«Kultura»: berrikuspenen arteko aldeak

4 bytes removed ,  Duela 7 hilabete
t
euskara zuzendu pixka bat
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-[Cc]ite[ _]book +erreferentzia))
t (euskara zuzendu pixka bat)
== Definizioa ==
 
[[Gizaki]]ak bere bizimodua [[animalia|animaliek]] baino maila gorago batera eraman du. Gizatiar gizartea populazioaren ezaugarriak berregin ditu, baita espezializazio, eskuzabal eta jarraitutasun ezaugarriak ere, agerian animalia gizartean ere. Soziologia ez da soziobiologiara mugatu behar, baina kontutan hartu behar du. Kultura gizakiarena da, natura biologikoaren gainetik. Hala ere, kultura izateak ez du esan nahi izakia bere oinarri zoologikotik bereiztubereizi behar denik. Kultura baita, gai biologikoak asetzeko modu gizatiarra. [[Soziologia]]ren atalik ez da osorik biosoziala edota soziokulturala: bi faktoreak daude beti bertan. Momentuko gertakizunek erabakitzen dute zein aldetara jo gehien. Soziologiak, orduan, gertakizun sozialak aztertzen dituen diziplina da, gertakizun guztiz gizatiarrak.
 
[[Edward Burnett Tylor]] antropologoaren arabera, kultura ezagutzak, sinesmenak, artea, morala, legeak, ohiturak eta gizakiak gizarteko kide gisa bereganaturiko beste hainbat gaitasun biltzen dituen konplexu batkonplexua da. BesteBestela hitzetanesanda, kultura gizarte bateko kideek sozialki ikasi eta partekatzen duten guztia da.<ref>{{erreferentzia|hizkuntza=|izenburua=Soziologia|urtea=1994|abizena=Horton|izena=Paul B.|orrialdeak=|orrialdea=68|argitaletxea=EHUko argitarapen zerbitzua|ISBN=84-7585-642-X}}</ref>
Kulturak bere parte-hartzaileen jarrera menperatzen du. Gizakiaren herentzia biologikoa ez den guzti hori da kultura.
* Elementu kognitiboak: ezaguera objektiboen osaketa, naturaren eta gizartearen gainekoak.
* Sinesmenak: enpirikoki frogatu gabeak, kosmosaren eta bizitzaren inguruko fede-ekintza; emaitzak dira bere erantzun. Beti ditu erantzunak, jendea uste duenaren arabera mugitzen baita. Sinestea errealitatea ezagutzeko modu bat da. Ezaguera perfekturik ez dago; egiara gerturatzea baino ez dago.
* Balioak: errealitatera gerturatzeko. Balioak errealitatearen irrika-kontzeptzioak dira. judizioakJudizioak barneratzen dituzte, gauza, ideia eta ekintza guztiei emanak. Gertatutako fenomeno eta ekintzen gainetik jarritako jarrerak sortzen dituzte. Munduak ez dituen ezaugarri batzuk izatea desiratzen da balioengatik. Ez dago baliorik ez badago taldean onartutako jarrera-araurik.
* Arauak: jokabide edo jarreraren determinazio markoa.
* Jarrera: balioek eta arauek determinatutakoa.
1.677

edits