«Pierre Choderlos de Laclos»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
{{Biografia_infotaula_automatikoa}}
'''Pierre Ambroise François Choderlos de Laclos'''  ([[Amiens]], [[1741]]eko [[urriaren 18]]a - [[Tarento (hiria)|Tarento]], [[1803]]ko [[irailaren 5]]a) [[frantzia]]r idazle eta militarra izan zen. Bere ametsetako proiektuaegitasmoa, berak horrela adierazi baitzuen, ohikotasunarekin apurtzen zuen (apurtuko zuen) obraidazlan polemiko bat sortzea zen, bera hil ondoren ere bazterrak nahasteko gai izango litzatekeen horietariko bat. [[1782]]. urtean bere asmoa bete zuela esan daiteke, eleberri psikologikoaren aitzindari den [[Harreman arriskutsuak|''Harreman arriskutsuak'']] eleberria argitaratu zuenean.
 
== Bizitza ==
Pierre Choderlos de Laclos [[1741]]eko urriaren 18an jaio zen [[Amiens]]en. [[1759]]an militar ikasketak hasi zituen. 1771an kapitain izendatu zuten, eta hamazazpi urtez armadangudarostean ibili zen, [[Frantziako Iraultza|Frantziako Iraultzara]] arte. Artillero[[Artilleria|Artillari]] izateaz gain, denbora eskaintzen zion literaturari eta idazteari.
 
[[1778]]an, Frantziak [[Atlantiko]]ko uharteak eta kostaldeaitsasbazterra gotortu behar izan zituen, ingelesen eraso arriskuari aurre egin ahal izateko. Horretarako, Laclos kapitaina deitu zuten [[1779]]an [[Île-d'Aix]]eko gotorlekuko buruzagia izan zedin. Hala ere, inguru hartan ez ziren ingeles ontzirik ageri. Ondorioz, Laclosek idazten eman zituen han igarotako ordu luzeak: han izan zuten sorrera [[Harreman arriskutsuak|''Harreman arriskutsuak'']] (''Les liaisons dangereuses'') liburuko lehenengo gutunek.
 
[[1788]]an armadagudarostea aldi baterako utzi zuen eta politikari ekin zion. Orleanseko dukearen zerbitzura idazkari gisa hasi zen lanean, eta  [[Frantziako Iraultza]]n haren gerizan hartu zuen parte. [[1789]]an Londresen erbesteratu behar izan zuen Orleanseko dukearekin eta [[1790]]ean, [[Paris]]a itzulirik, [[jakobino]]en klubean sartu zen.
 
[[1792]]an, armadan sartu zen berriz Errepublikarekin bat eginez eta, horrenbestez, Orleanseko dukearengandik urrundu zen. Izan ere, Gerra Ministerioko komisario izendatu zuten Errepublika gaztearen tropak antolatzeko ardura har zezan. Valmyko guduaren garaipenean parte hartu zuen.
 
1792an Orleanseko dukea diputatu hautatu zuten baina, monarkia berriro aginpidean jarri eta bera (dukea) errege izateko asmotan zebilela egotzirik, [[1793]]ko azaroan hil zuten. Laclos ere arriskuan egon zen, izan ere, 1793an bi aldiz atxilotu zuten Orleanseko dukearen alde azpijokoan aritu zelakoan. Esaterako, Dumouriezen traizioan parte hartu ondoren (erregearen izenean gobernatzeko estatu kolpe bat), Maximiliano Robespierrek ''orleanista'' izanagatik atxilotu egin zuen.  Egoera hartan, Laclos heriotza zigorraren beldur izan zen, baina [[1794]]an askatu egin zuten.
 
Horren ostean, armadangudarostean berriz sartzea eskatu zuen, baina ukatu zioten. ArmadanGudarostean sartzeko itxaroten zegoen bitartean, hipoteken idazkari nagusi izan zen, eta 1795an memoria[[oroitidazki]] batzuk idatzi zituen: ''De la Guerre et de la Paix''. ArmadanGudarostean berriz onartu zuten eta [[1800]]ean [[Napoleon Bonaparte]]k artilleriako jeneral izendatu eta  [[Rhin]]eko armadaragudarostera bidali zuen. Gero Italian borrokatu zuenzen, eta [[1803]]ko irailaren 5ean hil zen [[Tarento (hiria)|Tarenton]], [[Napoli]] inguruan, [[disenteria]]k eta [[malaria]]k jota.
 
== Idazlanak ==
{{erreferentzia zerrenda}}
 
== Kanpo loturak-estekak ==
{{commonskat}}
* [http://ekarriak.armiarma.eus/?i=72 Euskarari ekarriak: Pierre Choderlos de Laclos], ekarriak.armiarma.eus
[[Kategoria:Literatura erotikozko idazleak]]
[[Kategoria:Frantziako militarrak]]
[[Kategoria:Frantziako masoiakhargin beltzak]]
[[Kategoria:Amiensdarrak]]
[[Kategoria:Frantziako eleberrigileak]]
3.724

edits