«Iñigo Cabacas auzia»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
'''Iñigo Cabacas auzia'''k 2012ko apirilean izandako pertsona horren hilketaren auziari egiten dio erreferentzia. Bilboko [[Athletic|Athletic Club]] futbol taldearen jarraitzaile gaztea [[Ertzaintza]]ren pilotakada batezbatek hil zenzuen, Athletic Clubak apirilaren 5ean Bilbon jokatutako [[UEFA Europa League|Europa Leagueko]] partidaren ondoren buruan jota larri zauritua izan eta egun batzuetara, [[poliziaren gehiegikeria]]zko esku-hartze batean.
 
Hilketaren inguruabarrek eta geroko auzian izandako mantsotasunak zein erantzukizun faltak eta ondoriozko protestek gizarte oihartzun handia eman diote auziari Euskal Herrian. Gertakariak argitzeko [[Eusko Jaurlaritza]]tik jarritako oztopoak eta ordezkari politiko zenbaiten elkartasun eza ere salatu zituzten familiak, adiskideek eta hainbat politika- zein gizarte-eragilek. Ertzaintzaren arduradun politikoek, aitzitik, gertatutakoa akatsa eta [[istripu]]a izan zela adierazi zuten, eta ez zuten inongo erantzukizunik hartu beren gain. Instrukzioa berehala abiarazi bazen ere, astiro garatu zen, eta 2016 arte ez zen epaiketa hasi.
 
=== Heriotza ===
Partidaren ondoko ospakizunetan, Cabacas Maria Diaz de Haro kaleko Kirruli tabernara joan zen. Han zegoela, Ertzaintzak botatako [[gomazko piloten jaurtigailu|gomazko pilota]] batek buruan jo zuen. Gauerdi inguruan iritsi zen [[Basurtuko Unibertsitate Ospitale]]ra, leherketaz [[burezur]]ra hautsita eta garuneko lesio larriekin. [[koma (egoera)|Koma]] egoeran eta [[aireztapen mekaniko]]arekin egon zen, apirilaren 9ko goizeko bederatziak arte; orduan, medikuek garuneko heriotza egiaztatu zuten. Ondoren egindako [[autopsia]]k Iñigo pilotakadazpilotakadak hil zelazuela egiaztatu zuen.<ref>{{es}} [http://pagebuilder.deia.com/2012/04/10/politica/euskadi/la-autopsia-confirma-que-un-pelotazo-causo-la-muerte-de-cabacas- «La autopsia confirma que un pelotazo causó la muerte de Cabacas»]{{Apurtutako esteka|date=otsaila 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''Deia'', 2012-04-10.</ref> Familiak haren organo guztien dohaintza egin zuen, eta gorpua lurperatzea erabaki zuen, beharrezkoa balitz aurrerago beste autopsia bat egin ahal izateko.<ref name=org>{{es}} [http://www.deia.com/2012/05/05/politica/euskadi/una-muerte-que-da-vida «Una muerte que da vida»], ''Deia'', 2012-05-05.</ref><ref group=ohar>Zoritxarrak Iñigoren amama ere hiltzea ekarri zuen, Iñigo hil eta egun gutxira, guztiz nahigabeturik.</ref>
 
== Aurrekariak ==
[[Euskal Memoria Fundazioa]]k argitaratutako ikerlanetan jasota dagoenez, Iñigo Cabacasen aurretik lau pertsona hil ziren Euskal Herrian segurtasun indarrek jaurtikitako gomazko piloten ondorioz: Jose Luis Aristizabal eta Isidro Susperregi, [[1973]]ko martxoan [[Donostia]]n; Luis Santamaria, [[1977]]ko maiatzean [[Iruñea]]n; eta [[Rosa Zarra]], [[1995]] urtean Donostian.<ref>[https://web.archive.org/web/20131109230714/http://paperekoa.berria.info/harian/2011-06-29/020/001/gomazko_piloten_azken_punpa.htm Gomazko piloten azken punpa (Arrasto lazgarria)], ''www.berria.info'', 2011-06-29.</ref> Zortzi egun lehenago, [[Xuban Nafarrate]] gaztea larri zauritu zuten Gasteizen [[2012ko martxoaren 29ko Hego Euskal Herriko eta Espainiako greba orokorra|2012ko martxoaren 29ko graba orokorreko mobilizazioetan]], Ertzaintzak botatako gomazko pilota batek jota familiak adierazi duenez. Plazaratutako hainbat iritzik dioenezdiotenez, gertakari horren ondorioz Ertzaintzaren esku hartzeei dagokienez beharrezko neurriak hartu izan balira, Iñigo Cabacas ez zukeen hilko ertzain baten pilotakadak hilko.<ref>{{es}} [https://www.facebook.com/sortubilbo/posts/458130740931796 Sortu Bilbo], ''www.facebook.com'', 2013-04-18.</ref>
 
