«Oñatiko ituna (Lehen Karlistaldia)»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
{{wikitu}}{{batu|Bergarako besarkada}}
'''[http://olaitturri.blogspot.com/2019/01/onatiko-ituna-lehen-karlistadan.html Oñatiko ituna]'''k ezarri zuen.Euskal Herrian [[1833]]<nowiki/>tik [[1839]]<nowiki/>ra iraun zuen [[Lehen Karlistaldia]] gerraren amaiera. Alde baten [[Karlos Maria Isidro Borboikoa|Karlos Maria Isidro Borboikoaren]]ren, "Karlos V.” erregegaiaren aldeko karlistak, eta bestean [[Maria Kristina Borboikoa]]<nowiki/>ren defendatzaileak ziren liberalak borrokatu ziren<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Guerras Carlistas (1833-1876)|url=http://pares.mcu.es:80/ParesBusquedas20/catalogo/description/3116479|aldizkaria=PARES|sartze-data=2019-11-24}}</ref>. Espainiako historiografian Zazpi Urteko Gerra edo Lehen Gerra Zibila bezala ere ezagutzen zen.
 
== Gerraren amaiera ==
1839.eko abuztuaren 29an, [[Lazarraga dorrea eta jauregia (Oñati)|Lazarraga jauregia]]<nowiki/>n hamar ataleko ituna sinatu zuten karlisten aldetik Iturbe eta Egia jeneralek eta liberalen aldetik [[Espartero]] jeneralak.
 
Ituna [[Oñati]]<nowiki/>n sinatzeak sinbolismo handia zuen Espartero jeneralarentzat, garailea bera izan zela garbi gera zedin. Izan ere, “Karlos V.” erregegaia bezala ezagutua, gorte ibiltaria zuen Euskal Herrian barrena, eta tarteka [[Lizarra]]<nowiki/>n, [[Tolosa|Tolosan]]n, [[Azpeitia]]<nowiki/>n, [[Durango|Durangon]]n eta Oñatin egoten zen. Esparterok bere garaipena Lazarraga jauregian, Karlos V.ren gortearen egoitzetako baten sinatzea nahi izan zuen, harrokeriaz. Eta aurkariei publikoki jakinerazteko, ondorengo egunetan Maroto eta biak [[Bergara]]<nowiki/>n solemneki tropen aurrean agertzea exijitu zuen.
=== Ituna nola eman jakitera ===
 
4. artikulua: Etxera itzultzea erabakitzen duten jeneral edo brigadierrek, kuartela eskuratuko dute eskatzen duten lekuan, arauz dagokien soldatarekin: buruzagi eta ofizialek lizentzia mugagabea edo erretirokoa eskuratuko dute arauz dagokien moduan. Inork aldi baterako lizentzia nahiko balu, dagokion armaren inspektorearen bidez eskatu beharko du eta onartua izango zaio, atzerritarren kasuan salbuespenik egin gabe; kasu horretan, Baldomero Espartero Kapitain Jeneralaren eskaria egin ostean, hark dagokion pasaportea emango die eta, aldi berean, eskariak abiaraziko ditu Maiestatearen onarpena gomendatuz.
 
5. artikulua: Atzerrirako aldi baterako lizentzia eskatzen dutenek, itzuli arte euren soldatak jaso ezin dituztenez, Errege Aginduen arabera,
 
Baldomero Espartero kapitain jeneralak lau soldata ordainduko dizkie, emandako ahalmenen arabera, eta artikulu honetan klase guztiak sartuko dira, jeneraletik hasi eta teniente-ordearena barne.
6. artikulua: Aurreko artikuluak ejertzitoko kide guztiei dagozkio; hitzarmen hau berretsi eta hamabi eguneko epean aurkezten diren langile zibilei ere luzagarri zaizkielarik.
 
7. artikulua: [[Nafarroa Garaia|Nafarroa]] eta [[Araba|Arabako]]ko dibisioak [[Gaztela]], [[Bizkaia]] eta [[Gipuzkoa|Gipuzkoako]]ko dibisioak bezala aurkezten badira, aurreko artikuluetan adierazten diren emakida berberak izango dituzte.
 
8. artikulua: Baldomero Espartero Kapitain Jeneralaren eskuetan jarriko dira Rafael Maroto Teniente-jeneralaren mederapenean dauden artilleriak, arma-lantegiak eta arma-, arropa- eta, janari-gordailuak.
9. artikulua: Bizkaia eta Gipuzkoako probintzietako tropen presoak eta Gaztelako dibisioko tropetakoak, hitzarmen honetako artikulu guztiekin ados daudenak, aske geratuko dira eta hitzarmenean gainerakoentzat adierazten diren abantailak izango dituzte. Ados ez daudenak preso izaten jarraituko dute.
 
10. artikulua: Baldomero Espartero Kapitain Jeneralak gerra honetan hildakoen alargun eta umezurtzak aintzat hartzea eskatuko dio Gobernuari, hark Gorteari eska diezaion, hitzarmen hau osatzen dutenei dagokienez: -Espartero -Iturbe -Cuevillas -Francisco Fulgosio- Cabañero -Díez Mogrovejo -Lasala -José Fulgosio -Eguía -Selgas -López Cabañas -Lagartu.
 
== Erreferentziak ==