«Pleiade (mitologia)»: berrikuspenen arteko aldeak

881 bytes added ,  Duela 11 hilabete
erreferentziak gehitu
(erreferentzia gehitu)
Etiketak: Ikusizko edizioa Mugikor edizioa Mugikor web edizioa
(erreferentziak gehitu)
Etiketak: Ikusizko edizioa Mugikor edizioa Mugikor web edizioa
[[Fitxategi:Elihu Vedder - The Pleiades, 1885.jpg|thumb|"Pleiadeak", [[Elihu Vedder]] margolari sinbolistarena, [[1885]])]]
[[Greziar mitologia]]n, '''Pleiadeak'''<ref>Euskaltzaindia: [https://www.euskaltzaindia.eus/dok/arauak/Araua_0082.pdf ''82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak''].</ref> ([[greziera]]z Πλειας Pleias, "asko", Πλειάδες Pleiades, "Pleioneren alabak" edo Πελειαδες Peleiades, "[[uso]]en alabak"), [[Atlas (mitologia)|Atlas]] [[titan]]aren eta [[Pleione]] itsas ninfaren zazpi alabak ziren, [[Zilene]] mendian jaioak.<ref name=":0">{{Erreferentzia|abizena=Apolodoro|izenburua=Biblioteca mitológica|argitaletxea=Alianza Editorial|data=2004|url=http://worldcat.org/oclc/57057189|isbn=84-206-5808-1|pmc=57057189|sartze-data=2020-05-04}}</ref> [[Kalipso]], [[Hiante]], [[Hiade]] eta [[Hesperideak|Hesperideen]] ahizpak dira. Zazpi Hiadeekin batera, Atlantide, Dodonide edo [[Nisiade]]ak deituak ziren, [[Dioniso]] jainko umearen haurtzain eta irakasleak. Pleiadeak, Artemisa jainkosaren segizioko ninfak ziren, jainkosaren ehizarako zaletasun bera zuten, eta, jainkosa bezala, birjina mantentzen saiatzen ziren.
 
Nolabaiteko eztabaida dago "Pleiade" izenari buruz. Lehen, euren ama Pleioneren izenetik zetorrela onartzen zen. Baina litekeenagoa da πλεϊν hitzetik etortzea, "nabigatu" esan nahi duena, [[Pleiadeak (astronomia)|izen bereko izar multzoa]], gauez ikus baitaiteke [[Mediterraneoa|Mediterraneo itsasotik]] udan, maiatza erdialdetik azaro hasierararte, antzinaroan, nabigazio denboraldiarekin bat zetorrena. Etimologia hau, antzinakoek onartu zuten, [[Virgilio|Vergilius]] horien artean ([[Georgikak]] i. 136-8).
 
* [[Maia (mitologia)|Maia]], zazpi Pleiadeen artean nagusiena, [[Hermes]] jainkoaren ama izan zen [[Zeus]]ekin.
* [[Zeleno]], [[Liko]]ren ama izan zen Poseidonekin.
* [[Altzione]], Likorekin, [[Hirieo]]ren ama izan zen.
* [[Elektra (mitologia)|Elektra]], [[Dardano]] eta [[Iasion]]en ama izan zen Zeusekin.
* [[Esterope]], [[Enomao]]ren ama izan zen Aresekin.
* [[Taigete]], [[Lazedemon]]en ama izan zen Zeusekin. <ref name=":0" /> <ref>{{Erreferentzia|abizena=Higino (mitógrafo)|izenburua=C. Iulii Hygini ... Fabularum liber, ad omnium poetarum lectionem mire necessarius, & nunc denuò excusus : eiusdem Poeticon astronomicon libri quatuor, quibus accesserunt similis argumenti ; Palaephati De fabulosis narrationibus, liber I ; F. Fulgentii Placiadis episcopi carthaginensis Mythologiarum libri III ; eiusdem De vocum antiquarum interpretatione, liber I ; Phurnuti De natura deorum, siue Poeticarum fabularum allegoriis, speculatio; Albrici Philosophi De deorum imaginibus liber; Arati Phainomenon fragmentum, germanico Caesare interprete ; eiusdem Phaenomena graecè, cum interpretatione latina; Procli De sphaera libellus, graecè & latine ...|argitaletxea=per Ioannem Heruagium|data=1549|url=http://worldcat.org/oclc/1121540238|pmc=1121540238|sartze-data=2020-05-04}}</ref>
* [[Taigete]], [[Lazedemon]]en ama izan zen Zeusekin
* [[Merope]], jainkoekin harremanik izan ez zuen Pleiade bakarra izan zen.
 
31

edits