«Fagot»: berrikuspenen arteko aldeak

12 bytes added ,  Duela 12 urte
t
Robot: Cambios triviales
t (Bot: Enlace a artículo destacado para: de:Fagott)
t (Robot: Cambios triviales)
'''Fagota''' [[Zurezko haize instrumentuak|zurezko haize instrumentua]] da, [[zehar-txirula]], [[klarinete]]a, [[oboe]]a eta [[korno ingeles]]a bezala. Bere altuera, 156 zentimetrokoa da, eta barneko zuloa, 250ekoa. Mihi bikoitza du.
 
== Orkestra sinfonikoetan ==
Orkestra sinfonikoetan, ohi, 4 fagot erabiltzen dira, horietako batek, kontrafagot lana egin dezan halakorik behar denean. Ateratzen duen soinua, oso egokia izaten da eszena liriko edo komikoetarako.
 
== Fagotaren sistemak ==
=== Heckel sistema ===
Heckel sistema, alemaniarra da, eta, [[XIX. mende]]tik hona, gailendu den sistema da. [[Carl Almenräder]] izan zen sistema hau garatu zuena, [[1823]]. urtetik aurrera. [[Gottfried Weber]] ikertzaile akustikoak lagunduta, 4 oktaba lortzen zituen 17 giltzetako fagota eraiki zuen. Almenräderren hobekuntzak, [[1823]]ko hitzarmen batekin hasi ziren. Bertan, entonazioa, erantzuna eta giltzen sistema gehituz eta aldatuz jotzeko erraztasun teknikoa deskribatu zituen. Schotten lantegian lan egiteak, diseinu berri hauen arabera instrumentuak eraiki eta frogatzeko ahalbidea eman zion. Hauen emaitzak "Caecilia"n, Schotten etxeko egunkarian argitaratu ziren. Instrumentuak eraikitzen jarraitu zuen 1843. urtean hil zen arte. Schotten lantegia utzi eta gero, 1831. urtean, bere lantegi propioa sortu zuen, sistemari izena emango zion [[Johann Adam Heckel]]ekin batera.
 
Hurrengo 50 urteetan, fagotari hobekuntza gehiago egin zizkioten Heckelen ondorengoek, eta hauena, fagot estandarra bihurtu zen, beste batzuk eraikitzen jarrai zezaten. Hogeigarren mendean, Heckelen fagotak izan ziren agintari merkatuan.
 
=== Buffet sistema ===
Honi, sistema frantsesa ere deritzo. Sistema hau, Heckelena baino lehenago garatzen hasi zen. Baina ez zen alemaniarrarena bezain iraultzailea izan. Ez ziren erabiltzeko erosoak, Heckelen fagotekin alderatuz gero. Baina, askoren ustez, askoz espresiboagoak dira. Oraindik, sistema hontako fagotak eraikitzen dira, Parisen zehazki, Buffet-Crampon eta Selmerrek.
 
== Fagotarentzat musikalanak idatzi zituztenak ==
*[[Antonio Vivaldi]]
*[[Paul Dukas]]
eta beste hainbat konposatzaile ospetsu.
 
== Ikus, gainera ==
*[[Musika klasikoa]]
*[[Wolfgang Amadeus Mozart]]
*[[Ludwig van Beethoven]]
{{NA lotura|de}}
 
[[Kategoria:Haizezko musika tresnak]]
[[cs:Fagot]]
[[da:Fagot]]
[[de:Fagott]] {{NA lotura|de}}
[[el:Φαγκότο]]
[[en:Bassoon]]
466.290

edits