«Tentsio iturri»: berrikuspenen arteko aldeak

13 bytes removed ,  Duela 9 hilabete
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Autoritate kontrola jartzea)
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
 
[[Fitxategi:Ohms law voltage source.svg|150px|thumbnailthumb|eskuinera|Tentsio iturri ideal bat: '''V''' [[Tentsio (elektrizitatea)|tentsioa]] konstante mantenduz, '''R''' [[erresistentzia elektriko|erresistentzia]] batentzat '''I''' [[intentsitate elektriko|korrontea]] sortzen du.]]
 
'''Tentsio iturria''' [[Borne (elektroteknia)|terminal]] bi dituen eta [[Tentsio (elektrizitatea)|tentsio]] konstantea mantendu dezakeen gailu [[elektronika|elektroniko]] bat da. Tentsio iturri ideal batek tentsio konstantea kargako [[erresistentzia elektriko|erresistentziaren]] balioaren menpekotasunik gabe mantendu dezake. Tentsio iturri erreal batek, baina, ezin dezake mugarik gabeko korrontea eman. Mundu errealeko [[energia elektriko]] iturriak, [[bateria elektriko|bateria]] eta [[sorgailu elektriko]]ak adibidez, tentsio iturri ideal bat eta [[inpedantzia elektriko|inpedantzia]] gehigarri bat edo gehiagoren konbinazio bategatik ordezkatu daitezke analisi elektrikoa egiterakoan.
 
== Tentsio iturri idealak ==
[[Fitxategi:Voltage Source.svg|150px|thumbnailthumb|eskuinera|Tentsio iturri idealaren [[ikur elektroniko]]a.]]
[[Fitxategi:Voltage Source (Controlled).svg|150px|thumbnailthumb|eskuinera|Tentsio iturri kontrolatuaren [[ikur elektroniko]]a.]]
 
'''Tentsio iturri ideala''' [[Borne (elektroteknia)|terminal]] bi dituen gailua da, bere terminal bien hartean [[Tentsio (elektrizitatea)|tentsio]] konstantea mantentzen duena. Askotan [[zirkuitu elektriko|zirkuitu]] errealen analisia errazteko erabiltzen den abstrakzio bat da. Tentsio iturri ideal batek ematen duen tentsioa, zirkuituko beste edozein aldagairen menpekotasunik gabe adierazi badaiteke, '''tentsio iturri independientea''' deitzen da. Alderantziz, tentsio iturri ideal batek ematen duen tentsioa zirkuituko beste tentsio edo [[intentsitate elektriko|korrontekorronteren]]ren baten araberakoa bada, '''tentsio iturri kontrolatua''' edo '''menpekoa''' deitzen da. Anplifikadore baten eredu matematikoak menpeko tentsio iturriak barneratzen ditu, hauen magnitudea sarrera seinale batekiko erlazio finko batekin kontrolatzen delarik, adibidez.
 
Tentsio iturri ideal baten [[barne erresistentzia]] zero da; edozein korronte kopuru eman edo xurgatu dezake. Tentsio iturri ideal batetik igaroko den korrontea kanpo zirkuituaren araberakoa da bakarrik. Zirkuitu ireki bati konektatua badago, zero korronte egongo da, eta beraz zero potentzia. [[Karga (elektrizitatea)|Karga-erresistentzia]] bati konektatua badago, iturriko korrontea infinitura hurbilduko da kargaren [[erresistentzia elektriko|erresistentzia]] zerora hurbiltzen den neurrian —[[zirkuitu-labur]]ra—. Beraz, tentsio iturri idealak mugarik gabeko korrontea eman dezake.
 
Korronte iturri ''ideal'' bat ezin da zirkuitu ireki ''ideal'' batera konektatu, honek paradoxa bat sortuko bait luke: zero ez den korronte konstante bat —korronte iturriak emana— zero korrontearekin definitzen den elementu bat zeharkatzen —zirkuitu irekia—. Bestalde, korronte iturri bat ez litzake beste korronte iturri batekin konektatu beharko hauen korronteak desberdinak badira, baina antolakuntza hau askotan erabiltzen da —adibidez, karga dinamikodun anplifikazio etapetan, [[CMOS]] zirkuituetan, eta abar—.
 
Era berean, [[tentsio iturri]] ''ideal'' bat ezin da zirkuitu-labur ''ideal'' batera konektatu (R=0), honek ere antzerako paradoxa bat sortuko bait luke: zero ez den tentsio bat —tentsio iturriak emana— zero tentsioarekin definitzen den elementu bat elikatzen —zirkuitu-laburra—. Bestalde, tentsio iturri bat ez litzake beste tentsio iturri batekin konektatu beharko hauen tentsioak desberdinak badira, baina berriz ere antolakuntza hau askotan erabiltzen da —adibidez, base komun eta anplifikazio diferentzial etapetan—.