«Manuel Larramendi»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
== Lanak ==
<imagemap>
Fitxategi:El Imposible Vencido azala.png|thumb|alt=El imposible vencido|''El imposible vencido'' (1729), euskararen lehen gramatika > (hemen ''Ezina egina'' liburuaren 1853ko edizioa)
default [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/44/El_imposible_vencido_%281853%29.pdf El imposible vencido]
</imagemap>
[[Fitxategi:IMG_2358.JPG|thumb|righteskuinera|Larramendiren ''[[Hiztegi Hirukoitza]]'']]
 
'''Euskaraz''': Larramendik euskararen bikaintasunaz konbentzitu nahi zituen erdaldunak, baina liburu guztiak gaztelaniaz idatzi zituen. Hala ere, euskaraz idazten oso ondo zekien. Euskaraz idatzitako testuek berrehun orrialde inguru betetzen dituzte. Bere liburuetako idatzi laburrez gain, elizako sermoiak, lagunei idatzitako gutunak eta hitzaurreak ere badira.
 
=== Euskal testu bat, adibidetzat ===
[[Fitxategi:Andoain 06.jpg|thumb|righteskuinera|220px|Manuel Larramendiren omenezko monumentua [[Andoain]]en.]]
{{aipu|Eztakit zer esain dizutedan. Aspaldi nabil nola Euskal Erriak edertu, ta jasoko ditudan. Bost gau illun, eta bost egun argi iragoak ditut, egiteko onetan; baita gure euskera, izkuntza guztien zarrena aien garai nola ezarriko dedan. Baña ezta sinistekoa zer gertatzen zatan. Batzuek diote bestelako lan txarretan nabillela. Ezta ezer; oiek jakiñezak dirade, zer darauskioten ere eztakitenak. Besteak obeko nukeala itxegi beargai goragoren ta ederragoren bati. Ezta anik: oiek alperpotzak dira berok, ez gorago ez berago dan lanik ukitu ere nai eztutenak. Elakio hitzonzia, beargai txar diokan horri, ta ara ni itxekiko natxeok prestuagoari. Ainbeste urtean neabile ezagutu naiez gure hizkuntza miragarriaren txitezkoak, ta etzeatiet oraindikan osoro ezagutu; ain dek beargai au andi, larria. Eta lotsatzen ez aiz hi ta hire lagun oroitzar horiek, lan txarra deitzea lanik gaitzen ta latzenari? Hi ta hire ballerakoak besterik ezpaliz mendarte oietan, euskeraren saietsetik euskaldunok galduak, baita tuak ere gindukek, erdaldunen bekaitzez ezin ekusiaz, ta juzku gaiztoz. Baldin elkar artzen bagendu guziok, nor bere sallari ditxekala, Franzian ikaratuko gintuke franziar guziak, ta Españian españiar guziak. Non da ordea elkarte hori? Nagokan isillik. Nere min garratzena da, are eztakuzkula onetatik darraizkun kalteak eta gaitzak; era, dirudienez, ezagutuko ere eztitugula, ditugun on piskak galdu ditzagun artean.|Manuel Larramendi: ''Corografía de Guipúzcoa'', 1754}}
 
== Jarraitzaileak ==
Manuel Larramendiren obrak itzal handia izan zuen bere garaikide batzuengan, [[Sebastian Mendiburu|Mendiburu]], [[Joseph Mikelestorena|Mikelestorena]] eta [[Juan Antonio Ubillos|UbillosUbillosengan]]engan, esaterako, baita hurrengo mendeetako idazle batzuengan ere, [[Agustin Kardaberaz|Kardaberaz]], [[Joan Batista Agirre|Agirre Asteasukoa]]...<ref>{{Erreferentzia|izenburua="Larramendiren eragina ez zen hitz berriak erabiltzera mugatu" - Urtzi Reguero Ugarte - Zizurkil|hizkuntza=eu|url=https://ataria.eus/zizurkil/1572508626446-larramendiren-eragina-ez-zen-hitz-berriak-erabiltzera-mugatu|aldizkaria=Tolosaldeko ataria|sartze-data=2019-11-14}}</ref>
 
== Bibliografia ==
* Alberdi, Andres (1991): ''Manuel Larramendi: (1690-1766)'', Bidegileak 3, Gasteiz, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia.
* Lakarra, Joseba A. (eta beste) (1992): ''Manuel Larramendi hirugarren mendeurrena 1690-1990'', Andoain, Andoaingo Udala / Euskaltzaindia. ISBN 978-84-604-2150-4.
* Marín Paredes, José Antonio (2018): "El momento Foral de Manuel de Larramendi. ¿La construcción de una tradición?", Sancho el Sabio, Extra 2, 129-148.
== Kanpo loturak ==
* [http://klasikoak.armiarma.com/idazlanak/L/LarramendiTestuak.htm Aita Larramendiren Euskal testuak]. Klasikoen Gordailua.
* Alberdi, Andres (1991): [http://www.euskara.euskadi.net/appcont/sustapena/datos/mlarra.pdf ''Manuel Larramendi: (1690-1766)''].
* Lakarra, Joseba A. (eta beste) (1992): [http://www.euskaltzaindia.net/dok/iker_jagon_tegiak/736.pdf ''Manuel Larramendi hirugarren mendeurrena 1690-1990''].
* Marín Paredes, José Antonio (2018): [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6553586 "El momento Foral de Manuel de Larramendi. ¿La construcción de una tradición?"]