«Oinetxe jauregi»: berrikuspenen arteko aldeak

49 bytes removed ,  Duela 1 hilabete
[[Gaztelako Erresuma|Gaztelak]] [[Nafarroako Erresumaren konkista|Nafarroako Erresuma konkistatu]] ondoren instituzio honek iraun zuen [[Nafarroa Garaia|Nafarroa Garaian,]] eta izatez oinetxe-jauregien kopurua handituz joan zen mendeetan. Gaztelaren menpeko Gorteen nobleziaren besoaren parte izateko oinetxe jauregiekin lotura behar zen<ref name=":1" />.
 
Jauregi horien kopuru osoa aldatuz joan da [[XVI. mendea|XVI]]. mendearen hasieratik. 1500. urte inguruan 119 zeuden, horietarik 26 Bortuez bestaldeko merindadean. Foru instituzioak eta Gorteak 19. mendean desagertu aurretik, ia hirukoiztua zegoen kopurua Nafarroa Garaian, non eta Nafarroa Beherean instituzioak esanahia askoz lehenago galdua zuen.
Jauregi horien kopuru osoa aldatuz joan da [[XVI. mendea|XVI]]. mendearen hasieratik. 1500. urte inguruan 119 zeuden, hau da, 50 [[Iruñeko merindadea|Iruñeko merindadean]], 40 [[Zangozako merindadea|Zangozako merindadean]], 15 [[Lizarrako merindadea|Lizarrako merindadean]], 10 [[Erriberriko merindadea|Erriberriko merindadean]] eta 4 [[Tuterako merindadea|Tuterako merindadean]]. Yanguas y Mirandak honako hau aipatzen du: «1637an Nafarroan 197 jauregi zeudela ageri da, hau da, 72 Iruñeko merindadean, 33 Lizarrakoan, 4 Tuterakoan, 72 Zangozakoan eta 16 Erriberrikoan», lekuen zerrenda emanez. [[XVIII. mendea|XVIII]]. mendearen amaieran, 192 jauregi zeuden horrela hartuta, ia 300 jauregi zeuden: 83 Iruñeko merindadean, 58 Zangozako merindadean, 31 Lizarrako merindadean, 14 Erriberriko merindadean eta 6 Tuterako merindadean.
 
<center>
{| class="wikitable col1izq col2der col3der col4der col5der"
|+Oinetxe jauregien kopurua
!Merindadea
!1500
!1637
!1723
!1799
|-
|''Iruñea''
|50
|72
|70
|128 (83)
|-
|''Zangoza''
|40
|72
|46
|79 (58)
|-
|''Lizarra''
|15
|33
|24
|46 (31)
|-
|''Erriberri''
|10
|16
|14
|23 (14)
|-
|''Tutera''
|4
|4
| --
|9 (6)
|-
|''Bortuez bestaldekoa''
|31
|
|
|
|-
|'''TOTAL'''
|'''119<'''
|'''197'''
|'''154'''
|'''285 (192)'''
|}
</center>
 
== Erreferentziak ==
14.964

edits