«Lurrun-makina»: berrikuspenen arteko aldeak

256 bytes added ,  Duela 2 hilabete
t
Zuzenketa
t (Zuzenketa)
t (Zuzenketa)
# Presiopeko lurruna, sarrera eta irteera balbula batzuen bidez kontrolatzen da. Balbulek lurrun-emariaren berritze-prozesua erregulatzen dute, hau da, zilindrora sartzen eta irteten den lurrun kopurua erregulatzen dute.
 
Gaur egun elektrizitatea sortzeko erabiltzen diren lurrunezko [[makina]] modernoak ez dira deskribatutakoaren modukoak. [[pistoi|Pistoiak]] eragindako desplazamendu positiboa erabiltzen duten makinak beharrean, turbomakinak erabiltzen dira. Lurrun-turbina ere esaten zaie, etengabeko lurrun-fluxu batek [[turbina]] bat zeharkatzen baitu, honen ardatza biratuaraziz. Esate baterako, [[zentral elektriko]]etan erabiltzen dira, munduko [[argindar|elektrizitatearen]] %80a sortzeko. [[Energia nuklear|Energia nuklearra]], [[eguzki-energia]] zein errekuntzanerregai fosiletan oinarritutako energia erabiltzen duten [[zentral termiko|zentral termikoetan]] aurki daitezke.
 
== Bilakaera historikoa ==
[[Fitxategi:Locomotora de vapor.jpg|thumb|ezkerrera|Lurrun-trena.]]
 
Lurrun-makinan datza lehenengo [[Industria Iraultza]] lurrun-makinan oinarritzen da. [[Ingalaterra]]n hasi zen [[XVIII. mendea|XVIII. mendearen]] bukaeran, eta ia [[XIX. mendemendea|XIX. erdiamendearen]] erdira arte, [[Mendebaldeko Europa|Mendebaldeko Europako]] herrialde nagusietan eta [[Ameriketako Estatu Batuak|Estatu Batuetan]] nabarmenkigarapen bizkortuekonomikoa zuenera garapennabarmenean ekonomikoabizkortu zuen. 1890 eta 1930 urteurteen bitarteanartean [[harrikatz|ikatzezikatzaren]] bultzatutakoerrekuntzan oinarritutako lurrun-makinarenmakinen erabilera murriztumurriztuz joan zen;, [[erregai]] gisa [[petrolio]]tik eratorritako [[hidrokarburo]]ak [[erregai]] gisa erabiltzen dutendituzten barne-errekuntzako motorrei bidea eman zienemanez.
 
Asko saiatu dira lurrun-makinaren asmakuntza data edozehazten asmatzaileasaiatu zehazten.diren Asmakuntzaegileak baina asmakuntza hau izen bakar bati lotzeko saiakera alferrikakoa izan zenda. BereIzan ere, Alexandriako Heronen bildumarik [[James Watt|James Watten]] makina sofistikatuetara, lurrun-makinaren garapen historikoan zehar izen asko azaltzen dira. Aplikazio praktikorik ez zuten oinarrizko gailuetatik hasita, Heron-enindustria konpilaziotiketa [[Jamesgarraioan Watt]]-entxertatu makinazen sofistikatuetara.motor Lurrun-makinakunibertsalaren hobekuntzagarapera ugarilortzeko, izanegindako zituenhobekuntzak Ingalaterranugariak etaizan batezdira, erebatik hasibat berriIngalaterran zeneta Industri IraultzarenIraultza hasi berriaren testuinguruan, [[XVII. mendea|XVII]]. eta XVIII. mendeetan.
 
JeromeBatez Ayanzere etaegindako asmakuntzengatik ezaguna den [[Jeronimo Aiantz|Jeronimo Aiantz Beaumont]] [[gudari|militar]], [[margolaritza|margolari]] eta, [[musika]]ri eta kosmografo, bainanafarrak gehienbaterregistratu asmatzaile espainiarrak, ezagutzen denzuen lurrun-makinaren lehen patentea erregistratu zuen 1606. urtean. Beraz,Ez lurrun-makinarenda asmatzailetzat har daiteke. Izan ere,aspaldi patente honen berri duela gutxi izan zen.zela Jendeaketa ezezagunahorregatik duenez datuada daezaguna.
 
=== Hedapen-Makina ===
29

edits