«Acireale»: berrikuspenen arteko aldeak

687 bytes added ,  Duela 1 hilabete
ez dago edizio laburpenik
t (Autoritate kontrola jartzea)
 
{{hiri infotaula
|zer = [[Italiako udalerri]]a}}
'''Acireale''' ({{lang-scn|Jaciriali}}) [[Sizilia]]ko ([[Italia]]) [[Cataniako probintzia]]ko komuna bat da. 52.954 biztanle ditu<ref>[http://demo.istat.it/pop2018/index3.html 2018ko urtarrilaren 1ean bizi den biztanleria]</ref>, eta 39&nbsp;km²<ref>[https://www.istat.it/it/archivio/156224 Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011.] 2020.08.13an kontsultaturik.</ref>. Siziliako ekialdeko kostaldean kokatua, [[Catania]]tik 15&nbsp;km iparraldera<ref>[[Antoninoren Ibilbidea|Antoninoren ibilbidea]], 87 ed. Parthey; [[:en:William_Smith_(lexicographer)|Smith, William]], ed. (1854-1857). "Acium". [[:en:Dictionary_of_Greek_and_Roman_Geography|''Dictionary of Greek and Roman Geography''.]] Londres: John Murray.</ref>, ezaguna da bere eraikin barrokoengatik. Dituen elizenElizen kopurua kontuan hartuz, ''Ehun kanpaien hiria'' edo ''Hegoaldeko Vatikano'' izenekin ezaguna da. Itsas ondoan dago, baina 102 metroko altueran. Itsasoaren ondoan, [[Santa Maria la Scala]]renScalaren frakzioa dago. Ondoko komunak [[Aci Castello]], [[Acicatena]], [[Aci Sant'Antonio]], [[Giarre]], [[Riposto]], [[Santa Venerina]] eta [[Zafferana Etnea]] dira.
 
Acirealen iturri termalak daude; ur sendagarriak dira, sufrez, iodoz eta sodioz hornituak. Acirealeko inauteriek ospe handia dute Italian.
== Historia ==
 
Acirealeren jatorriak antzinakoak dira. Greziar ''Xifonia'' hiria omen zen. Erromatar garaian ''Akis'' hiria zegoen, [[Gerra Punikoak|Gerra Punikoetan]] sartu zena. [[Ovidio]]ren ''Metamofosian'' maitasumaitasun handia sortu zen Azis ([[Azis]] ibaiaren espiritua) eta [[Galatea]], itsas-ninfa. Mitologiaren arabera, Azisen heriotza zela eta, Galatearen malkoek, Azis ibaia, ''Fiume di Jaci,'' sortu zuten<ref>Chisholm 1911.</ref>.
ErdiaErdi Aroan, hiria hedatu zen gazteluaren inguruan (gaurko Aci Castello). Bizantziar garaian ''Jachium'' deitu zen. [[Aglabtar leinua|Arabiarrek]] berriz, ''Al-Yäj'' ({{lang-ar|الياج}}) eta geroago, Aquilia.
 
[[Bizantziar Inperioa|Bizantziar]] garaian, garapen ekonomiko eta artistikoa ezagutu zuen. 1169 urteko lurrikararen ondorioz, Acirealeko biztanleek alboko herrietara ihes egin zuten babes bila. Espainiarrak lurraldeaz jabetu zirenean, [[Filipe IV.a Espainiakoa]]k 1642an Aci izenaren ordez Acireale izendatu zuen. 1693an, beste lurrikara batek hiria guztiz suntsitu zuen. Beranduago, hiritarrek berreraiki zuten estilo barrokoan. [[Garibaldi]]ren [[Alkandora Gorrien Espedizioa|expedizioaren]] (1861) Sizilia [[Napoliko Erresuma]]tik askatu zuena, Acireale izan zen lehen hiria [[Borboiak|Borboien]] kontra matxinatzean. 1841ean1941ean, aliatuen bonbardatu zuten hainbat hildako zibil eraginez.
 
Gaur egun, Acireale nekazaritza eta merkataritzako gune garrantzitsua da. Tokiko ekonomia turismoan oinarrituta dago.
 
== Kanpo estekak ==
[https://web.archive.org/web/20160708051611/http://www.carnevaleacireale.com/en/ Acirealeko inauteriak]{{autoritate kontrola}}
{{autoritate kontrola}}
 
[[Kategoria:Cataniako probintziako udalerriak]]
12.626

edits