«Hizkuntza puniko»: berrikuspenen arteko aldeak

6 bytes removed ,  Duela 7 hilabete
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
'''Hizkuntza punikoa''' edo '''kartagotar hizkuntza''' (𐤃𐤁𐤓𐤉𐤌 𐤊𐤍𐤏𐤍𐤉𐤌, ''dabarīm kanaʿnīm'' edo 𐤃‏𐤁‏𐤓‏𐤉‏𐤌‏ 𐤐‏𐤍‏𐤉‏𐤌‏, ''dabarīm pōnīm'')<ref name=krahmalkov2>{{erreferentzia|abizena=Krahmalkov|izena=Charles R.|izenburua=A Phoenician-Punic Grammar|urtea=2001|lekua=Leiden; Boston; Köln|argitaletxea=Brill |orrialdea=2}}</ref>[[iparraldeko Afrika]]n, hegoaldeko [[Iberiar penintsula]]n eta [[Mediterraneo]]ko uharte batzuetan hitz egindako [[Hizkuntza semitikoak|hizkuntza semitiko]] bat izan zen. Filologikoki, [[feniziera]]ren mendebaldeko aldaeretan sartzen da, feniziar kolonizazioaren ondorioz Mediterraneoan zehar zabaldu zena. Hala ere, batez ere [[k.a. V. mende]]tik aurrera berezko hizkuntzatzat hartzen dute.<ref name=harris8s>{{erreferentzia |abizena= Harris|izena= Zellig Shabbetai|izenburua= A Grammar of the Phoenician Language|urtea= 1990|edizioa= 7|lekua= New Haven|argitaletxea= American Oriental Society|isbn=0-940490-08-0|orrialdea= 8}}</ref>
 
Azkenik, neopuniera izena erabiltzen da, K.o. 146.ean Kartago Erromaren pean erori ondoren erabili zen dialektoa izendatzeko.
 
== Literatura ==
Hizkuntza punikoa aztertzeko iturriak, fenizieraren kasuan bezala, topaturiko [[Epigrafia|idazkunetan]] oinarritzen dira, feniziar-puniko literatura gehiena galdu egin baita.<ref name=amorpun>{{erreferentzia|url=http://books.google.es/books?id=8iFy9nGX2uEC&pg=PA496&lpg=PA496&dq=%22literatura+fenicia%22&source=bl&ots=Z_E7Faj79F&sig=FnzbXNVo8eckoW1dZiSGsvvmjqQ&hl=ca&ei=_Q4STrWRKM3GtAaP6rj2Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CC0Q6AEwAjgK#v=onepage&q=%22literatura%20fenicia%22&f=true|orrialdea=496|abizena=Amor Ruibal|izena=Ángel María|izenburua=Los problemas fundamentales de la filología comparada: su historía, su naturaleza y sus diversas relaciones científicas|argitaletxea=Consello da Cultura Galega|urtea= 2005|hizkuntza= es|isbn= 8496530078}}</ref> [[Plauto]]ren ''Poenulus'' idazlanak punikozko lerro batzuk ditu. Adituek lerro hauek biziki aztertu dituzte, izan ere, [[feniziar alfabeto]]arekin eginiko idazkunen kontrara, [[bokal]]ak dauzkatelako.<ref>{{erreferentzia|izenburua= Les passages puniques en transcription latine dans le Poenulus de Plaute |abizena= Sznycer |izena= Maurice |urtea= 1967 |argitaletxea= Librairie C. Klincksieck |lekua= Paris}}</ref>
 
[[Agustin Hiponakoa]] hizkuntza punikoa menderatzen zuen Antzinaroko azken idazle garrantzitsutzat hartu ohi da. Bere iruzkinen arabera, hizkuntza punikoa V. mendean oraindik bere eskualdean (Afrikako iparraldea) hitz egiten zuten, eta bere hiztunek oraindik ere bere buruari ''chanani'' ("[[Kanaan|kanaandarkanaan]]dar", hau da, "feniziar, kartagotar") esaten zioten.<ref>{{erreferentzia |izenburua= Late Punic Epigraphy |egilea= Jongeling. Karel; Kerr, Robert M. |urtea= 2005 |argitaletxea= Mohr Siebeck |isbn= 3161487281 |orrialdea= 4 }}</ref>
 
== Fonologia ==
Hizkuntza punikoak 22 kontsonante ditu.<ref>{{erreferentzia |izenburua=A Grammar of Phoenician and Punic |izena=Stanislav |abizena=Segert |urtea=1976 |lekua=Munich |argitaletxea=Beck |isbn=978-3-406-00724-8 }}</ref>