmacro.expansion.com/paro-epa/espana-comunidades-autonomas/navarra|ISBN=C.I.F.: B-87328910|hizkuntza=Es}}</ref>
 
=== Lehen sektoreaZerbitzuak ===
Nafarroako Estatistika Erakundearen arabera, 2021eko urtarrilaren 1eko enpresa-egitura [[Zerbitzu (ekonomia)|zerbitzu]]<nowiki/>en sektorean kontzentratzen da bereziki, hamar enpresatik ia zortzi eta [[Soldatapeko lan|soldatapeko]] hamar pertsonatik bost bertan baitaude.
==== Nekazaritza ====
[[Fitxategi:DO Navarra locator map.svg|thumb|[[Nafarroako ardoa]]ren jatorri izendapenak.]]
Nafarroa Garaia bereziki oparoa da [[nekazaritza]]ren ikuspegitik. Ebro ibarraren baitan elikagai ugari ekoizten dira, horietako asko jatorri izendapenarekin. Lizarraldean eta Iruñerrian [[zereal]]aren produkzioa handia da. Kantauri isurialdean nekazaritza gutxiago dago, lurra menditsuagoa baita eta klima euritsuagoa.
 
Enpresen biztanleriaren egituran pisu handiena duen sektoreak 19.616 enpresa biltzen ditu, arlo hauetan: [[ostalaritza]], [[Garraio|garraioa]] eta biltegiratzea, [[Informazio|informazioa]] eta [[Komunikazio|komunikazioak]], [[Finantzak|finantza]]- eta [[aseguru]]-jarduerak, [[ondasun higiezin]]-jarduerak, jarduera profesionalak, [[zientifiko]]<nowiki/>ak eta teknikoak, jarduera administratiboak eta zerbitzu lagungarriak, [[hezkuntza]]-, [[osasun]]- zein [[gizarte]]-laguntzako zerbitzuak, eta bestelako gizarte-jarduerak Gainerako Zerbitzu bezala biltzen diren zerbitzu pertsonalak barne, eta enpresa guztien % 55,5 dira.
==== Abeltzaintza ====
 
==== Meatzaritza ====
[[Merkataritza]]<nowiki/>ren pisua ere garrantzitsua da, 8.060 enpresa baititu. Guztizkoaren % 22,8rekin, sektore honetan sartzen dira handizkako eta txikizkako salmentako jarduerak egiten dituzten enpresak eta merkataritzako bitartekariak.<ref>{{erreferentzia|urtea=2021|izenburua=Directorio de empresas de Navarra|argitaletxea=Nafarroako Estatistika Erakundea
http://www.navarra.es/home_es/Gobierno+de+Navarra/Organigrama/Los+departamentos/Economia+y+Hacienda/Organigrama/Estructura+Organica/Instituto+Estadistica/NotasPrensa/Directorioempresas.htm|hizkuntza=Es}}</ref>
[[Fitxategi:Fagor Ederlan Tafalla.jpg|thumb|Fagor Ederlan Koop.E. enpresa, Tafallan]]
 
=== Industria ===
Industria-sektoreak soldatapeko hamar pertsonatik lau enplegatzen ditu, eta hamar enpresatik bat hartzen du. Nafarroako industria goi mailakoa eta esportatzailea da, eta 51 enpresa daude 500 enplegatutik gora dituztenak.<ref>{{erreferentzia|urtea=2021|izenburua=Ranking de empresas|argitaletxea=El Economista.
https://ranking-empresas.eleconomista.es/empresas-NAVARRA.html|hizkuntza=Es}}</ref> Horien artean batzuk multinazionalen filialak dira, hala nola [[Volkswagen]], eta beste hainbat bertako kapitala dutenak, ezagunenak [[Azkoyen|Azkoyen Taldea]], [[Sunsundegui]] edo [https://www.fagorederlan.com/eu/inicio Fagor Ederlan] izanik.<ref>{{erreferentzia|urtea=2021|izenburua=Catálogo de la industria navarra|argitaletxea=Diputación Foral de Navarra. Gobierno de Navarra, Prensa publicaciones|ISBN=9788423502462|hizkuntza=Es}}</ref>
 
Jarduera industrialek CETENASAtik (Nafarroako Zentro Teknologikoak) sortutako ikerketa teknologikorako zentro batzuen euskarria dute. Zentro horiek enpresen [[lehiakortasun]]<nowiki/>a hobetzen laguntzen dute.<ref>{{erreferentzia|abizena=Apraiz, Amaia, Martínez, Ainara, Romano,María|urtea=2019|izenburua=Patrimonio industrial de Navarra|argitaletxea=Gobierno de Navarra. Fondo de Publicaciones; N.º 1|orrialdeak=365, 370|ISBN=8423535053, ‎ 978-8423535057|hizkuntza=Es}}</ref>
=== Eraikuntza ===
 
=== ZerbitzuakLehen sektorea ===
 
==== TurismoaNekazaritza ====
[[Fitxategi:DO Navarra locator map.svg|thumb|[[Nafarroako ardoa]]ren jatorri izendapenak.]]Nafarroa Garaia bereziki oparoa da [[nekazaritza]]ren ikuspegitik. Ebro ibarraren baitan elikagai ugari ekoizten dira, horietako asko jatorri izendapenarekin. Lizarraldean eta Iruñerrian [[zereal]]aren produkzioa handia da. Kantauri isurialdean nekazaritza gutxiago dago, lurra menditsuagoa baita eta klima euritsuagoa.
 
==== Abeltzaintza ====
 
==== NekazaritzaMeatzaritza ====
 
== Jaiak ==
1.457

edits