«Kultura ondasun (Espainia)»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
 
== Kultura-ondasunak Euskal Autonomia Erkidegoan ==
[[Fitxategi:Monumentu-plaka EAEn.jpg|alt=Monumentu-plaka|thumb|Monumentu-plaka]]
 
=== Lege zaharra ===
Euskal Autonomia Erkidegoko Kultura Ondareari buruzko 7/1990 legeak<ref>[http://www.euskadi.net/cgi-bin/salto2.exe?/cgi-bin_k54/ver_e?CMD=VERDOC&BASE=B03G&DOCN=000014986&CONF=bopv_e.cnf Euskal Autonomia Erkidegoko Kultura Ondareari buruzko 7/1990 legea.]</ref> ondarearen hiru sailkapen mota bereizten zituen:
# [[Monumentu]]a: honelakotzat, bana-banan hartuta, nolabaiteko kultura-interesa duten ondasun higigarri zein higiezineko guztiak jotzen dira.
# Monumentu multzoa: honelakotzat, kultura-batasuna osatzen duten ondasun higigarri zein higiezineko multzo guztiak jotzen dira.
# Kulturagunea:<ref>Legean «kultur gunea» jartzen du, baina geroztik Euskaltzaindiak hitz elkarketarako emandako arauak dio ''-gune'' atzizkia lotuta idaztekoa dela hor.</ref> honelakotzat, iraganeko izan eta Euskal Herriaren kultura eta bizikera-adierazgarri nabariei atxikiriko toki, ekintza, sorkuntza, sinesmen, tradizio eta gertakariek osatutakoa jotzen da.
=== Egungo legea ===
Euskal Autonomia Erkidegoak lege berria argitaratu zuen 2019an: 6/2019 LEGEA, maiatzaren 9koa, Euskal Kultura Ondarearena<ref>{{Erreferentzia|izena=|abizena=|urtea=2019|izenburua="Euskal Kultura ondareari buruzko Legea", EHAA|argitaletxea=Eusko Jaurlaritza|orrialdea=|orrialdeak=|ISBN=|hizkuntza=eu|data=2017-03-28|url=https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/-/lege-proiektua/22-euskal-kultura-ondareari-buruzko-legea/|aldizkaria=www.euskadi.eus|sartze-data=2020-06-29}}</ref>. Bertan hauen artean bereizten du : ondare higiezinak, higigarriak eta immaterialak.
[[Fitxategi:Bergara - Torre Olaso 4.jpg|alt=Olaso dorreko lorategi historikoa|thumb|[[Olaso dorrea|Olaso dorreko]] lorategi historikoa]]Guztira, hamahiru kategoria desberdintzen ditu: sei, kulturako ondare higiezinen kasuan (monumentu-multzoa, eremu arkeologiko edo paleontologikoa, leku historikoa, kultura paisaia eta lorategi historikoa, eta kultur ibilbidea); bi, kulturako ondare higigarriei dagokienez (banakako ondare higigarria eta ondare higigarrien multzoa); eta bost, kulturako ondare immaterialen kasuan (kulturaren ahozko tradizioak eta adierazpideak, ikuskizunaren arteak, gizarte-ohiturak, errituak, jai-ekintzak, artisautzari lotutako jakintzak eta teknikak; elikatzeko moduak eta sukaldaritza sistemak). Horiek honela definitzen dira:
[[Fitxategi:Bergara - Torre Olaso 4.jpg|alt=Olaso dorreko lorategi historikoa|thumb|[[Olaso dorrea|Olaso dorreko]] lorategi historikoa]]
Guztira, hamahiru kategoria desberdintzen ditu: sei, kulturako ondare higiezinen kasuan (monumentu-multzoa, eremu arkeologiko edo paleontologikoa, leku historikoa, kultura paisaia eta lorategi historikoa, eta kultur ibilbidea); bi, kulturako ondare higigarriei dagokienez (banakako ondare higigarria eta ondare higigarrien multzoa); eta bost, kulturako ondare immaterialen kasuan (kulturaren ahozko tradizioak eta adierazpideak, ikuskizunaren arteak, gizarte-ohiturak, errituak, jai-ekintzak, artisautzari lotutako jakintzak eta teknikak; elikatzeko moduak eta sukaldaritza sistemak). Horiek honela definitzen dira:
 
# Monumentua: giza jarduerak sortutako eraikina edo obra materiala, unitate berezia osatzen duena.
 
=== Sailkatutako elementu higiezinak lurraldeka ===
* [[Zerrenda:Aiarako kultura ondasunak|Aiarako kultura ondasunak]]
* [[Zerrenda:Bizkaiko kultura ondasunak|Bizkaiko kultura ondasunak]]
* [[Zerrenda:Gipuzkoako kultura ondasunak|Gipuzkoako kultura ondasunak]]
 
== Kultura-ondasunak Nafarroako Foru Erkidegoan ==
# Bide historikoa: kultura, historia, etnologia edo teknika aldetik garrantzi nabarmena duen bidea da.
# Lorategi historikoa: eremu mugatu bat da, gizakiak elementu naturalak antolatu izanaren ondoriozkoa, batzuetan fabrikazko egiturak osagarri dituena eta interesgarritzat hartzen dena jatorriagatik edo iragan historikoagatik edo balio estetiko, zentzumenetako edo botanikoengatik.
 
[[Fitxategi:Monumentu-plaka EAEn.jpg|alt=Monumentu-plaka|thumb|Monumentu-plaka]]
 
=== Sailkatutako elementu higiezinen zerrenda ===
* [[Nafarroa Garaiko kultura ondasunak]]
 
== BIC izendapena duten ezaugarri ezberdinetako adibide batzuk ==
<gallery>
Fitxategi:“Antestius Sesenco” zenaren hilarria, erromatarren garaikoa.jpg|alt=Soriako erromatar garaiko euskarazko inskripzioa: Antestius Sesenco|Antestius Sesenco goitizean duen [[Akitaniera Sorian|Soriako erromatar garaiko eusko-akitanierazko inskripzioa]].
Fitxategi:Carnaval de Cádiz 2019 (33481611108).jpg|alt=Cadizeko inauteriak|[[Cádiz|Cádizeko]] inauteriak.
Fitxategi:TerrManz1.jpg|alt=Terrazas del Manzanares, Madril|Madrilen dauden Terrazas del Manzanaresen hainbat aztarnategi arkeologiko eta paleontologiko daude.
</gallery>
 
 
== Erreferentziak ==
2.599

edits