«Giza sexualitate»: berrikuspenen arteko aldeak

1.686 bytes added ,  Duela 7 hilabete
 
==== Poligamoa ====
[[Poligamia]] bikote mota bat da, eta pertsona bati baimena ematen zaio aldi berean hainbat gizabanakorekin ezkonduta egoteko. [[Greko]]<nowiki/>zko πολς-etik (polis) eta γάμος-etik (gámos) dator,  eta honen batuketak "ezkontza asko" esan nahi du.
 
[[Mendebalde]]<nowiki/>ko zuzenbideak ez du poligamia onartzen. Ikuspegi [[Antropologia|antropologiko]]<nowiki/>tik begiratuta, familia poligamiko guztiek ez dituzte [[Senar-emazteak|senar-emazte]] poligamoak; beraz, zentzu hertsian, nahiko gizarte poligamiko gutxi daude. Gizarte poligamikoen adibide batzuk [[nazio islamiko]]<nowiki/>ak dira, non eskubideak ezartzen baitu senar-emazte poligamoak bakarrik egon daitezkeela gizon baten emaztekideak onartzen badira.
 
==== Iraultza sexuala ====
[[Maitasun librea]]<nowiki/>k nolabaiteko eragina izan zuen [[beat belaunaldia]]<nowiki/>n, [[1950eko hamarkada]]<nowiki/>n, eta baita [[hippie]] mugimenduan eta azpikulturetan. Zirkulu batzuetan, maitasun askearen kontzeptua nagusiki hippiekin lotu zen, nahiz eta askoz lehenagotik existitu. Era berean, [[XIX. mendea]]<nowiki/>ren amaierako eta [[XX. mendea]]<nowiki/>ren hasierako [[Feminismo|feminismoa]]<nowiki/>k garatu zuen, eta mugimendu feministak [[hirurogeiko hamarkada]]<nowiki/>n berrekin zion.
 
"[[Amodio aske|Amodio askea]]" [[1960]]<nowiki/>ko eta [[1970eko hamarkada|1970eko hamarkade]]<nowiki/>tako [[mugimendu sozial]] eta [[Kontrakultura|kontrakultural]] berriek erabilitako esaldi nabarmen bihurtu zen  "egin maitasuna, ez gerra" leloa. Sexualitate neurrigabea arau berri bihurtu zen [[gazte-mugimendu]] horietako batzuetan, eta feministek 1960ko eta 1970eko hamarkadetako maitasun askea kritikatu zuten, gizonek emakumeei [[presio sexuala]] egiten baitzieten.
 
[[1980ko hamarkada]]<nowiki/>n, [[Hartutako Immuno Eskasiaren Sindromea|HIES]]<nowiki/>ari eta sexu-transmisiozko beste gaixotasun batzuei buruzko kezkek 1970eko hamarkadako [[promiskuitate]]<nowiki/>a arindu zuten, baina aurreko maitasun libreko mugimenduek sustatutako [[sexu-erreforma]] asko korronte nagusi bihurtu ziren: [[Abortu|abortua]]<nowiki/>ren [[lege]]<nowiki/>ztatzea, [[jaiotza-tasa]]<nowiki/>ren eta homosexualitatearen kontrola, maitasuna, sexua edo biak hautatzeko askatasuna, eta [[emakumeen eskubideak]] oro har. [[Ezkontzako kastitatea]]<nowiki/>k, [[Birjintasun|birjintasuna]]<nowiki/>k eta [[menpekotasuna]]<nowiki/>k askoz botere gutxiago zuten emakumeentzako ideal sozial gisa.
 
===== Amodio askea =====
75

edits