«Kazetari»: berrikuspenen arteko aldeak

69 bytes removed ,  Duela 2 hilabete
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
 
 
= Kazetari =
Kazetaria, profesionalki [[kazetaritza]] egiten duen pertsona da. Kazetariak [[prentsa]] idatzian, [[fotokazetaritza]], [[Irrati|irratianirrati]]an, [[Telebista|telebistantelebista]]n edo komunikabide digitaletan egin dezakete lan. Euren lanaren ardatza publikoari interesgarri egin ahal zaizkion gaiak aurkitu eta ikertzea da, bertan egon daitezkeen [[iritzi]] ezberdinak hartu, sintetizatu, informazioaren hierarkia egin eta argitaratzea da. Horretarako kazetariak iturri fidagarriak behar ditu. Kazetariek euren artikuluak edo piezak egiten dituzte, idatziz, ahoz edo grafikoki.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Alt Media {{!}} La importancia del periodismo|hizkuntza=es|data=2020-07-06|url=https://altmedia.com.ar/portal/la-importancia-del-periodismo/|aldizkaria=Alt Media|sartze-data=2021-05-06}}</ref>
 
Kazetaritzaren [[Deontologia|deontologiandeontologia]]n, [[egia]], zehaztasuna eta informazioaren bilaketa justua aipatzen dira. Kazetari onaren xedea bere garaiko eta bere inguruko gizartearentzat ahalik eta informazio garrantzitsu, (interes handiko), ahalik eta zehatzen eta ahalik eta denborarik laburrenean aurkitzea da. Gainera, informazioa lortu behar du, baina, ofizioaren zati bat besterik ez da. Informazio hori ahalik eta modurik eraginkorrenean transmititzea, hedatzea, da xedea.
 
Horrez gain, kazetari baten lana printzipio batzuek gidatzen dute. Printzipio hauek, informazioaren egia eta doitasuna zein den bilatzea dute helburu. Arau etiko zorrotz batzuek gidatzen dituzte printzipio hauek, eta beste hainbat balio deontoligiko batzuek ere; beraien garrantzia ematen die banako bakoitzaren profesionaltasunari, eta azken batean, hauek, beti Giza Eskubideak kontuan hartuta izango direlarik.
 
[[Web 2.0|Web 2.0ren]]ren garapenarekin kazetariaren figuran aldaketa garrantzitsuak izan dira, edozein herritarrek bere edukiak partekatzeko aukerak handiagoak direlako eta argitaratzeko dauden bideak askotarikoak direlako.
[[Fitxategi:Pedro_calvo_asensio_lotería_wiki3.png|thumb|224x224px|[[Pedro Calvo Asensio]] (1812-1863) diputatua, kazetaria, idazlea eta farmaziako medikua. Espainiako politikari eta kazetari ospetsuenetarikoa izan zen XIX.mendean. Bere irudia Loteria Nazionaleko txartel batean ikusten dugu.]]
 
 
=== Kazetari zientifikoa ===
Kazetaritza zientifikoa: [[zientzia]], [[teknologia]], [[berrikuntza]], [[osasun]]<nowiki/>a, [[Ingurumen|ingurumenaingurumen]]a, [[informatika]], [[arkeologia]], [[astronomia]], [[espazioaren esplorazioa]] eta beste hainbat gai jorratzen dituena.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Periodismo científico: ¿qué es y por qué es necesario?|hizkuntza=es|data=2019-03-10|url=https://www.sergiobarbeira.com/periodismo-cientifico-que-es-y-por-que-es-necesario/|aldizkaria=Sergio Barbeira|sartze-data=2021-05-06}}</ref>
 
== ''Kazetarien rolak'' ==
[[Aurkezle|Aurkezlea]]a. Beste batzuek batutako informazioa plazaratzen duena.
 
[[Gerra|Gerra kazetaria]]. Gatazka armatuak dauden tokietara joaten den kazetaria, informazioa lehen eskutik hartzeko.
[[Kirol|Kirol kazetaria]]. Kirolei buruz informatzen duen kazetaria.
 
[[Elkarrizketa|Elkarrizketatzailea]]tzailea. Elkarrizketa generoan espezializatzen den kazetaria.
 
[[Iritzi artikulu|Iritzi emaile]]<nowiki/>a. Informazioari iritzia gehitzen dion kazetaria.
[[Mugarik Gabeko Kazetariak|Mugarik Gabeko Kazetari]]<nowiki/>en urteko txostenaren arabera, 2018.urteko kazetarien aurkaku tratu txarrak jasen diren urterik txarrena izan zen. Hilketak %15era igo zen 2017az geroztik. Bertan 80 hildako, 348 preso eta 60 bahitu egon zirelarik.<ref>{{Erreferentzia|izena=Eleanor|abizena=Langford|izenburua=2018 was worst year for violence and abuse against journalists, report says|hizkuntza=en-GB|data=2018-12-17|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/12/17/2018-worst-year-violence-abuse-against-journalists-report-says/|aldizkaria=The Telegraph|issn=0307-1235|sartze-data=2021-05-06}}</ref>
 
Yaser Murtajari kazetariak, Israelgo armadako frankotiratzaile baten eskutik tiro bat jaso zuen.
 
[[Yaser Murtaja]] Israelgo armadako frankotiratzaile batek tirokatu zuen. Rubén Pat-ek, Mexikoko hondartzako taberna baten kanpoaldean fusilatu zuten. Mugarik Gabeko Kazetariek, Mexiko,  "komunikabideentzako, munduko herrialde hilgarrienetako bat" dela esan dute. Txostenen arabera, herrialdeko kazetarien aurkako erasoen % 90a konpondu gabe jarraitzen du.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Miroslava Breach murder: Mexico jails man who ordered journalist's death|hizkuntza=en-GB|data=2020-08-23|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-53880211|aldizkaria=BBC News|sartze-data=2021-05-06}}</ref> Bestealde, [[Viktoria Marinova]] bulgariarra jipoitu, bortxatu eta ito egin zuten. [[Jamal Khaxoggi|Jamal Khashoggi]], Saudi Arabiako disidentea, Saudi Arabiako Istanbuleko kontsulatuaren barruan hil zuten.<ref>{{Erreferentzia|izena=Kim|abizena=Hjelmgaard|izenburua='Unscrupulous politicians' blamed for worst year on record for journalist killings|hizkuntza=en-US|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2018/12/18/more-journalists-killed-2018-than-any-other-year-record-driven-unscrupulous-politicians/2346797002/|aldizkaria=USA TODAY|sartze-data=2021-05-06}}</ref>
 
[[Kategoria:Lanbideak]]
[[Kategoria:Kazetaritza]]