== Eusko Jaurlaritzaren bertsio ofiziala ==
Gertakarien ondoren, [[Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Saila|Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak]] barne ikerketa bat ireki zuen eta [[Eusko Legebiltzarra|Eusko Legebiltzarreko]] Erakunde, Herrizaingo eta Justizia Batzordearen aurreko agerraldia egin zuten [[Rodolfo Ares]] Herrizaingoko sailburuak eta [[José Antonio Varela]] Ertzaintzaren zuzendariak 2012ko apirilaren 12an, gertakariak izan eta astebetera, autopsiak Iñigo pilotakada batezbatek hil zelazuela frogatu eta gero. Aresek adierazi zuen Iñigoren heriotza agian arduragabekeria edo istripua izan zitekeelazela, eta edonola ere Ertzaintzaren hutsik gabeko jarduna gehiegikeria edo akats bakar batengatik ezin zela kolokan jarri. Eman zuten bertsioaren arabera, apirilaren 5eko 23:27tan [[Maria Diaz de Haro kalea]]n borrokaldi handi bat ari zen gertatzen, han baziren kaputxadun batzuk, eta pertsona zenbaitek egindako eraso baten ondorioz zaurituak zeudela adierazten zuten deiak jaso ziren. Ertzainak bertaratu zirenean, objektuak botatzen hasi ziren haien aurka, eta bi atxiloketa egin zituzten horren ondorioz. [[Istilu (gatazka)|Istiluei]] aurre egiteko, Ertzaintzaren beste hiru furgoneta heldu ziren, eta Kirruli taberna dagoen plaza txikiaren parean jarri ziren. Taberna hartatik objektuak botatzen hasi zitzaizkien. Horren aurka, itxurazko tiroak egin ondoren, [[gomazko piloten jaurtigailu|gomazko pilota]] batzuk bota zituzten. Jendea sakabanatu ondoren, Iñigo Cabacas aurkitu zuten lurrean, emakume batek zaintzen zuela.<ref name=ares>{{es}} [http://www.parlamento.euskadi.net/pdfs_publi/3/09/01/20120412.pdf Erakunde, Herrizaingo eta Justizia Batzordeak 2012ko apirilaren 12an egindako bilkuraren hitzez hitzeko transkripzioa]{{Apurtutako esteka|date=otsaila 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Eusko Legebiltzarraren webgunea. 2013-04-15ean kontsultatua.</ref> Agerraldi hartan bertan, bertsio ofiziala zalantzan jarri zuten beste ordezkari politiko batzuek: lekuko askoren testigantzak jasota, adierazi zuten Iñigo Cabacasen heriotza eragin zuen karga polizialaren aurretik istilurik ez zela izan, eta ertzainek modu basatian kargatu zutela. Ares sailburuak bertsio hori [[gezur]]ra zela erantzun zuen.
 
