«Euskal Herriko ibaiak»: berrikuspenen arteko aldeak

3.791 bytes added ,  Duela 10 hilabete
t
67.218.233.191 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Lainobeltz wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.
(Horrela umeak errezago izango dute ikasteko.)
Etiketak: Ikusizko edizioa Ordezkatuta Reverted
t (67.218.233.191 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Lainobeltz wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.)
Etiketa: lehengoratzea
[[Fitxategi:Artibai marisma.JPG|thumb|250px|Artibaiko padura]]
[[unax senosiain]]
[[Fitxategi:Euskal_Herriko_ibai_nagusien_mapa_mutua.png|thumb|Euskal Herriko ibai nagusien mapa mutua.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Kondaira|hizkuntza=eu-ES|url=http://www.kondaira.eus/index.php/kondaira/historiaMateriala/mapak|sartze-data=2017-11-21}}</ref>]]
'''Euskal Herriko ibaiak''' bi isurialdetan banatzen dira. [[Mediterraneoa|Mediterraneora]] doazenak luzeak eta zabalak dira, eta [[Kantauri]]ra doazenak motzak, bortitzak eta emari txikiagokoak.
 
[[Ebro]] da Euskal Herria zeharkatzen duten ibaien artean luzeena (910 km). [[Europako mendiak|Europako Mendietan]] sortzen da eta [[Mediterraneoa|Mediterraneo itsasoan]] isurtzen du bere emaria. Bide horretan, hainbat kilometroz Euskal Herriko hegoaldeko muga da, [[Araba]] eta [[Nafarroa]]n. Ibai handi guztien antzera, beste ibai eta errekek bertara isurtzen dituzte beren urak besteak beste, [[Zadorra]], [[Baia (ibaia)|Baias]], [[Ega]] eta [[Aragoi (ibaia)|Aragoi ibaiek]]. Azken hau da, Aragoi ibaia alegia, Euskal Herriko lurretan zehar ibilbide luzeena egiten duena: 192 kilometro. [[Esako urtegia]]n jaio eta, [[Nafarroa Garaia]] zeharkatu ondoren, [[Ebro]] ibaira isurtzen ditu bere urak.
 
Euskal Herriko kostaldean ura isurtzen duten ibaietatik [[Aturri]] da luzeena eta ur emari handiena duena. [[Tourmalet]] inguruan
jaiotzen denetik [[Baiona]]n itsasoratu arte, 335 kilometro inguru zeharkatzen ditu, azken 30ak euskal lurretatik. Bide luze horretan, [[Pirinioak|Pirinioetan]] jaiotako hainbat ibai eta errekaren emaria jasotzen du ([[Biduze]], [[Errobi]], [[Arhan]]...). Aturrik bezala, beste euskal ibai askok ere [[Bizkaiko golkoa]]n isurtzen dituzte euren urak: [[Nerbioi]]k, [[Bidasoa]]k, [[Oria]]k, [[Deba (ibaia)|Debak]], [[Urola]]k, [[Urumea]]k... Nerbioi ibaia da, hain zuzen ere, [[Bizkaiko golkoa]]n ura isurtzen duten ibaien artean Euskal Herriko lurraldeetan ibilbiderik luzeena egiten duena (75 km).
 
== Kantauriar isurialdea ==
Urak [[Bizkaiko golkoa|Bizkaiko golkora]] isurtzen dituzten ibaiek ibilgu laburra dute, gehienetan erliebe handikoa: 50-70 kilometroan, gutxi gorabehera 1300-1500 metroko garaieratik jaisten dira. Hauek dira ibai nagusiak:
* [[Barbadun]]
** [[Kotorrio ibaia]]
* [[Ibaizabal]]
** [[Cadagua|Kadagua]]
** [[Nerbioi]]
*** [[Iturrigutxi]] [[Urita]]
*** [[Altube (ibaia)|Altube]]
**** [[Oiardo]] [[Jaundia]]
** [[Arratia (ibaia)|Arratia ibaia]]
* [[Butroe]]
* [[Gobela (ibaia)|Gobela]]
* [[Oka (ibaia)|Oka]]
* [[Lea]]
* [[Artibai]]
* [[Deba]]
* [[Urola]]
* [[Oria]]
** [[Leitzaran|Leitzaran ibaia]]
** [[Araxes]]
** [[Eztanda]] erreka
*** Santa Lutzi erreka
* [[Urumea]]
* [[Oiartzun (ibaia)|Oiartzun ibaia]]
* [[Bidasoa]]
** [[Latsako erreka|Latsa]]
*** [[Putzubeltz ur-jauzia|Putzubeltz]]
** [[Burdinzelaeta]]
** [[Ezkurra (ibaia)|Ezkurra ibaia]]
** [[Baztan]]
*** [[Aritzakun (erreka)|Aritzakun]]
**** [[Epaltza (erreka)|Epaltza]]
* [[Urdazuri]]
* [[Aturri]]
** [[Errobi]]
** [[Biduze]]
 
== Mediterranear isurialdea ==
Mediterraneo itsasora isurtzen duten Euskal Herriko ibai guztien ura [[Ebro]] ibaiaren bitartez iristen da itsaso hartara. Hauek dira Ebroren emaile nagusiak:
* [[Omecillo]]
** [[Tumecillo]]
* [[Baia (ibaia)|Baia]]
* [[Zadorra]]
** [[Ihuda]]
* [[Jugalez]]
* [[Odrón|Odron]]
* [[Ega]]
** [[Urederra]]
* [[Aragoi (ibaia)|Aragoi ibaia]]
** [[Onsella]]
** [[Irati (ibaia)|Irati]]
*** [[Erro (ibaia)|Erro]]
*** [[Urrobi]]
*** [[Zaraitzu (ibaia)|Zaraitzu]]
** [[Zidakos]]
** [[Arga]]
*** [[Arakil]]
**** [[Larraun (ibaia)|Larraun]]
***** Ertzilla
**** [[Udarbe]]
***** Artazul
* [[Queiles]]
 
== Erreferentziak ==
{{erreferentzia zerrenda}}
 
== Ikus, gainera ==
* [[Euskal Herriko geografia fisikoa]]
* [[Bizkaiko ibaien zerrenda]]
* [[Gipuzkoako ibaiak]]
* [[Nafarroa Garaiko ibaien zerrenda|Nafarroako ibaien zerrenda]]
 
== Kanpo estekak ==
158

edits