«Euskal herrizaletasun»: berrikuspenen arteko aldeak

«Baskismo» orrira zeraman birbideratzea ezabatu da
Baskismo» orrira zeraman birbideratzea ezabatu da)
Etiketa: Birbideratzea ezabatu da
'''Baskismoa''' ([[gaztelania]]zko ''vasquismo'' hitzetik eratorria) edo '''euskozaletasunaEuskozaletasuna'''<ref>{{Erreferentzia|url=https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&task=bilaketa&Itemid=413&lang=eu&query=euskozaletasun | artikulua=euskozaletasun | entziklopedia=[[Orotariko Euskal Hiztegia]]}}</ref> edo '''''baskismoa''''' ([[gaztelania]]zko ''vasquismo'' hitzetik eratorria) [[Euskal Herria]] edo [[Euskadi]] nahiz [[euskal herritar]] kulturarekiko zaletasun, maitasun edota atxikimendu sentipenari deritzaioderitzo. [[Euskaltzaletasun]]ak [[euskara]], eta, oro har, euskal kulturarekiko, konpromisoa eta zaletasuna oso modu zehatzean adierazten dituenditu, bitarteaneuskozaletasunak, baskismoakostera, praktikan horietatik harago, eta teorikoki modu zabalagoan, Euskal Herriko [[erdal]] kultura eta hizkuntzekiko atxikimendua ere euskarabarnebil eta euskal kulturaren parekide ditudezake.
 
[[Kultura]], [[gizarte]]a, [[arteerti]]a, [[musika]], [[zinema]], [[historiaedesti]]a eta [[politika]]n bai eta euskaldutasunaeuskalduntasuna ukitzen duen edozein gaietangaitan sustraitua dagoen mugimenduahigikundea edota pentsamoldea da.
 
Berez, [[1980ko hamarkada]]tik aurrera [[gaztelania]]z soilik erabiltzen den hitza da (''vasquista'' hitzak beste garaietako esan nahi berdineko gaztelaniazko ''vascófilo'', ''vascólogo'', ''euscariano'', ''euscalerriaco'' edota ''euscaro'' eta abar bezalako hitzak alboraturik), euskaraz [[euskaltzaletasun]]a erabiltzen baita, ziurrenik [[Katalunia]]n [[XIX. mendea]]n sortu eta geroztik indar handia duen [[katalanismo]]aren parekide izan nahirik sortua.
 
Hitz hau bere hiztegian jasoa duen munduko akademia bakarra [[Espainiako Errege Akademia]] da, bere hiztegian jartzen duenez Euskal Herria eta euskal herritar kulturarekiko atxikimendua adierazteko nahiz gaztelaniak euskaratik jaso dituen euskal hitzak izendatzeko gaztelaniaz erabiltzen den hitza omen da.
 
Sarri, ''baskista'' hitza era gutxiesgarrian erabiltzen da, Euskadirekiko atxikimendua agertu baina euskara eta euskal kultura alde batera uzten dituztenak izendatzeko.
 
== Politikan ==
BaskismoaEuskozaletasuna, [[eusko abertzaletasun|alderdi abertzaleez]] gain, abertzaleak ez diren alderdiek ere euren historian zehar bere egin duten pentsamolde edo adar ideologikoa da, esate baterako, [[Euskal Autonomia Erkidegoa]]n [[Ezker Batua]], [[Ahal Dugu]] edota [[PSE]] alderdiek (azken honetan [[Jesus Egiguren]], [[Odon Elorza]] edo [[Gemma Zabaleta]] politikariak nabarmentzen dira).
 
Aldiz, [[Nafarroako Foru Erkidegoa]]n, [[PSN]]ek kontraesan garbian [[UPN]] eta [[Nafarroako Alderdi Popularra|NPPren]] [[nabarrismo|eskuindar nabarrismoaren]] eraginez edo presiopean [[1970eko hamarkada]]ko amaieran erakutsi zuen hasierako baskismoareneuskozaletasunaren aldeko jarrerari muzin egin dio, eta [[Geroa Bai]] ([[Nafarroa Bai]]), [[EH Bildu]], [[Eusko Alkartasuna]], [[EAJ]], [[Aralar (alderdia)|Aralar]], [[Batzarre]], [[Ahal Dugu]] edota [[Nafarroako Ezker Batua]] izan dira [[nabarrismo|nabarrismo aurrerakoia]] eta baskismoaeuskozaletasuna uztartu dituzten alderdiak. Salbuespen gisa, [[CDN]] alderdia legoke, [[1990eko hamarkada]]n arrakasta handirik gabe bi multzoen artean kokatzen saiatu zen alderdia.
 
== Ikus gainera ==
3.525

edits