«Txikipedia:Austria-Hungariako Inperioa»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
(Orri berria: «'''Austria-Hungariako Inperioa''' Austria-Hungariako Inperioa XIX. mendeko estatu europar bat izan zen, 1867an sortu zena Austriako inperioak bere baitan Hungariako Erresumaren...»)
 
No edit summary
{{Banner|Austro-hungarian coat of arms 1914.svg}}
'''Austria-Hungariako Inperioa'''
[[Fitxategi:Austro-Hungarian Monarchy (1914).svg|500px|thumb|<center>Austria-Hungariako Inperioa 1914an,]]
'''Austria-Hungariako Inperioa''' XIX. mendeko estatu europar bat izan zen, 1867an sortu zena, {{Txp|Austria|Austriako}} inperioak bere baitan {{Txp|Hungaria|Hungariako}} Erresumaren autonomia onartu zuenean. Nazio biek monarkia bat osatu zuten 19181918ra arte.
 
Inperioa {{Txp|Habsburgo|Habsburgotarrek}} gobernatu zuten, Europako gobernatzaileen familia boteretsuenetako batek, hain zuzen ere. Lurralde biak batu arte, HabsburgtarrekHabsburgotarrek Austrian gobernatzen zuten. Austria eta Europako beste hainbat herrialderen mugak ehunka urtetan zehar joan ziren eratzen. Agintari edo familia gobernatzaile bakoitzak toki jakin batzuk kontrolatzen zituen heineanzituenez, euren lurraldea zabaltzeko borrokatzen ziren. HabsburgtarrekHabsburgotarrek Austria izeneko lurraldeherrialde handi bat eraikieratu zuten, baina 1867an, Hungariak botere gehiago eskatu ondoren, inperioa bi zatitan banatu behar izan zuten.
Austria-Hungariako Inperioa XIX. mendeko estatu europar bat izan zen, 1867an sortu zena Austriako inperioak bere baitan Hungariako Erresumaren autonomia onartu zuenean. Nazio biek monarkia bat osatu zuten 1918 arte.
 
Akordio horrekhori poztubegi eginonez zituenikusi zuten austriarrakaustriarrek ({{Txp|aleman|alemanez}} hitz egiten zutenakzutenek) eta magyarrakhungariarrek ({{Txp|hungariera|hungarieraz}} hitz egiten zutenakzutenek). Hala ere, inperioko beste talde etnikoak, batez ere {{Txp|eslaviar|eslaviarrak}}, estatu propioak eskatzen hasi ziren. 1914ko ekainaren 29an, {{Txp|Franz Ferdinand Austriakoa|Franz Ferdinand}} artxidukea, Austria-Hungariako tronuaren oinordekoa, hil egin zuten {{Txp|Sarajevo|Sarajevon}}. Hiri hori {{Txp|Bosnia|Bosniako}} hiriburua zen eta inperioaren parte zen. Hiltzailea Bosniako serbiar bat zen. Hori dela eta, Austriak Serbiari gerra deklaratu zion. Beste herrialde batzuk ere gerran sartu ziren eta horrela hasi zen {{Txp|Lehen Mundu Gerra}} (1914-18).
Inperioa Habsburgotarrek gobernatu zuten, Europako gobernatzaileen familia boteretsuenetako batek, hain zuzen ere. Lurralde biak batu arte, Habsburgtarrek Austrian gobernatzen zuten. Austria eta Europako beste hainbat herrialderen mugak ehunka urtetan zehar joan ziren eratzen. Agintari edo familia gobernatzaile bakoitzak toki jakin batzuk kontrolatzen zituen heinean, euren lurraldea zabaltzeko borrokatzen ziren. Habsburgtarrek Austria izeneko lurralde handi bat eraiki zuten, baina 1867an, Hungariak botere gehiago eskatu ondoren, inperioa bi zatitan banatu behar izan zuten.
 
Austriako armadak gerra galdu zuen, ordea. Gerra bukatu eta gero, Austria-Hungariako zenbait herrik independentzia deklaratu zuten eta Austria eta Hungaria bereizi egin ziren. HabsburgtarrenInperioa desagertu egin zen. Habsburgotarren azken enperadorea, Karlos I.a, erbestean hil zen.
Akordio horrek poztu egin zituen austriarrak (alemanez hitz egiten zutenak) eta magyarrak (hungarieraz hitz egiten zutenak). Hala ere, inperioko beste talde etnikoak, batez ere eslaviarrak, estatu propioak eskatzen hasi ziren. 1914ko ekainaren 29an, Franz Ferdinand artxidukea, Austria-Hungariako tronuaren oinordekoa, hil egin zuten Sarajevon. Hiri hori Bosniako hiriburua zen eta inperioaren parte zen. Hiltzailea Bosniako serbiar bat zen. Hori dela eta, Austriak Serbiari gerra deklaratu zion. Beste herrialde batzuk ere gerran sartu ziren eta horrela hasi zen Lehen Mundu Gerra (1914-18).
 
[[Kategoria:Txikipedia]]
Austriako armadak gerra galdu zuen. Gerra bukatu eta gero, Austria-Hungariako zenbait herrik independentzia deklaratu zuten eta Austria eta Hungaria bereizi egin ziren. Habsburgtarren azken enperadorea, Karlos I.a, erbestean hil zen.
[[Kategoria:Txikipedia:Europako historia]]