Eman zuten bertsioaren arabera, apirilaren 5eko 23:27etan [[Maria Diaz de Haro kalea]]n borrokaldi handi bat ari zen gertatzen: han, kaputxadun batzuk baziren, eta pertsona zenbaitek egindako eraso baten ondorioz zaurituak zeudela adierazten zuten deiak jaso ziren. Ertzainak bertaratu zirenean, objektuak botatzen hasi ziren haien aurka eta, horren ondorioz, bi atxiloketa egin zituzten . [[Istilu (gatazka)|Istiluei]] aurre egiteko, Ertzaintzaren beste hiru furgoneta heldu ziren, eta Kirruli taberna dagoen plaza txikiaren parean jarri ziren. Taberna hartatik objektuak botatzen hasi zitzaizkien. Horren aurka, itxurazko tiroak egin ondoren, [[gomazko piloten jaurtigailu|gomazko pilota]] batzuk bota zituzten. Jendea sakabanatu ondoren, Iñigo Cabacas aurkitu zuten lurrean, emakume batek zaintzen zuela.<ref name="ares">{{es}} [http://www.parlamento.euskadi.net/pdfs_publi/3/09/01/20120412.pdf Erakunde, Herrizaingo eta Justizia Batzordeak 2012ko apirilaren 12an egindako bilkuraren hitzez hitzeko transkripzioa]{{Apurtutako esteka|date=otsaila 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Eusko Legebiltzarraren webgunea. 2013-04-15ean kontsultatua.</ref> Agerraldi hartan bertan, bertsio ofiziala zalantzan jarri zuten beste ordezkari politiko batzuek: lekuko askoren testigantzak jasota, adierazi zuten Iñigo Cabacasen heriotza eragin zuen karga polizialaren aurretik istilurik ez zela izan, eta ertzainek modu basatian kargatu zutela. Ares sailburuak bertsio hori [[gezur]]ra zela erantzun zuen.
 
=== Hartutako erabakiak ===
Hasieran zabaldutako barne ikerketa bertan behera geratzea erabaki zuen Herrizaingo Sailak, eta prozedura judiziala bukatzean soilik berrabiaraziko zela.<ref>{{es}} [http://www.naiz.info/eu/actualidad/noticia/20130417/ares-anuncio-un-expediente-que-se-paralizo-con-la-excusa-del-sumario Ares anunció un expediente que se paralizó con la excusa del sumario], ''Naiz'', 2013-04-17.</ref> Erabaki hori epaitegien atzean ezkutatzea besterik ez zela leporatu zioten beste zenbait alderdi politikok, bereziki [[Eusko Alkartasuna|EAk]] eta ezker abertzaleak. Edonola ere, Ertzaintzaren barne-araudiak baztertu egiten du diziplina-espedienterik zabaltzea dagokion auzi judiziala abian dagoen bitartean.<ref name=beltran>{{eu}} [http://www.berria.eus/paperekoa/1483/010/001/2013-04-20/erabateko_gardentasunez_ari_gara_jokatzen_cabacas_auzian.htm «Erabateko gardentasunez ari gara jokatzen 'Cabacas auzian'»], ''Berria'', 2013-04-20.</ref> Hala eta guztiz ere, Herrizaingo Sailari, eta baita gobernu berriko Segurtasun Sailari ere, auzitegietara beharrezko informazioa ez bidaltzea eta ikerketa oztopatzea leporatu zitzaien.<ref>{{es}} [http://www.deia.com/2013/05/04/politica/euskadi/la-familia-cabacas-alerta-de-un-pacto-de-silencio-entre-la-ertzaintza-y-lakua «La familia Cabacas alerta de un "pacto de silencio" entre la Ertzaintza y Lakua»], ''Deia'', 2013-05-04.</ref>
 
