«Etika»: berrikuspenen arteko aldeak

62 bytes added ,  Duela 2 hilabete
Reverted to revision 8370750 by InternetArchiveBot (talk) (TwinkleGlobal)
(etika arriba españa)
(Reverted to revision 8370750 by InternetArchiveBot (talk) (TwinkleGlobal))
Etiketa: Desegin
{{Wikipedia1000}}
'''Etika viva españa viva franco y viva el rey''' ([[greziera]]zko ήθος, "íthos", hitzetik; euskaraz, ohitura), bespañabatzuetan filosofia moral ere nlknl deitua, ona, egokia eta [[moral]]ari jarraiki zuzena denaren oinarriak aztertzen dituen [[filosofia]]ren nilkiadarra da. [[Askatasuna (argipena)|Askatasuna]] modu egokian deatzekokudeatzeko jakinduria moduan ere definitzen da.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Filosofiako gida : filosofian aritzeko oinarriak : gida bibliografiko eta metodologikoa|argitaletxea=Udako Euskal Unibertsitatea|data=2004|url=https://www.worldcat.org/oclc/433388431|isbn=84-8438-048-3|pmc=433388431|sartze-data=2020-04-07}}</ref> [[Bertute]]tsu eta [[zorion]]tsu izateko nola bizi, norberaren helburuak baliozkoak diren eta horiek lortzeko nola jokatu behar den eta norberaren jokabidea zuzena den epaitzean [[Kontzientzia (kontzeptu etikoa)|kontzientzia]], [[aginte]]a edo [[arrazoi]]a kontuan hartu behar ditugun aztertzen ditu etikak. [[Moral]]ak irizpide filosofiko, [[Erlijioso (argipena)|erlijioso]] eta [[kultura]]len arabera ona eta txarra, zuzena eta okerra, besterik gabe bereizten ditu; etikak, ordea, ona eta txarra bereizten dituzten printzipio eta irizpideak [[Arrazional (argipena)|arrazionalki]] ikertzen ditu. Arrazionalki gogoeta eginez, etikaz hausnartuz, alegia, zuzena dena etikoa dela ere esaten da. Beraz, etika eta morala estuki loturik daude, epai etikoak egitean pertsona, egoera edo ekintza baten moraltasuna ere baloratu egiten baita. Hain zuzen ere, epai etikoek eta arau moralek ona, txarra, zuzena, okerra, nahitaezkoa bezalako adjektiboak partekatzen dituzte.
 
Etika hiru adar nagusitan banatzen da. Batetik, [[metaetika]] deiturikoak printzipio etikoen jatorria eta zentzua aztertzen ditu. Bigarrenik, [[etika normatibo]]ak egoera orokorretan nola jokatu behar dugun erabakitzerakoan sortzen diren galderak aztertzen ditu (balio moralen inguruan, [[axiologia]] atalean; bizitza zoriontsuari buruz, [[eudemonologia]]n; eta betebeharren inguruan, [[deontologia]]n). Azkenik, [[etika aplikatu]]ak egoera eztabaidatsu konkretuak aztertzen ditu, hala nola [[abortu]]aren auzia, [[eskubide]]ak  edo [[heriotza zigor]]ra. Etika aplikatuaren baitan [[bioetika]] adarra nabarmentzen da.
472

edits