«Kafeina»: berrikuspenen arteko aldeak

50 bytes removed ,  Duela 1 urte
ez dago edizio laburpenik
No edit summary
No edit summary
Kafea, [[sendagai]] eta [[Afrodisiako|afrodisiakotzat]] hartzen zen, horregatik, [[Erromatar Eliza Katolikoa|Eliza Katolikoko]] kiden batzuek aldetik "[[Deabru|deabruaren]]" izendapena jaso zuen. Oso ezaguna da [[Klemente VIII.a|Klemente VIII]].ak egin zuen pasadizoa, bere kontseilariek kafea behin betiko debekatu nahi zuten. [[Aita santu|Aita santuak]], hori erabaki baino lehen edaria probatu nahi zuen eta hau adierazi zuen "deabruaren edari hau hain da ona... ikusi beharko genuke nola engainatu eta [[bataiatu]]". Aita santuaren onarpenaren ondoren bere kontsumoa handitu egin zen. Beste bertsio baten arabera, [[Andrea Cesalpino]] aita santuaren mediku pertsonalak kafea errezetatu zion aita santuak jasaten zituen nahasmendu emozionalak arintzeko. Cesalpino ere [[Botanika|botanikoa]] zen, eta Europan kafe landarea zehatz-mehatz deskribatzen lehena izan zen, kafeinaren efektuak barne.<ref name=":0" />
 
[[1911|1911n]], [[kola]] osasunaren inguruko lehen beldur dokumentatuetako baten arreta gune bihurtu zen, [[Ameriketako Estatu Batuak|Estatu Batuetako]] gobernuak [[Chattanooga (Oklahoma)|Chattanoogako]] ([[Tennessee|Teenessee]]) [[Coca-Cola]] edarien 40 [[upel]] eta 20 jarabe upel konfiskatu zituenean, kafeina "osasunarentzat kaltegarria" zela argudiatuz. Urte bereko martxoak 13an, gobernuak kasua hasi zuen, Estatu Batuak, 40 eta 20 Coca-cola upelen kontra, Coca-Colari bere formulatik kafeina kentzera behartzeko esperantzan, argudiatuz bere gehiegizko erabilerak "nesken ikastetxe batean gaueko lotsagabekeriak, eskolaren arauak urratzea, moraltasunik gabeko jokamoldeak, eta abar. eragin zituela". Epaileak Coka-Colaren alde egin zuen arren, [[Ordezkarien Ganbera|Ordezkarien Ganberan]] bi lege-ekimen sartu ziren 1912an, [[Elikagai puruen]] eta [[drogen Akta]] zuzentzeko, kafeina produktuen etiketan zerrendatu behar ziren substantzia "ohitura sortzaile" eta "kaltegarrien" zerrendara gehituz.
 
Esan bezala, kola intxaurrak, kafearen fruituak eta te hostoak jatorri zaharrak dituzte. [[Mendebaldeko Afrika|Afrika mendebaldeko]] hainbat kulturatan murtxikatu egiten dira, bakarka edo gizarte topaketetan, bizitasuna berrezartzeko eta gose-sentsazioa baretzeko.
Mundu osoko lehen mailako kafeina-iturrietako bat kafe-alea da. Kafearen kafeina-edukia asko aldatzen da kafe-ale motaren eta erabilitako prestaketa-metodoaren arabera; baita [[zuhaixka]] berean dauden aleek ere aldaketak izan ditzakete kontzentrazioan. Normalean [[Kafe txigortua|kafe txigortuak]] [[Kafe argia|kafe argiak]] baino kafeina gutxiago izaten du, [[Txigorketa-prozesua|txigorketa-prozesuak]] alearen kafeina-edukia murrizten duelako.
 
Tea beste kafeina iturri arrunt bat da. Teak kafeak baino kafeina gehiago duen arren, zati tipikoarrunt batek askoz ere kantitate txikiagoa du, tea, normalean, infusio diluituago batean prestatzen baita. Infusioaren kontzentrazio handiagoaz edo txikiagoaz gain, hazkuntza-baldintzek, [[Prozesamendua|prozesamendu-teknikek]] eta beste aldagai batzuek kafeina-edukiari ere eragiten diote. Te mota batzuek beste batzuek baino kafeina gehiago izan ditzakete.
 
Kafeina [[Alkohol|alkoholik]] gabeko edari askoren osagai arrunta ere bada (bereziki [[Freskagarri|edari gaseosoak]]), adibidez, jatorrian kola-intxaurrarekin prestatutako kola [[Freskagarri|freskagarriak]]. Edari hauek normalean 10-50 miligramo kafeina izaten dituzte [[Anoa (argipena)|anoa]] bakoitzeko. Aldiz, edari energetikoek 80 miligramo kafeina baino gehiago izan ditzakete anoa bakoitzeko. Edari horietako kafeina edari horietan erabilitako osagaietan agertzen da, edo gehitu egiten da.
48

edits