2013ko apirilean, Iñigo Cabacas hil eta urtebetera, gertakarien lekuan zeuden ertzainen eta Deustuko polizia etxeko arduradun baten artean izandako komunikazio polemikoak zabaldu ziren. Komunikazio haietan, polizia etxeko buruak gertakarien lekura «daukagun guztiarekin» sartzea agindu zuen,<ref name=ugarteko>{{es}} [http://www.naiz.info/eu/mediateca/video/comunicaciones-de-la-ertzaintza-en-la-noche-del-5-iv-2012 «Comunicaciones de la Ertzaintza en la noche del 5/IV/2012 (Versión completa)»], ''Naiz''. 2013-05-08an kontsultatua.</ref> Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak,<ref group=ohar>2012ko abenduaz geroztik, gobernu-aldaketaren ondoren, Herrizaingo Sailari Segurtasun Saila izena jarri zitzaion.</ref> [[Estefania Beltran de Heredia]] sailburuaren zuzendaritzapean, gertakarietan nahasitako sei ertzain beren ohiko zereginetatik baztertzea erabaki zuen, antolakuntza-arrazoiengatik soilik, diziplina-espedienterik zabaldu gabe eta komunikazioen filtrazioak haien lanari eragiten ziotela argudiatuta.<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20130423142210/http://www.noticiasdegipuzkoa.com/2013/04/19/sociedad/euskadi/cambian-las-funciones-a-6-ertzainas-que-participaron-en-el-operativo-cabacas «Cambian las funciones a seis ertzainas que participaron en el operativo Cabacas»], ''Noticias de Gipuzkoa'', 2013-04-19.</ref><ref>{{es}} [http://www.eitb.com/es/noticias/politica/detalle/1318364/caso-inigo-cabacas--seguridad-aparta-seis-ertzainas-implicados/ «Seguridad aparta a seis ertzainas relacionados con el caso Cabacas»], ''EITB.com'', 2013-04-19.</ref> 2016ko udaberrian, ahozko epaiketaren hasieran, epaileak adierazi zuen Cabacas hil zuen ertzaintzaren kargak urratu egin zituela «proportzionaltasun, zuhurtzia, premia eta segurtasun printzipioak», bai Etaeta jardunbide profesionalaren printzipioa ere. Ekainean, EH Bilduk Estefania Beltran de Heredia Legebiltzarrean agertzea eskatu zuen, azalpenak eman zitzan, baina Legebiltzarrak eragotzi egin zuen EAJren, PSEren eta PPren botoei esker.<ref>{{Erreferentzia|izena=TAI GABE DIGITALA|abizena=SL|izenburua=PNV, PSE y PP impiden que la consejera de Seguridad comparezca sobre el auto de Cabacas|hizkuntza=es|data=2017-06-19|url=http://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20170619/pnv-pse-y-pp-impiden-que-la-consejera-de-seguridad-comparezca-sobre-el-auto-de-cabacas|egunkaria=Naiz|sartze-data=2017-06-20}}</ref>
 
Gomazko piloten erabilerari buruzko erabaki horiek indarrean jarri arren, [[2012ko irailaren 26ko Hego Euskal Herriko greba orokorra|2012ko irailaren greba orokorreko mobilizazioetan]] Ertzaintzak gomazko pilotaz zauritu zuen aurpegian Mostapha Laakel gaztea, mobilizazioetan parte hartzen ari ez zelarik. Gazteak salaketa jarrita, 2013ko otsailean Espainiako Polizia Nazionalak atxilotu eta berehala kanporatu zuen Espainiatik, legeztatu gabeko etorkina izateagatik, hasitako prozesu judiziala bukatu ahal izateko aukerarik eman gabe.<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20130729201444/http://bilbokobranka.info/?p=31595 «Expulsan a un inmigrante que había denunciado a la Ertzaintza tras recibir un pelotazo durante la última huelga general»], ''Bilbokobraka.info'', 2013-02-25.</ref>
 
