«Hans Vredeman de Vries»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
{{biografia infotaula automatikoa}}
[[Fitxategi:Hans Vredeman de Vries - Architectural Caprice with Figures - Google Art Project.jpg|thumb|250px|Bilboko Arte Ederren Museoan ikus daitekeen lana: ''[[Arkitektura fantastikoa pertsonaiekin]]'' (1568).]]
'''Hans Vredeman de Vries''' ([[Leeuwarden]], 1525/1526-[[Hamburgo]], 1609) [[Frisia]]n jaiotako margolaria, arkitektoa eta lorategi, barrualde eta arkitektura iragankorren diseinugilea izan zen. [[Flandria]]n oso ospetsua egin zen. Bere margolanetan arkitekturak garrantzi handia du.
 
== Biografia ==
Leeuwarden-en jaioa (Frisian), bertan [[zurgintza]] ikasi zuen. 1544an [[Amberes]]en, bertako beirateen margolari batekin, [[Reiner Gerritsz]], ikasi zuen. 1546an [[Kampen (Overijssel)|KampenKampenen]]en [[Ernst Mæler]] margolariarekin ibili zen. 1548an, Amberesen, bertako hiritartasuna hartu zuen. 1549an [[Filipe II.a Espainiakoa]]ren eta [[Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa|Karlos V.aren]] [[adventus regis]]en antolaketan aritu zen. 1956 eta 1958 artean [[Rodolfo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa]]ren zerbitzuan aritu zen. 1570an, katolikoen jazarpenak zirela eta, [[Aix-la-Chapelle]]n erbesteratu zen. 1575ean [[Lieja]]n bizi zen eta, azkenik, Amberesera itzultzea lortu zuen. [[1586]], bigarren aldiz ezkondu ondoren, emaztearekin eta semearekin bizitzera [[Frankfurt am Main]]era joan zen. Handik ere beste hirietara joango zen, beti lan eskaeren arabera: [[Hamburgo]], [[Gdańsk]] 1952an, Praga, 1595. 1598an berriro ere Hamburgora itzuli zen. 1600. urtean Amsterdamtik deitu zioten eta 1604an [[Leidengo Unibertsitatea|Leidengo Unibertsitatean]]n arkitektura katedra eskaini zioten. Margolariaren heriotz dataren inguruan zalantzak daude.<ref>«Hans Vredeman de Vries», Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie [https://rkd.nl/nl/explore/artists/82012]</ref> <ref>Larousse Entziklopedia [https://www.larousse.fr/encyclopedie/peinture/Vries/154872]</ref>
 
== Obra ==
[[XVI. mendea]]ren hasieran, margolarien artean arkitekturako grina sortu zen. Margolaritza genero berri bat sortu zen, horrela, eraikinen zein hirien irudikapen fantastikoa egiten zuena. Izan ere, perspektibako arauak erabiltzen zituen, aldi berean arrazionala eta idealizatua zen mundu bat sortzeko. Vredeman de Vries horrelako irudikapenen maisuetakoa izan zen.
 
Mota askotako lanak burutu zituen. Esate baterako, 1549an, [[Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa|Karlos V.a]] enperadorearen omenezko garaipen-arkua egin zuen [[Anberes]]en. 1596tik 1598ra, [[Praga]]ko gortean lan egin zuen. Bertan, zenbait gela apaindu zituen, eta Rodolfo II.aren jauregi inperialerako iturriak diseinatu zituen. [[Vitrubio]]ren eta [[Sebastiano Serlio|SerlioSerlioren]]ren tratatuen bitartez, [[arkitektura klasiko]]a primeran ezagutzen zuenez, arkitekturari eta [[perspektiba]]ri buruzko testu garrantzitsuak ere prestatu zituen, eta, haren grabatuek moduan, eragin handia izan zuten arkitekturako margolarien artean, XIX. mendera arte.<ref>https://www.museobilbao.com/eu/obras-comentadas/vredeman-de-vries-hans-38</ref>
 
Aipatu behar da gizon aldeaniztuna izan zela eta mota askotako lanak egin zituela: arteari buruz idatzi, lorategiak diseinatu, ingeniari militar gisa aritu, gorteko arkitektoa, dekorazioak...
* [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/vries1620/0001 University of Heidelberg "Pictores, statuarii, architecti, latomi, et quicunque principum magnificorumque virorum memoriae aeternae inservitis, adeste" (1620) lanaren 28 irudi.]
* [https://web.archive.org/web/20110518004723/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885372&s=2 Vredeman de Vriesen apaingarriak [[Schleswig-Holstein]] museoan.]
* {{en}}:[https://web.archive.org/web/20070412170155/http://www.library.tudelft.nl/ws/a/resources_guide/treacutesor/digital_works/architectura/index.htm The Delft University on Vredeman de Vries.]
* {{es}}:[http://bdh.bne.es/bnesearch/Search.do?field=todos&text=Vredeman+de+Vries%2c+Hans+(1527-ca.+1604) Hans Vredeman de Vriesen lan digitalizatuak Espainiako Liburutegi Digital Hispaniarrean, [[Espainaiko Liburutegi Nazionala].]
{{bizialdia|1527ko|1604ko|Vries}}
 
[[Kategoria:XVI. mendeko margolariak]]