«Hizkuntza familia»: berrikuspenen arteko aldeak

52 bytes removed ,  Duela 10 hilabete
t
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-[Cc]ite[ _]book +erreferentzia))
t
 
{{HezkuntzaPrograma|Hizkuntzak}}
[[Fitxategi:Mapa Lenguas del Mundo.png|eskuinera|400px|thumb|Munduko hizkuntza familiak.]]
'''Hizkuntza familia''' bat jatorritzat [[aitzin-hizkuntza]] bera duten [[hizkuntza|hizkuntzek]] osatutako taldea da. Hizkuntza askoren kasuan, ezaguna da zein hizkuntza familiari dagokion; [[euskara]]ren kasuan aldiz, ezezaguna da zein duen jatorriko hizkuntza; beraz, hizkuntza familiarik ez duela esan ohi da, eta [[hizkuntza isolatuak|hizkuntza isolatutzatbakartu]]tzat jotzen da.
 
Hizkuntzalaritza historikoak hizkuntzen arteko erlazioak irudikatzeko zuhaitzen metafora darabil. Hau [[August Schleicher]] izeneko hizkuntzalari alemaniarrak garatu zuen 19. mendean ([[:de:Stammbaumtheorie|Stammbaumtheorie]]). Honi zor zaio ''hizkuntza'' ''familia'' terminoa; pertsonen arteko erlazio biologikoak irudikatzeko erabiltzen diren [[Familia zuhaitzak|zuhaitz genealogikoak]] hizkuntzen arteko erlazioak irudikatzeko erabiltzen dira. Hizkuntzalaritza konparatiboak ezartzen ditu hizkuntza familien barneko lotura genetikoak. Familia bereko hizkuntzak edo ahaideak erlazio “genetikoa” dutela esaten da. Familien barruan, badaude ahaide estuagoak diren hizkuntza taldeak; adibidez, [[Indoeuropar hizkuntzak|indoeuropar hizkuntzen]] familiaren baitan ingelesa, errusiera eta gaztelania daude, besteak beste; hizkuntza hauek ordea, azpifamilia desberdinetan sailkatzen dira: ingelesa [[Hizkuntza germaniar|germaniarrean]], errusiera [[Eslaviar hizkuntzak|eslaviarrean]] eta gaztelania [[Hizkuntza erromantzeak|hizkuntza erromantzeen]] azpitaldean. Hizkuntza hauek [[arkaismo]]ak partekatzen dituzte sarri, hots, aitzin-hizkuntzaren ezaugarriak.
* [[Papuar hizkuntzak]]
 
== Hizkuntza isolatuakbakartuak ==
{{sakontzeko|Hizkuntza bakartu}}
<blockquote>''Artikulu nagusia: [[Hizkuntza isolatuak]]''</blockquote>Munduko hizkuntza gehienak harreman genetikoa dute beste hizkuntza bat edo gehiagorekin eta, beraz, hizkuntza familia baten parte dira. Baina badira hizkuntza familia baten koka ezin daitezkeen hizkuntzak, ezin izan baita ezarri beste hizkuntzaren batekin harreman genetikorik duten. Hizkuntza mota honi hizkuntza isolatuabakartua deitzen zaio, eta hizkuntza bakarreko familiak eratzen dituzte.
 
Hizkuntza isolatuakbakartuak bi motatakoak izan daitezke. Lehenengo mota hizkuntza familia baten parte da eta bere isolatutasunabakartutasuna hizkuntza familia horren barneko adar isolatubakartu bat izatean datza; esate baterako, [[armeniera]]k [[Indoeuropar hizkuntzak|familia indoeuroparraren]] barneko adar isolatubakartu bat osatzen du. Bigarren hizkuntza isolatubakartu motarako ezin izan da ezarri inolako harreman genetikorik beste hizkuntzaren batekin; adibidez, [[euskara]]. Bada euskararen inguruan eztabaida ea erromatar garaian hitz egiten zen [[akitaniera]]k zein harreman zeukan euskararekin; batzuk diote euskararen arbaso edo aurrekari zela eta beste batzuk euskararen ahaide litzatekeela diote. Dena dela, euskara hizkuntza isolatubakartu absolutuabsolutuaren adibidetzat erabili ohi da hizkuntzalaritzazko lan ugaritan.
 
== Hiztun taldeak ==
|0,0002
|-
!Bakartuak
!Isolatuak
|296
|2,0