=== Bilboko Udala ===
2013ko apirilaren 11an11n, gertakariak izan eta sei egunetara, Bilboko Udaleko Bozeramaileen Batzordean [[Euzko Alderdi Jeltzalea|EAJ]], [[PSE-EE|PSE]] eta [[PP]] alderdietako ordezkariek mozio bat plazaratu zuen eta Cabacasen heriotza deitoratu eta doluminak agertu ondoren, gertakarien ikerketa eskatu zuen, Cabacasen heriotza futbolaren inguruko indarkeriarekin lotuz azken puntu batean.<ref>{{es}} [http://arabatik.wordpress.com/2012/04/11/declaracin-de-la-junta-de-portavoces-del-ayuntamiento-de-bilbao/ Declaración de la Junta de Portavoces del Ayuntamiento de Bilbao], ''Arabatik'' bloga, 2013-05-01ean kontsultatua.</ref> [[Bildu]] koalizioko ordezkariek ez zuten testua sinatu eta aukerako mozioa aurkeztu zuen, non Ertzaintzak gomazko pilotak erabiltzeari uztea eta udalak akusazio partikular moduan aurkeztea eskatzen ziren besteak beste.<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20130730023859/http://bilbokobranka.info/?p=20494 Azkuna se niega a convocar la junta de portavoces tras la muerte de Iñigo Cabacas], ''Bilboko branka'', 2012-04-10.</ref> Maiatzaren 31an, EH Bilduk aurkeztutako mozio bat eztabaidatzeari uko egin zion Iñaki Azkuna alkateak, non [[Iñigo Cabacas#Bizkaiko Batzar Nagusiak|Bizkaiko Batzar Nagusietan onartutako adierazpena]] berrestea eskatzen zen. Uztailaren 9an, Iñigoren heriotza eta hiru hilabetera, Udalak udaletxearen aurreko oroimen-bilkura baterako deia egin zen, nora Iñigoren gurasoak bertaratu ziren.<ref>{{es}} [http://www.naiz.info/es/actualidad/noticia/20120705/el-consistorio-de-bilbo-convoca-una-concentracion-en-memoria-de-cabacas El Ayuntamiento de Bilbo convoca una concentración en memoria de Iñigo Cabacas], ''www.naiz.info'', 2012-07-05.</ref> Geroago, Iñigoren gurasoen arabera, Iñaki Azkuna alkateak Iñigo zauriturik suertatu zen kalean oroimen-plaka jartzeko gogoa adierazi zien; gurasoek olerki bat nahi luketela erantzun zioten, baina ''Iñigo Gogoan'' ekimenaren baitan Jon Maiaren bertsoekin plaka jarri zenean Kirruli tabernaren ondoan, asmoa ezerezean geratu eta udaleko ordezkari batek Jon Maia ezker abertzaleko kidea zela aitzakia jarri zion Iñigoren aitari.<ref>{{es}} [http://www.deia.com/2013/04/05/politica/euskadi/la-imagen-que-dio-la-ertzaintza-tiene-que-ser-lavada-y-eso-se-logra-haciendo-justicia "La imagen que dio la Ertzaintza tiene que ser lavada y eso se logra haciendo justicia"], ''www.deia.com'', 2013-04-05.</ref> Azkuna 2013ko apirilaren 5ean egindako omenaldira bertaratu zen, ordea.<ref>{{es}} [http://www.eitb.com/es/noticias/sociedad/detalle/1304966/homenaje-cabacas--familia-amigos-homenajean-inigo-cabacas/ El padre de Iñigo Cabacas pide que no se repita aquella 'barbarie'], ''www.eitb.com'', 2013-04-05.</ref>
 
