«Iwan»: berrikuspenen arteko aldeak

22 bytes removed ,  Duela 7 hilabete
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-[Cc]ite[ _]book +erreferentzia))
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
 
[[Fitxategi:Taj_Mahal_Agra_India_-_panoramio_(7).jpg|thumb| [[Taj Mahal]] eraikinean hainbat iwan daude, bai sarrerarako bai apaingarri modura ere. ]]
[[Fitxategi:Sheykh_lotfollah_mosque.jpg|thumb| Sheikh Lotf Allah meskita, [[Isfahan]] ]]
[[Fitxategi:Upper_Ayvan_at_Abdul_Samad_Isfahani_Shrine.JPG|thumb| Abdussamad Esfahani santutegia (Natanz, [[Iran]]) ]]
[[Fitxategi:Sher-Dor_Madrasah,_Registan_Sq,_Samarkand.jpg|thumb| Madrasa, Sher-Dor (1619), [[Samarkanda]] ]]
'''Iwan'''-a, ({{Lang-fa|ایوان}} ''eyvan,'' {{Lang-ar|إيوان}} ''Iwan'', '''{{Lang-tr|eyvan}}''' ), arkitekturako elementu bat da; [[Arku (arkitektura)|arku]] baten azpian dagoen eremua da; gela edo gune angeluzuzena, oro har [[Ganga (arkitektura)|ganga]]<nowiki/>duna, hiru alde horma artean dituena, eta laugarrena guztiz irekia.
 
Iwanaren sarrerak «pishtaq» du izena, eraikin bateko fatxadatik abiatzen den atarirako [[Persiera|persiako terminoa]] hain zuzen ere, eta, oro har, apaingarriak ditu: [[Arabierazko kaligrafia|kaligrafia]] banda, beiraztatutako [[teila]]<nowiki/>k eta diseinu geometrikoak. <ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/461774/pishtaq Pishtaq] ''[[Britannica.com]]''.</ref> Definizioak berak interpretazio ugari izan ditzake, beraz, forma eta ezaugarri orokorrak asko alda daitezke eskalan, materialean edo dekorazioan.
 
Iwanak maiz [[Islamdar arkitektura|arkitektura islamiarrarekin]] lotzen dira, hala ere, jatorriz [[iran]]<nowiki/>darra da eta [[Mesopotamia]]<nowiki/>n garatu zen K.a.ko III. mende inguruan [[Partia|Partia garaian]].
 
Jatorria etxeen eta jauregien arkitekturan du. Dirudienez [[Sasandar Inperioa|Sasandar Inperioaren garaian]] garatu zen eta persiar arkitekturaren funtsezko elementua izaten jarraitu du. Lehendabiziko adibideetako bat Ardashir jauregian dagoena da. Ikuspuntu arkitektoniko batetik, iwanak gela ireki bat izatetik, sarrera apaindu bat izatera aldatu zen, nitxo handi baten modura, eraikin baten aurreko aurre-gune handi baten moduan.
 
== Erreferentziak ==
 
== Ikus, gainera ==
* [[Islamdar arkitektura|Arkitektura islamikoa]]
* [[Liwan Barrutia]]
* [[Meskita]]
 
== Bibliografia ==
* Blair, Sheila, and Bloom, Jonathan M., ''The Art and Architecture of Islam, 1250-1800'', 1995, Yale University Press eta Pelican Art of History, {{ISBN|0300064659}}
* Frankfort, Henri. ''Antzinako Orientearen Artea eta Arkitektura.'' New Haven: Yale University Press, 1996.
:* [[Jessica Rawson|Rawson, Jessica]], ''Chinese Ornament: The Lotus and the Dragon'', 1984, British Museum Publications, {{ISBN|0714114316}}
:* {{erreferentzia|last=Reade|first=Julian|year=1999|chapter=|title=The Seventy Wonders of the Ancient world The Great Monuments and How they were Built|editor=Christopher Scarre|publisher=Thames & Hudson|isbn=|ref=harv|hizkuntza=|izenburua=|urtea=|abizena=|izena=|orrialdeak=|orrialdea=|argitaletxea=|ISBN=}}
 
== Kanpo estekak ==