«Arrazionalismo»: berrikuspenen arteko aldeak

23 bytes added ,  Duela 5 hilabete
t
euskara argitu edo zuzendu
t (euskara argitu edo zuzendu)
 
'''Arrazionalismoa''' ([[latin]]etik: ''ratio'', «arrazoia») [[Frantzia]]n [[XVII. mendea]]n agertu zen korronte filosofikoa da, [[René Descartes]]ek azaldua eta Inmanuel Kantek kritizismoaren bidez osatua izan zen. Batez ere, Europan garatu zen korrontea izan zen.
 
ArrazionalismoakArrazionalismoa deritzo uste dutelako arrazoiaren bidez, errealitatearen egitura eta natura ezagutu litezkeela, eta [[zentzumen]]ak, aldiz, engainagarriak izan daitezkelakodaitezkeela. Ondorioz, arrazionalismoak [[enpirismo]]aren teoriak baztertzen ditu. Arrazionalismoa Descartesek azaldua izanik eta honek geometria zientzia guztien ideal moduan ikusten zuelarik filosofiaren ideal moduan ikusten zuen baita ere. Gainera, arrazoiak egia unibertsalak lortzera garamatzala zioen Descartesek eta egia unibertsal horien bidez zientzia eta filosofia bere osotasunean ezagutzera heldu gaitezkeela babesten zuen. Egia hauei esker, zientzia eta fillosofiaren edukiak dedukzio bidez eskura zitezkeela babesten zuen. Egiak berezkoak ziren ideia zeukan eta ez esperintzia bidez eskuratuak. Filosofo oso ezagunez gain, beste pentsalari batzuk ere sartzen dira korronte honen barruan, hala nola [[Baruch Spinoza]] herbeheretarra eta [[Gottfried Wilhelm Leibniz]] alemaniarra. Horien aurka egon ziren britainiar enpiristak; garrantzitsuenak, [[John Locke]] eta [[David Hume]].<ref>{{Cite aldizkari|abizena=|izena=|egile-lotura=|izenburua=Rationalism vs. Empiricism|aldizkaria=Stanford Encyclopedia of Philosophy,|argitaratze-lekua=substantive revision|liburukia=|alea=|data=Abuztuak 19|urtea=2004|url=|sartze-data=|issn=}}</ref>
 
{{esaera2|''Cogito ergo sum'' (Pentsatzen dut, beraz, banaiz)|René Descartes}}
1.675

edits