=== Bizkaiko Batzar Nagusiak ===
* 2012ko apirilaren 15ean, Athleticaren jarraitzaile-talde zenbaitek deituta milaka lagunen manifestazio isila burutu zen Bilboko kaleetan zehar [[San Mames]] futbol zelaiko 37 ateraino, nondik Cabacas partida ikustera sartu ohi zenaraino, ''Iñigo, gogoan zaitugu'' zioen pankarta handi baten atzetik. Estadiora heltzean familiaren ordezkariek oroimen eta salaketa-adierazpen bat egin zuten. Ondorengo Athletic-Mallorca partidan, jokalariek Iñigoren oroimenaren alde minutuko isilunea egin eta haren oroimenezko kamisetak jantzi zituzten. Jarraitzaileek ondorengo 9 minututan ere isilik egon ziren, Iñigo hil zen egunari erreferentzia eginez. Ondoren, Herri Norte, Abertzale Sur eta Piratak jarraitzaile-taldeetako kideek alde egin zuten protesta moduan eta bi ikurrina handi utzi zituzten eserleku hutsetan. Athleticarentzat lehen gola sartu zuen [[Fernando Llorente]]k Iñigori opa zion. Halaber, Gescrasp Bizkaia saskibaloi-taldearen partidan ere txalo zaparrada egin zuten Iñigoren adina adierazten zuen 28garren minutuan. Egun berean, Erroman talde antifaxista batek Iñigoren heriotza salatzen zuen pankarta bat zabaldu zuen espainiar enbaxadaren aurrean.<ref>{{es}} [http://gara.naiz.info/paperezkoa/20120416/334963/es/Homenaje-Inigo-Cabacas-demanda-justicia-dentro-fuera-San-Mames Homenaje a Iñigo Cabacas y demanda de justicia dentro y fuera de San Mamés], ''www.gara.info'', 2013-04-16.</ref><ref name=sanmames/> Egun horietan [[Erreal]]aren eta [[Osasuna futbol kluba|Osasunaren]] futbol zelaietan ere Iñigoren aldeko mezuak zabaldu ziren.<ref name=berriabat>{{eu}} [https://web.archive.org/web/20120414110627/http://paperekoa.berria.info/harian/2012-04-11/002/001/Ertzaintzaren_pilotakada_batek_hil_zuen_I_igo_Cabacas_autopsiaren_arabera.htm#despiezea2 Erantzun bateratua adosten ari dira Athleticeko peñak], ''berria.info'', 2012-04-11.</ref>
* 2012ko urriaren 9an, [[Basauri]]ko San Fausto jaietan, Basauriko Axular plazan (horren inguruetan bizi izan zen Iñigo txikitan) haren aldeko oroimenezko ekitaldia egin zen herriko elkarteek eta udalak antolaturik. Bertan, Iñigoren gurasoek plaka bat zabaldu zuten bere omenez. Bi egun lehenago, Basauriko Baskonia futbol taldeak jokatu zuen partidan egindako golak hari opa zizkioten.<ref>{{es}} [http://www.elcorreo.com/vizcaya/v/20121005/pvasco-espana/basauri-rendira-homenaje-inigo-20121005.html Basauri rendirá un homenaje a Íñigo Cabacas en sus fiestas patronales], ''www.elcorreo.com'', 2012-10-05.</ref><ref name=mendia>{{es}} [http://gara.naiz.info/paperezkoa/20121010/366503/es/Idoia-Mendia-justifica-inaccion--Lakua-caso-Cabacas Idoia Mendia justifica la inacción de Lakua en el «caso Cabacas»], ''gara.naiz.info'', 2012-101-10.</ref>
* 2013ko apirilaren 5ean, Iñigo zauritu zuten lekuan, Kirruli herriko tabernaren ondoan, oroitzapen-ekitaldi batekitaldia egin zitzaion, ''Iñigo Gogoan'' herri-ekimenak deiturik, non: ehunka pertsona bildu ziren., baita Iñigoren gurasoak ere bertaratu ziren. Hil zen lekuan, Iñigorenharen irudia eta [[Jon Maia]] bertsoak dituen plaka bat zabaldu zen, bereharen omenez.<ref>{{es}} [http://gara.naiz.info/paperezkoa/20130406/396285/es/La-familia-Inigo-Cabacas-exige-justicia-otro-modelo-policial La familia de Iñigo Cabacas exige «justicia» y otro modelo policial], ''www.gara.info'', 2013-04-06.</ref>
* [[Jare]] taldeak ''[http://www.youtube.com/watch?v=2vlbzpuYo3I Zu Lagun]'' abestia konposatu zuen Iñigo Cabacasen oroimenez.
* 2013ko apirilean Iñigo Cabacasen heriotzaren inguruko gertakariei buruzko testigantzak jasotzen dituen ''[http://www.youtube.com/watch?v=GwzxlON6aeo Iñigo Cabacas, crónica de una herida abierta]'' dokumentalaren estreinaldia izan zen.
* 2013an atheticzale talde eta norbanako ezberdinekbatzuek [[Iñigo Cabacas Herri Harmaila]] kolektiboa sortu zuten, izena bere omenez hartuzhartuta.
 
== Oharrak ==
3.302

edits