«Elkarrekintza nuklear bortitz»: berrikuspenen arteko aldeak

Testua osatzen ari naiz.
(Atalburu baten barneko azpiatalburuak antolatzen ari naiz.)
(Testua osatzen ari naiz.)
 
==== Quarkak ====
Quarkak leptoiak baino astunagoak dira, eta karga elektriko frakzionarioa dute, <math>2/3</math> edo <math>-1/3 </math> aldiz elektroiarena;. Quarkek <math>1/2 </math> balioko spina duten partikulak leptoiekdira, ordeaeta, elektroiarenondorioz, karga[[Fermioi|fermioiak]]. edo kargaQuarkak, nuluapisuari eta tamainari dagokionez [[Gluoi|gluoien]] antzeko partikulak dira.
 
Quarkak dira lau oinarrizko elkarrekintzak jasaten dituzten oinarrizko partikula bakarrak.Leptoiekin batera, materia guztia osatzen dute. Sei motatako quarkak daude, ondoko taulan aderi diren izen eta ezaugarriak dituztenak.
 
=== Bosoiak ===
Teoriaren arabera, horiez gain seigarren ''bosoi tentsorial'' bat (2 balioko spina lukeena) egon behar luke, elkarrekintza grabitatorioaren indar-bitartekaria litzatekeena, [[Grabitoi|''grabitoia'']] deritzona. Oinarrizko partikula hipotetiko bat izaten jarraitzen du, eredu estandarrean grabitazioa txertatzeko orain arteko saiakera guztiek porrot egin baitute.
 
==== Gluoiak ====
Elkarrekintza nuklear bortitzari dagokionez, gluoiak dira indar-bitartekariak, quarketan eragiten dutenak.[[Fitxategi:Bosons-Hadrons-Fermions-RGB-png2.png|thumb|366x366px|Mota desberdinetako partikula konposatuak.]]
 
Elkarrekintza nuklear bortitzari dagozkion indar-bitartekariak dira. Elkarrekintza bortitzari dagozkion truke-partikulak dira, bereziki quarketan eragiten dutenak. Masa eta karga elektriko nulua dute eta <math>1</math> balioko spina.
=== Hadroiak ===
ikula[[Fitxategi:Bosons-Hadrons-Fermions-RGB-png2.png|thumb|400x400px|Eskema subatomikoakhonetan erakusten da nola sailkatzen diren hadroiak beste bi partikula azpiatomikoekin batera, alegia, bosoiekin eta fermioiekin.|alt=]]Partikula azpiatomikoak dira, elkarrekintza bortitzak elkarturiknukleoan mantentzen dituenak. Bi motatako hadroiak daude (kasu "exotikoak" kontuan hartu gabe):
 
==== Barioiak ====
Barioiak kolore-kargak desberdineko hiru quarkez osatuta daude. Guztira, kolore-karga "neutroa" edo "zuria" dutela esaten da, hiru kolore-kargak konpentsatuta baitauzkate. Protoiak et neutroiak barioak dira, eta nukleoi izena ere ematen zaie. Barioi isolatuek fermioien gisako portaera dute.
 
==== Mesoiak ====
Mesoiak quark batek eta antiquark batek osatutako partikulak dira. Mesoiek bosoien gisako portaera dute. Mesoien artean pioiak eta kaoiak daude, besteak beste. Mesoi guztiak ezegonkorrak dira, eta mikrosegundo-ehunenetako baino erdibizitza dute, gehienez.
 
Partikulen fisikan, mesoiek bosoien gisako portaera dute eta elkarrekintza bortitzaren indar-bitartekariak dira.
 
=== Quarkak protoi eta neutroiaren osagaiak ===
1.128

edits