«Txikipedia:Bilbo»: berrikuspenen arteko aldeak

Informazioa eta argazkiak gehitu ditut
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-\{\{txp\|(.*?)\|+\1\}\} +{{txp|\1}}))
(Informazioa eta argazkiak gehitu ditut)
Bilbo du gaur egungo euskal izena, {{txp|Euskaltzaindia|Euskaltzaindiak}} 1979an hala arautu baitzuen. Bilbao gaztelaniaz gorde den euskal izen zaharra da.
 
== Geografia ==
== Bilbo zabalaren hedadura ==
 
=== Bilbo zabalaren hedadura ===
Bilbok 41 {{txp|kilometro koadro}} ditu, baina Bilboaldeak 375 {{txp|kilometro koadro}} ditu: {{txp|Muskiz|Muskiztik}} {{txp|Galdakao|Galdakaora}} hedatzen da mendebaldetik ekialdera, eta {{txp|Plentzia|Plentziatik}} {{txp|Alonsotegi|Alonsotegira}} eta {{txp|Arrigorriaga|Arrigorriagara}} iparraldetik hegoaldera. Ingurune horrek ia milioi bat biztanle biltzen ditu guztira: Bizkaiko biztanleriaren hiru laurden baino gehiago.
 
=== Barrutiak ===
Bilbok barruti hauek ditu: Basurtu-Zorrotza, Abando, Errekalde, Deustu, Uribarri, Otxarkoaga-Txurdinaga, Begoña eta Ibaiondo.
[[Fitxategi:Ibaizabal Bilbo Sendeja.jpg|thumb|Ibaizabal ibaia]]
 
=== Mendiak eta ibaiak ===
Inguruan mendi hauek ditu: [[Txikipedia:Pagasarri|Pagasarri]], [[Txikipedia:Artxanda|Artxanda]] eta Arnotegi.
 
Hiria Ibaizabal ibaiak zeharkatzen du. Beste hainbat erreka ere badaude hirian, baina lurperatuta.
[[Fitxategi:Bilbao - Albia alderako bista 1870 inguruan.jpg|thumb|Bilbo 1970 inguruan]]
[[Fitxategi:Otxarkoaga 27.jpg|thumb|Otxarkoaga auzoa]]
 
== Historia ==
1300an lortu zuen hiri izaera, [[Txikipedia:Diego Lopez Harokoa|Diego Lopez Harokoa]]<nowiki/>k (orduko Bizkaiko jaunak) emandako tituluari esker.
[[Fitxategi:Bilbao - Plaza Unamuno 01.jpg|thumb|Unamuno plaza]]
 
== Demografia ==
2016an 343.000 biztanle inguru zituen.
 
== Ekonomia ==
Zerbitzuen sektorea da nagusi hirian, eta turismoak hazkundea eduki du azken urteetan. Baina XX. mendean industriak garrantzia handia eduki zuen Bilbon.
[[Fitxategi:Bilbao - Zubizuri 07.jpg|thumb|Izosaki atea eta Zubizuri]]
 
== Politika ==
2019ko hauteskundeen ondorioz, Juan Mari Aburto da Bilboko alkatea.
 
== Azpiegiturak ==
 
=== Garraioa ===
Hauek dira Bilbok dituen garraiobide batzuk:
 
* Metroa
* Tranbia
* Artxandako funikularra
 
== Euskara ==
Bilbotarren %25 inguru euskalduna da.
[[Fitxategi:Guggenheimbilbaoriver.jpg|thumb|Guggenheim museoa]]
 
== Kultura ==
 
=== Museoak ===
Bilbon museo garrantzitsuak daude: Arte Ederren Museoa eta Guggenheim Museoa, adibidez.
 
=== Musika taldeak ===
Bilbon musika talde eta musikari ezagun asko daude eta egon dira: [[Txikipedia:Oskorri|Oskorri]], [[Txikipedia:Kepa Junkera|Kepa Junkera]], Doctor Deseo, MCD, Zea Mays...
[[Fitxategi:Bilbao - San Anton 33.jpg|thumb|San Anton eliza]]
 
== Kirola ==
 
=== Taldeak ===
Hiriko kirol talde ezagunenak hauek dira:
 
* Futboleko [[Txikipedia:Athletic|Athletic Kluba]]
* Bizkaia Bilbao Basket
 
== Eraikin garrantzitsuak ==
 
* San Anton eliza. XVI. mendeko eraikina
* Erriberako merkatua. 1929an egindakoa.
* Done Jakue katedrala. XIV eta XVI. mendeen artean eraikia.
 
== Bilbotar ospetsuak ==
 
* [[Txikipedia:Casilda Iturrizar|Casilda Iturrizar]] (1818-1900), filantropoa
* [[Txikipedia:Miguel de Unamuno|Miguel de Unamuno]] (1864-1951), idazlea eta filosofoa
* [[Txikipedia:Sabino Arana|Sabino Arana]] (1865-1903), politikaria
* [[Txikipedia:Jose Antonio Agirre|Jose Antonio Agirre]] (1904-1960), lehen Lehendakaria
* [[Txikipedia:Gabriel Aresti|Gabriel Aresti]] (1933-1975), idazlea
* [[Txikipedia:Karmele Rotaetxe|Karmele Rotaetxe]] (1932-2013), hizkuntzalaria eta euskaltzaina
* [[Txikipedia:Kepa Junkera|Kepa Junkera]] (1965), musikaria
 
 
[[Kategoria:Txikipedia:Euskal Herriko hiriak]]
702

edits