«Senegaldar borroka»: berrikuspenen arteko aldeak

57 bytes removed ,  Duela 5 hilabete
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
[[Fitxategi:Lutteurs_-_Lutte_sénégalaise.jpg|thumb|336x336px]]
'''Senegaldar borroka''' [[Senegal|Senegalen]]en egiten duten kirol bat da.
 
Halako borrokak mendebaldeko [[Afrika]] osoan egiten badira ere, Senegalen lortu dute arrakastarik gehien.<ref name=":4">{{Erreferentzia|izena=Nicholas|abizena=Loomis|izenburua=Pro Wrestling, Senegal Style (Published 2012)|hizkuntza=en-US|data=2012-05-24|url=https://www.nytimes.com/2012/05/25/sports/money-and-mysticism-mix-on-fight-nights-in-senegal.html|aldizkaria=The New York Times|issn=0362-4331|sartze-data=2021-02-21}}</ref>
Senegaleko kultura bakoitzean borrokek ezaugarri propioak zituzten.<ref name=":6">{{Erreferentzia|izenburua=Senegal: Wrestling with Reality|hizkuntza=en|url=https://www.aljazeera.com/program/al-jazeera-world/2019/7/10/senegal-wrestling-with-reality|aldizkaria=www.aljazeera.com|sartze-data=2021-02-21}}</ref>
 
1960tik aurrera borrokalariak dirua irabazten hasi ziren borroka bakoitzeko.<ref name=":4" /> Hala ere, 1970 eta 1980 urteetan [[Futbol|futbolakfutbol]]ak hartu zuen indarra, eta borroka senegaldarra klase baxukoen kirol gisa geratu zen, eta txarto ikusia egon zen.
 
1990etik aurrera hartu zuen prestigioa berriro borroka senegaldarrak. Eta XXI. mendean Senegaleko kirol ospetsuena bihurtu zen.<ref name=":0" />
Emakumeen arteko borrokak ere ospatzen dira.<ref name=":6" />
 
Gaur egun kontraste ugari aurki daitezke kirol honetan, tradizioa eta modernitatea uztartzen dituztenak. Kirolariek txandal modernoak erabiltzen dituzte sarri, baina hauen azpian [[Marabut|marabutekmarabut]]ek emandako [[Amuleto|amuletoakamuleto]]ak edukitzen dituzte. Borrokaldien artean abesti eta dantza tradizionalak ikus daitezke, eta dantzariek eta abeslariek eramaten dituzten kamisetek telekomunikazio konpainien eta multinazionalen iragarkiak edukitzen dituzte.<ref name=":1" /><ref name=":4" /> Borrokaldien aurretik, erritu mistikoak egiten dituzte borrokalariek.<ref name=":4" />
 
Borrokaldi bakoitzak segundo batzuk edo minutu asko iraun ditzake.<ref name=":4" />[[Fitxategi:Borroka_senegaldarra_Markina-Xemeinen.jpg|thumb|357x357px|Bi gazte borroka senegaldarra egiten [[Markina-Xemein|Markinako]] zelaian, [[Bizkaia|Bizkaian]]n. Argazki egilea: [[Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza|Lea-Artibai eta Mutrikuko HItza.]]]]Landa eremuan sortutako kirol hau gero eta urbanoagoa bihurtzen ari da.<ref name=":4" /> Oso ohikoa da [[Dakar]] inguruko hondartzetan gazte asko entrenatzen ikustea.<ref name=":1" /> Borroka handienak futbol estadioetan ospatzen dira, eta telebistan ere botatzen dituzte sarritan.<ref name=":2">{{Erreferentzia|izenburua=La Chine offre une arène de lutte au Sénégal|hizkuntza=fr|url=https://www.bbc.com/afrique/sports-44916635|aldizkaria=BBC News Afrique|sartze-data=2021-02-20}}</ref><ref name=":3">{{Erreferentzia|abizena=tim|izenburua=China Builds 47 Million Euro Wrestling Stadium in Senegal|hizkuntza=English|url=https://unitedworldwrestling.org/article/china-builds-47-million-euro-wrestling-stadium-senegal|aldizkaria=United World Wrestling|sartze-data=2021-02-20}}</ref>
Borrokalari onenek ehunka mila dolar irabaz ditzakete<ref name=":0" /><ref name=":4" />, eta Dakarren 20.000 pertsonarentzako lekua daukan borroka-estadio bat inauguratu zuten 2018an, [[Txinako Herri Errepublika|Txinako]] gobernuaren laguntzarekin eraiki zutena.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> Senegaldarren erdiak pobrezian bizi direla kontuan hartuta, gazte askok egoera horretatik irteteko bide gisa ikusten dute kirol hau. Dena dela, izena emanda dauden 3.000 borrokalarien artetik gutxi batzuek soilik lortzen dute aberats bihurtzea.<ref name=":4" /> Marabutek ere diru asko irabazten dute, eskaintzen dituzten zerbitzu mistikoen trukean.<ref name=":5">{{Erreferentzia|izena=Ngagne|abizena=Diouf|izenburua=Fame lures youth into a bruising career|hizkuntza=en|url=https://www.aljazeera.com/sports/2014/9/28/wrestling-mania-grips-senegals-youth|aldizkaria=www.aljazeera.com|sartze-data=2021-02-21}}</ref>
 
 
== Euskal Herrian ==
Euskal Herriko hainbat herritan behin baino gehiagotan ospatu dira borroka senegaldarrak, herriko senegaldar komunitateek antolatuta. Adibidez, [[Lekeitio|Lekeition]]n<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Senegalen zati bat Lekeition|hizkuntza=eu|data=2019-10-04|url=https://bizkaia.hitza.eus/2019/10/04/senegalen-zati-bat-lekeition/|aldizkaria=Bizkaiko Hitza|sartze-data=2021-02-20}}</ref> edo [[Ondarroa|Ondarroan]]n<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Senegaldarren jaia, goi-goitik - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza|hizkuntza=eu|data=2012-07-16|url=https://lea-artibaietamutriku.hitza.eus/2012/07/16/senegaldarren-jaia-goi-goitik/|aldizkaria=Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza|sartze-data=2021-02-20}}</ref>.
 
== Erreferentziak ==