«Brexit»: berrikuspenen arteko aldeak

8 bytes added ,  Duela 7 hilabete
ez dago edizio laburpenik
 
[[Euroeszeptiko]]ak erretiratzearen alde daude, eta europazaleak aurka, biek espektro politiko osoa hartzen baitute. Erresuma Batuak bat egin zuen [[Europako Erkidegoa]]rekin (EE) 1973an, eta 1975ean egindako erreferendum batean onartu zuten atxikimendua. 1970eko eta 1980ko hamarkadetan, [[Europako Batzordea|Europako Komisiotik]] erretiratzea nagusiki ezker politikoak defendatu zuen, adibidez, [[Alderdi Laborista]]ren 1983ko hauteskunde programan. 1990eko hamarkadatik aurrera, [[Alderdi Kontserbadorea]]ren hegal euroeszeptikoa hazi egin zen, eta matxinada baten buru izan zen, EBk ezarri zuen 1992ko [[Maastrichteko Ituna]] berresteagatik. [[Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdia]] (UKIP) eta [[People's Pledge]] alderdi anitzeko kanpainarekin batera, [[David Cameron]] lehen ministro kontserbadorea presionatu zuen EBrekin bat egiten jarraitzeari buruzko erreferenduma egin zezan. Cameronek, geratzeko kanpaina egin zuena, emaitzaren ondoren uko egin zuen, eta [[Theresa May]]ren oinordekoa izan zen.
 
2017ko [[martxoaren 29]]an, Erresuma Batuko Gobernuak [[Europar Batasunaren Tratatuaren 50. artikulua]] aipatu zuen, eta erretiratzeari ekin zion formalki. Mayk hauteskunde orokor azkarretara deitu zuen 2017ko ekainean, [[Alderdi UnionistaDemokratiko DemokratikoaUnionista]]<nowiki/>k babestutako gutxiengo kontserbadoreko gobernu batean. Erresuma Batuaren eta EBren arteko erretiratze negoziazioak hilabete horren amaieran hasi ziren. Erresuma Batuak [[aduana batasuna]] eta [[Europar Batasuneko merkatu bakarra]] uzteko negoziatu zuen. Emaitza 2018ko azaroko erretiratze akordioa izan zen, baina Erresuma Batuko Parlamentuak hiru aldiz bozkatu zuen hura berrestearen aurka. Alderdi Laboristak aduana-batasun bati eusteko akordioa nahi zuen; kontserbadore asko, berriz, Erresuma Batuak EBren finantza betebeharretan parte hartzeari buruzko akordioaren irtenbide finantzarioaren aurka agertu ziren, baita [[Irlanda]]n mugako kontrolak eragozteko diseinatutako "[[Irlandako sostengu mekanismoa]]ren" aurka ere. Demokrata liberalak, [[Eskoziako Alderdi Nazionala]] eta beste batzuk Brexit iraultzen saiatzen ari dira bigarren erreferendum baten bidez. EBk atzera bota du atzealdeko muga ez negoziatzea. 2019ko martxoan, Erresuma Batuko Parlamentuak Mayren aldeko botoa eman zuen, EBri Brexit urrira arte atzeratzeko eskatzeko. Bere akordioa onartzea lortu ez zuenez, Mayk lehen ministro izateari utzi zion uztailean eta [[Boris Johnson]]ek ordezkatu zuen. Akordioaren zatiak ordezkatzen saiatu zen, eta epe berria baino lehen EB uzteko konpromisoa hartu zuen, akordioarekin edo gabe.
 
Brexiten ondorioetako asko Erresuma Batuak EBrekin duen lotura mailaren araberakoak dira, edo baldintzak adostu aurretik erretiratzen den edo ez. Honi [[akordiorik gabeko Brexit]] deitzen zaio. Ekonomisten arteko adostasun zabala dago Brexitak ziurrenik Erresuma Batuaren [[Per capita errenta|''per capita'' errenta]] erreala murriztuko duela epe ertain eta luzera, eta erreferendumak berak kalte egin diola ekonomiari. Litekeena da Brexitak [[Europako Esparru Ekonomiko]]ko (EEE) herrialdeen immigrazioa Erresuma Batura murriztea, eta goi mailako hezkuntzarako, ikerketa akademikorako eta Erresuma Batuko segurtasunerako erronkak planteatzen ditu. Brexitaren ondoren, EBko legediak eta [[Europar Batasuneko Justizia Auzitegia|EBko Justizia Auzitegiak]] Erresuma Batuko edo bere Auzitegi Goreneko legediaren gainetik egoteari utziko diote, erretiratzeko akordio bat adosten den neurrian izan ezik.