Literatura konparatu: berrikuspenen arteko aldeak

Ezabatutako edukia Gehitutako edukia
9. lerroa:
Euskal kritikan konparatismoaren prozedura erabili du Jon Kortazarrek, adibidez, Lauaxeta eta Federico García Lorca poeten lanak konparatzeko eta zehazteko nola mailegatu zion Lauaxetak Lorcari "Muerte de Antoñito el Camborio" (''Romancero gitano'' liburukoa) poema bere "Langile eraildu bati" olerkia ontzeko. Beñat Sarasola kritikariak ere konparazioaren metodologia erabili du ikerketan.
 
''Testu etzana''==== Bidaia-kontakizuna ====
Bidaia-liburuak aztertzea ere Literatura konparatuaren arlokoa da. Aitor Ortiz de Pinedok metodologia horrekin aztertu du 1931n argitaratutako autoko ibiladia Euskal Herrian zehar, Jean Etxeparek idatzia. Testuan jasotzen den herrialdearen iruditeria aztertu du, imagologia izeneko metodo batekin<ref>Ortiz de Pinedo, Aitor. 2018. ''Jean Etxepareren'' Beribilez ''(1931): bidaia eta ideologia'' (tesia) https://www.academia.edu/39408791/Jean_Etxepareren_Beribilez_1931_bidaia_eta_ideologia </ref>.<blockquote>"el estudio de la literatura de viajes terminará por trabajar al lado de otros campos de investigación: -con la imagología, porque las obras de nuestro género son precisamente las que por su lección proporcionan imágenes de lugares y pueblos"<ref>Domenico Nucera "Los viajes y la literatura" in: Armando Gnisci (arg.) (2002). ''Introducción a la literatura comparada''. Barcelona. Editorial Crítica. 245 or.</ref>.</blockquote>Ez alferrik, literatur ikasketen diskurtso teorikoan ere, Literatura konparatua itun-kutxa bat da konparatistaren eskuetan bereziki bidaien azpisailean. Itun-kutxa bat da nazio-mugen gainetik lotura abegikorrak eraikitzen dituelako.
 
Galde diezaiokegu geure buruari nazio txikien nazionalismoa zertan geratzen den honelako ataka batean. Letren esparruan, Literatura Konparatuak nazionalismoa kritikatzen du, nazionalismoa baita literatura konparatuaren kontrario beltza; nazio handien nazionalismoa, batez ere. Izan ere, bi gauza dira: bata, estatu-nazioen nazionalismoa eta, bestea, herri gutxituen nazionalismoa.
16. lerroa:
Literatura konparatuak mugen gainetik jarduten du, kasu honetan bezala, non bidaia-liburuak aipagai ditugun. Izan ere, euskaldunontzat, hizkuntza bereko auzoak ez ezagutzea da txokokeriaren isla literatura konparatuaren talaiatik begira.
 
Adibidez, Jean Etxeparek hausten du mugen debeku hori eta pulunpatzen da Beste hurbila ezagutzera, alegia, ''probintziak'' izenekoak. Elkarren arteko ezagutza falta hori ahulezia edo ezaintasun baten islatzat interpreta daiteke. Horrek guztiak ematen du, literatura konparatuaren bitartez, Jean Etxeparek nazioartekotasunarekin duen lotura astiroago aztertzeko aukera<ref>http://www.euskaltzaindia.eus/dok/euskera/82275.pdf Ortiz de Pinedo, Aitor, 2018, "Jean Etxepare Bidegorri zubigile", ''Euskera'' 63: 365-391391http://www.euskaltzaindia.eus/dok/euskera/82275.pdf</ref>.
 
Daniel-Henri Pageaux konparatistaren Imagologia baliagarria da mugen gainetik bi herrialde konparatzeko literatur lanen bitartez. Imagologiak aztertzen duen idearioak edo iruditeriak, edozein ideariok, eman dezake zerbait atzigaitzaren eta lurraren gainean sustrai eskas eta urrikoaren itxura, literaturgileen irudimenean izan ezik; hala ere, barra-barra entzuten dira erreferentziak nazio-irudi jakinei helduta, eguneroko adierazpen politikoetan eta hauteskunde-kanpainetan jendea mobilizatu nahiz, hala Frantziako nola Espainiako lider politikoen ahotan, adibidez.
 
Literatura da, hala ere, kultura-kapital globalaren iturria (“fuente de capital cultural global”); literatura identitate-sortzailea da, gizarte-errealitatea sortzen laguntzen duena.<blockquote>"Cuando presento la literatura comparada como disciplina de descolonización no formulo en realidad reflexiones de orden general. Desde nuestra profesión de hombres de letras, expreso mi intención de comprometerme según un programa y una línea política, en cuanto a los problemas arriba mencionados desde la óptica de la confederación como imagen del futuro"<ref>Gnisci, A. (1998). "La literatura comparada como disciplina de descolonización" in: Vega, M. J. eta Carbonell, N. ''La literatura comparada: principios y métodos''. Madrid. Gredos. 191 or.</ref></blockquote>
<references />