«Juan de la Cierva»: berrikuspenen arteko aldeak

3 bytes removed ,  Duela 1 hilabete
Hainbat zuzenketa
(Hainbat zuzenketa)
 
'''Juan de la Cierva y Codorníu''' ([[Murtzia]], [[Espainia]], [[1895]]eko [[irailaren 21]]a - [[Croydon]], [[Erresuma Batua]], [[1936]]ko [[abenduaren 9]]a) asmatzaile eta zientzialari aeronautiko espainiarra, bide, kanal eta portu ingeniari eta hegazkin pilotua izan zen. [[Autojiro]]a asmatu zuen, gaur egungo [[helikoptero]]aren aitzindaria.
 
Aita [[Juan de la Cierva y Peñafiel]] abokatu kriminalista, politikari eta enpresaria izan zuen, hainbat alditan ministro izatera heldu zena eta [[Murtzia]]ko alkatea. Ama, berriz, Maria Codorníu Bosch izan zen eta amaren aldeko aitona Ricardo Codorníu mendi ingeniari ezaguna zuen. Haurtzarotik interes handia erakutsi zuen hegazkinenganhegazkinetan eta, bere lagun Tomás de Martín-Barbadillorekin batera, hegan egin zezaketen hegazkin txikiak eraiki zituen.
 
[[Espainiako Gerra Zibila|Gerra Zibila]] hasi zenean, deDe la Cierva altxatutako armadaren alde jarri zen eta De Havilland DH.89 Dragon Rapide lortzen lagundu zien, [[Francisco Franco|Franco]] [[Kanariak|Kanarietatik]] [[Tetuan]]eraino bidaia zezan, han [[Afrika]] iparraldeko armadaren agintea hartzeko xedean<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20120108185348/http://www.ejercitodelaire.mde.es/ea/pag?idDoc=94A6CB9C40515739C12570D700464A4B&idRef=33E756BEED693EA6C1257450003286DA www.ejercitodelaire.mde.es]</ref>.
 
Juanen anaia, Ricardo, armada errepublikarrak fusilatu zuen [[Paracuellos de Jarama]]n<ref>{{erreferentzia
 
=== Cierva C.1 ===
Juan de la Ciervak [[Madril]]en eraiki zuen lehen autogiroa [[1920]]an. ''Cierva C.1'' deitu zionari [[1911]]ko ''Deperdussin'' monoplano frantsesaren fuswlajefuselajea, gurpilgurpilak eta egonkortzaile bertikala jarri zizkion. Horren gainean ezarri zituen bi 4 paladun errotoreak eta xafla bertikal bat alboetako kontrola lortzeko xedean. 60 hp-ko Le Rhône motorra ezarri zion, baina gailu hark ez zuen sekula hegan egin, beheko errotoreak uste baino motelago egiten zuelako bira eta irauli egiten zelako.
 
=== C.2 eta C.3 ===
C.4 prototipoak emango zion soluzioa, de la Ciervak errotorearen palak erroan kokatu zituenean. [[1922]]an eraikitako gailu honen entseguak hasiera batean antzuak izan ziren. Arazoa konpondu nahian, de la Ciervak saiakera serie oso bat egin zuen Emilio Herrerak eraikitako [[Cuatro Vientos (argipena)|Cuatro Vientos]] aerodromoko zirkuitu itxiko tunelean, [[Europa]]ko hoberena, garai hartan.
 
Zuzenketak egin ondoren, [[1923]]ko urtarrilean probatu zuten arrakastaz [[Getafe]]ko aerodromoan. Alejandro Gómez Spencer tenientea izan zen pilotu eta 183 m-kometroko saltoa besterik ez zen izan, baina hegazkinaren erabilgarritasuna frogatu zuen.
 
Hilabete bukaeran, C.4a 4 km egiteko gai izan zen 4 minututanminutuan, [[Cuatro Vientos (argipena)|Cuatro Vientosen]] zirkuitu itxian, 30 metroko altueran. 110 hp-ko ''Le Rhône 9Ja'' motorra zuen honako honetan.
 
=== Cierva C.5 ===
[[1923]]ko uztailean, motor bera erabili zuen C.5 batean, [[Getafe]]n. Juan de la Ciervak berak finantzatu zituen orain arteko experimentuakesperimentuak, baina, ordutik aurrera, gobernu espainiarraren diru-laguntzak jasotzen hasi zen.
 
== Heriotza ==
* [[Getafe]]n bere izena daraman auzoa dago eta [[Madril]]eko Metroaren 12. linearen geltoki batek ''Juan de la Cierva'' izena darama<ref>{{es}} https://web.archive.org/web/20080622233553/http://www.madrid.org/metrosur/99_03/msur/getafe/juan_dl_cierva/juan_de_la_cierva.htm</ref>. Geltoki honetatik gertu, kontzertu ugari ematen diren ''Juan de la Cierva'' estadioa dago.
* [[Tetuan]]en, gaurko [[Maroko]]n, Lanbide Heziketarako institutu espainiar bat dago ''Juan de la Cierva'' izenekoa.
* [[Murtzia]]n bere omenezko monumentu bat dago bere omenez.
* [[La Felguera]]n, [[Asturiasko Printzerria|Asturiasen]] kale batek bere izena daramadu.
* [[Cartagena]]n, ''Ciervaren Pastel'' ezaguna aurki daiteke edozein gozodendetangozodendatan, bere aitaren omenez egina.
* [[Lorquí|Lorquin]] ([[Murtzia]]), ''Estadio Municipal Juan de la Cierva'' delakoa aurkitzen da, bertan Club de Fútbol Atlético Ciudaden partidak izan ohiizaten direlarik.
* Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko Ingeniari Aeronautikoen areto gela nagusiak ''Juan de la Cierva'' du izena.
* [[Madril]]en, [[Murtzia]]n, [[Málaga|Malagan]], [[Getafe]]n eta beste hainbat lekutan, bigarren hezkuntzako hainbat institutuk bere izena daramadu.
 
== Erreferentziak ==
1.797

edits