«Giza sexualitate»: berrikuspenen arteko aldeak

306 bytes added ,  Duela 7 hilabete
... gizaki izatearen funtsezko dimentsioa da: [[Sexualitate|sexua]]<nowiki/>n oinarrituta, [[Genero (argipena)|genero]]<nowiki/>a, sexu- eta [[genero-identitate]]<nowiki/>ak, [[Sexu-joera|sexu-orientazio]]<nowiki/>a, [[erotismo]]<nowiki/>a, [[lotura afektibo]]<nowiki/>a eta [[Maitasun|maitasuna]], eta ugalketa barne hartzen ditu. [[Pentsamendu]], [[fantasia]], [[Desira|desira,]] [[sinesmen]], [[Jarrera (argipena)|jarrera]], [[Balio (argipena)|balio]], [[Jarduera (argipena)|jarduera]], [[praktika]], [[Rol (argipena)|rol]] eta [[Harreman publikoak|harreman]] modura esperimentatzen edo adierazten da. Sexualitatea faktore biologiko, [[Psikologia|psikologiko]], [[sozio-ekonomiko]], [[Kultura|kultural]], [[Etika|etiko]] eta [[erlijio]]<nowiki/>soen edo espiritualen elkarreraginaren emaitza da.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Promoción de la salud sexual. Recomendaciones para la acción {{!}} UNESCO HIV and Health Education Clearinghouse|url=https://hivhealthclearinghouse.unesco.org/library/documents/promocion-de-la-salud-sexual-recomendaciones-para-la-accion|aldizkaria=hivhealthclearinghouse.unesco.org|sartze-data=2020-05-27}}</ref>
 
Pertsona baten sexu-orientazioa beste sexuarekiko edo sexu berarekiko [[sexu-interes]]<nowiki/>eko patroia da.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Sexual orientation, homosexuality and bisexuality|data=2013-08-08|url=https://web.archive.org/web/20130808032050/http://www.apa.org/helpcenter/sexual-orientation.aspx|aldizkaria=web.archive.org|sartze-data=2020-05-27}}</ref> Sexualitatearen alderdi fisiko eta emozionalek sentimendu sakonen edo maitasun-, [[konfiantza]]- eta [[zaintza-adierazpen]] fisikoen bidez adierazten diren banakoen arteko loturak barne hartzen dituzte. Sexualitateak  bizitza kulturalean, [[politiko]]<nowiki/>an, [[legal]]<nowiki/>ean, [[Filosofia|filosofiko]]<nowiki/>an, [[moral]]<nowiki/>ean, etikoan eta erlijiosoan eragina du, eta hauek, sexualitatean ere badute eragina.
 
[[Giza akoplamendua]]<nowiki/>ri, ugalketari, [[ugalketa-estrategi]]<nowiki/>ei eta ikaskuntza sozialaren teoriari buruzko [[ikuspegi ebolutibo]]<nowiki/>ek sexualitateari buruzko ikuspuntu gehiago ematen dute. Sexualitatearen [[alderdi soziokultural]]<nowiki/>ek [[gertaera historiko]]<nowiki/>ak eta sinesmen erlijiosoak barne hartzen dituzte. Kultura batzuk sexualitatearen [[errepresore]] gisa deskribatu dira. Sexualitatearen azterketak [[giza identitate]]<nowiki/>a ere barne hartzen du talde sozialen barruan, baita sexu- eta [[ugalketa-osasuna]] ere.
 
== Terminoak eta etimologia ==
Sexu hitza [[latin]]<nowiki/>ezko ''sexus'' hitzetik dator, ''sectus'' hitzetik, "[[Sekzio (argipena)|Sekzioa]]", "[[Bereizketa]]", [[greziera]]<nowiki/>zko ''genos'' hitzetik (hortik ere [[genitaltasuna]] eratorria), eta lehen aldiz [[Zizeron]]<nowiki/>en [[De inventione I]] lanean erabilia agertzen da.
 
== Orientazio eta indentiate sexuala ==
75

edits