«Airearen kutsadura Zaldibarko zabortegiaren hondamendian»: berrikuspenen arteko aldeak

larrialdia
(irudia)
(larrialdia)
{{Nagusia|Zaldibarko zabortegiaren hondamendia}}
 
2020ko otsaileko Zaldibarko zabortegiaren hondamendian, suteek inguruko airearen kalitateari eragoneragin zioten, eskualdeko mailan larrialdia eraginez.
 
== Lehen neurketak ==
Otsailaren 9an, sutearen inguruan airearen kalitateari buruzko neurketak egin ziren.,<ref>{{Erreferentzia|izena=TAI GABE DIGITALA|abizena=SL|izenburua=Lakua pide no ventilar las casas de noche y no hacer deporte al aire libre en Zaldibar, Ermua y Eibar|hizkuntza=es|data=2020-02-14|url=https://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20200214/eibar-restringe-la-practica-de-deportes-por-toxinas-en-el-aire|aldizkaria=naiz:|sartze-data=2020-03-26}}</ref> eta Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailetik lasaitasun mezua zabaldu zen otsailaren 14ra arte. Egun horretan bertan:
 
* Goizean, [[Onda Cero]]ri emaniko elkarrizketan, Erkoreka Jaurlaritzako Bozeramaileak Zaldibarko zabortegiaren inguruan airearen eta uraren kalitatea "oso ona" zela adierazi zuen.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Gobierno Vasco reitera que las mediciones del agua y el aire en el entorno de Zaldibar están|hizkuntza=es|data=2020-02-14|url=https://www.lavanguardia.com/vida/20200214/473551062688/gobierno-vasco-reitera-que-las-mediciones-del-agua-y-el-aire-en-el-entorno-de-zaldibar-estan-muy-bien-hasta-el-momento.html|aldizkaria=La Vanguardia|sartze-data=2020-02-15}}</ref>
== 2020ko otsailaren 14ko larrialdia ==
*Eitzagako biztanleek (30 bat lagun) neurketak auzoan ere egitea eskatu zuten (hiriguneetan bakarrik egin beharrean).<ref name=":29">{{Erreferentzia|izenburua=Zaldibarko zabortegitik gertu bizi diren elgetarrek diote lurra berriz erortzeko arriskua dagoela - Elgeta|hizkuntza=eu|url=https://goiena.eus/elgeta/1581670023540-zaldibarko-zabortegitik-gertu-bizi-diren-elgetarrek-diote-lurra-berriz-erortzeko-arriskua-dagoela|aldizkaria=Goiena.eus|sartze-data=2020-02-14}}</ref>
[[Zaldibarko zabortegiaren hondamendia#Otsailaren 14a: bigarren larrialdia|Otsailaren 14ko bigarren larrialdiarekin]], Osasun Sailetik azaldu zen zen osasunaren eragina izan dezaketen parametroak asko direla, eta airearen analisietan lau bloke aztertzen direla:
*Elgetako Udalak neurketen hasieraren berri eman zuen.<ref>{{Erreferentzia|izena=Iraitz|abizena=Lazkano|izenburua=Eitzagako zabortegiko sutearen kea dela eta neurketak egin dituzte Elgetan ere|hizkuntza=eu|url=https://www.elgeta.eus/eu/albisteak/eitzagako-zabortegiko-sutearen-kea-dela-eta-neurketak-egin-dituzte-elgetan-ere|aldizkaria=Elgetako Udala|sartze-data=2020-02-15}}</ref>
* Komisio teknikoak gune kaltetuen lurzorua, belarra, barazkiak eta frutak gainbegiratzeko ekimena abiatu zuen EJ, BFA, [[Neiker-Tecnalia|Neiker]], Hazi eta Elika erakundeen elkarlanarekin. Bitartean, produktu hauen kontsumoa eta salmenta prebentiboki debekatu zuen.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=El trabajo de estabilización del terreno del vertedero comenzará este fin de semana|hizkuntza=es|data=2020-02-14|url=https://www.eitb.eus/es/noticias/sociedad/detalle/7031326/trabajos-estabilizacion-terreno-vertedero-comenzaran-este-fin-semana/|aldizkaria=www.eitb.eus|sartze-data=2020-03-26}}</ref>
 
