«Espainiako Alderdi Komunista»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
No edit summary
No edit summary
 
{{beste erabilpenak|PCEri|PCE(r)-|Espainiako Alderdi Komunista (berreraikia)}}
{{Alderdi politikoErakunde infotaula}}
'''Espainiako Alderdi Komunista''' (''{{lang-es|Partido Comunista de España, PCE''}}) [[espainiaespainiar]]r alderdi [[komunismo|komunista]] bat da, [[Espainiako Langile Alderdi Sozialista|PSOEtik]] sortua [[1921]]eko [[azaroaren 14]]an. Haren sorrera PSOEk [[Vladimir Lenin|Leninen]] [[III. Internazionala]]ri batu ez izatean datza. Buruzagi komunista nagusiak [[José Díaz]], [[Dolores Ibarruri]] eta [[Vicente Uribe]] ziren.
| izena = Espainiako Alderdi Komunista<br />Partido Comunista de España (PCE)
| ikurra = Pce 2014.svg
| kolore = red
| presidentea =
| idazkari nagusia = [[José Luis Centella]]
| bozeramailea =
| desegitea =
| sorrera = [[1921]]
| egoitza = [[Madril]]
| ideologia = [[Demokrazia Sozialista]]<br>[[Errepublikanismoa]]<br>[[Internazionalismoa]]<br>[[Marxismo]]<br> Historikoki:<br>[[Eurokomunismo]] (Carrillo-ren denboradan)<br> [[Marxismo-leninismo]] (José Diaz-en denboradan)
| nazioartea = [[Alderdi Komunisten eta Langileen Nazioarteko Topaketa]]<br>[[Europako Ezkerraren Alderdia]]
| webgunea = www.pce.es
}}
'''Espainiako Alderdi Komunista''' (''Partido Comunista de España, PCE'') [[espainia]]r alderdi [[komunismo|komunista]] bat da, [[Espainiako Langile Alderdi Sozialista|PSOEtik]] sortua [[1921]]eko [[azaroaren 14]]an. Haren sorrera PSOEk [[Vladimir Lenin|Leninen]] [[III. Internazionala]]ri batu ez izatean datza. Buruzagi komunista nagusiak [[José Díaz]], [[Dolores Ibarruri]] eta [[Vicente Uribe]] ziren.
 
[[Hego Euskal Herria]]n, [[Euskadiko Partidu Komunista]] (EPK-PCE) da haren ordezkaria, [[Ezker Anitza]] alderdiaren parte hartzaile dena gaur egun.
 
== Historia ==
Alderdiak [[1934ko Iraultza Asturiasen|Asturiasko matxinadan]] (1934), eta [[1933ko Espainiako hauteskunde orokorrak|1933]] eta [[1936ko Espainiako hauteskunde orokorrak|1936ko hauteskundeetan]] parte hartu zuen, azken horretan [[Fronte Popularra (Espainia)|Fronte Popularra]] koalizioaren baitan. [[Espainiako Gerra Zibila|Espainiako Gerra Zibilean]] [[Espainiako Bigarren Errepublika|errepublikaren]] alde jokatu zuen; gerrak nazioartean izan zuen oihartzuna zela eta, PCEren garrantzi politiko-militarra areagotu zen. [[KruschevKrustxev]]en garaiko [[Iosif Stalin|Stalinen]] kontrako salaketak zirela eta, PCEren jarrera aldatu eta bigundu zen ([[borroka armatua]] baztertzea, [[Langile Komisioak|Langile Komisioen]] bidez [[Francisco Franco|Francoren]] erregimeneko sindikatuetan sartzea). [[Santiago Carrillo]]k, idazkari orokor aukeratu berriak (1960), bultzatu zuen aldaketa hori.
 
Franco hil zenean (1975), buruzagi komunista gehienak erbestetik Espainiara itzuli ziren; Carrillorren ideien alde agertu ziren gehienak. Alderdia 1977an legeztatu zuten; [[leninismo]]a baztertu ondoren, urte hartako, 1979ko eta 1982ko hauteskundeetan parte hartu zuen. 1979an emaitza onak izan zituen, batez ere hiri handietan, baina 1982an behera egin zuen. 1983an [[Gerardo Iglesias]] aukeratu zuten, Carrilloren ordez, idazkari orokorra. Hurrengo urtean, I. Gallego buruzagi historikoak beste alderdi bat sortu zuen, ortodoxoa eta Sobietar Batasunaren aldekoa; hartan sartu ziren ezker aldetik PCEren kontrako zirenak. 1985ean Carrillok alderdia utzi zuen, eta 1987ean beste bat sortu zuen (''[[Partido de los trabajadores de España-Unidad Comunista]], Espainiako Langileen Alderdia-Batasun Komunista'') 1986ko hauteskunde orokorretan, PCEk ''[[Ezker Batua (Espainia)|Izquierda Unida]]'' izeneko koalizioa bultzatu zuen. Alderdiaren XII. biltzarrean (1988) [[Julio Anguita]] izendatu zuten PCEko idazkari orokorra. PCE alderdia eta haren idazkaria izan ziren ''Izquierda Unida''-ren gidari nagusiak, baina alderdi bakarra osatzera heldu gabe; Anguita izan zen koalizioaren koordinatzailea 1991 arte.
196.312

edits