== Larrialdia ==
Otsailaren 14ko arratsaldean, presazko prentsaurreko baten bidez,<ref name=":54">{{Erreferentzia|abizena=Irekia|izenburua=Irekia - Airearen kalitateari buruzko azken datuak|hizkuntza=eu|url=https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/60278-ultimos-datos-calidad-del-aire?track=1|aldizkaria=www.irekia.euskadi.eus|sartze-data=2020-02-17}}</ref> Jaurlaritzako Osasun Sailak adierazi zuen CSIC Espainiako [[Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusia|Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiak]] egindako azterketan [[dioxina]] eta [[furano]] maila handiak topatu zituztela zabortegiaren inguruko airean. Otsailaren 9ko neurketen emaitzen arabera, dioxina eta furano tasak zentro urbano batean egon ohi direnak baino 40-50 aldiz handiagoak ziren. Osasun Saileko arduradunek lasaitasun mezua zabaldu zuten baina inguruko herrietako herritarrei kanpoan kirolik ez egiteko eta etxeetako leihoak itxita mantentzeko aholkuak eman zizkieten,<ref name=":51">{{Erreferentzia|izena=Gotzon Hermosilla-Edu|abizena=Lartzanguren|izenburua=Dioxina maila handiak atzeman dituzte Zaldibarko zabortegiaren inguruko airean|hizkuntza=eu|url=https://www.berria.eus/albisteak/177527/dioxina-maila-handiak-atzeman-dituzte-zaldibarko-zabortegiaren-inguruko-airean.htm|aldizkaria=Berria|sartze-data=2020-02-14}}</ref> gauez bereziki ([[Inbertsio termiko|inbertsio termikoa]] zela eta<ref>{{erreferentzia|izena=|abizena=|izenburua=Aconsejan cerrar ventanas y reducir el deporte en Zaldibar, Ermua y Eibar|hizkuntza=|egile-lotura=|url=https://www.deia.eus/actualidad/sucesos/2020/02/15/aconsejan-cerrar-ventanas-reducir-deporte/1018164.html|egunkaria=https://www.deia.eus/|aldizkaria=|formatua=|sartze-data=2020ko otsailaren 15a}}</ref>); eta Airearen Kalitatearen Kontroleko Sareko unitate mugikorrek dioxina eta furanoak ere neurtzen hasiko zirela iragarri zuten.<ref name=":52">{{Erreferentzia|izenburua=Salud alerta ahora del riesgo por la mala calidad del aire en el entorno de Zaldibar|hizkuntza=es|data=2020-02-14|url=https://www.elindependiente.com/politica/2020/02/14/salud-alerta-ahora-del-riesgo-por-la-mala-calidad-del-aire-en-el-entorno-de-zaldibar/|aldizkaria=El Independiente|sartze-data=2020-02-15}}</ref><ref name=":53">{{Erreferentzia|izenburua=El Gobierno vasco instala nuevos medidores en Zaldibar y Eibar para reforzar el control sobre la calidad del aire|hizkuntza=es|data=2020-02-15|url=https://www.elcorreo.com/bizkaia/dioxinas-20200214191246-nt.html|aldizkaria=El Correo|sartze-data=2020-02-15}}</ref>
 
Gauean, honen eraginez Bizkaiko Foru Aldundiak,<ref>{{Erreferentzia|abizena=Bizkaia|izenburua=Abisua
 
Bertan behera geratzen da Mallabia, Ermua eta Zaldibarko udaletan, aire zabalean egiten den Eskola Kirolapic.twitter.com/sZsryoDa6U|hizkuntza=eu|data=2020T14:53|url=https://twitter.com/Bizkaia/status/1228452213036593155|aldizkaria=@Bizkaia|sartze-data=2020-02-14}}</ref> Eibarko Multikirolak<ref name=":32">{{Erreferentzia|izena=TAI GABE DIGITALA|abizena=SL|izenburua=Lakua pide no ventilar las casas de noche y no hacer deporte al aire libre en Zaldibar, Ermua y Eibar|hizkuntza=es|data=2020-02-14|url=https://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20200214/eibar-restringe-la-practica-de-deportes-por-toxinas-en-el-aire|aldizkaria=naiz:|sartze-data=2020-02-14}}</ref> eta futbol ligak<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Peligra el Eibar-Real Sociedad por la contaminación del vertedero de Zaldibar|hizkuntza=es|data=2020-02-14|url=https://www.marca.com/futbol/real-sociedad/2020/02/14/5e471ef1268e3e7d468b45af.html|aldizkaria=Marca.com|sartze-data=2020-02-14}}</ref> eskualdeko kirol ekintzak bertan behera utzi zituzten. Azken honek (Eibar-Erreala partidua bertan behera geratzeak) arazoaren perzepzioa biderkatu zuen, futbolariek 180 minutuz jasatea kaltegarritzat jotako aire hori baitzen haiek egunean 24 orduz arnasten ari ziren aire berbera.
 
== Izua eta mesfidantza ==
[[ZaldibarkoHerritarren zabortegiarenartean hondamendia#Otsailarenzabaldu 14a:zen bigarrenizuaren larrialdia|Otsailaren 14koeta bigarrenhaserrearen larrialdiarekin]]harira, Osasun Sailetik azaldu zen zen osasunaren eragina izan dezaketen parametroak asko direla, eta airearen analisietan lau bloke aztertzen direlazirela:
 
* Konposatu organiko hegalariak: mikrokutsadura eragiten duten gasak dira, eta ots 14ra arte ez ziren maila kezkagarrira iritsi.
2.695

edits