«Software librea hezkuntzan»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-Cite web +erreferentzia))
t
<p>Egon badago [[hezkuntza sistema]]n [[software libre]]a lehenestearen aldeko iritzi-korronte bat<ref>{{Erreferentzia|izenburua=No Firméis la Autorización para el Uso de Google Suite en las Escuelas|hizkuntza=es|data=2019-09-06|url=https://xnet-x.net/no-autorizar-google-suite-escuelas/|aldizkaria=Xnet - Internet, derechos y democracia en la era digital|sartze-data=2019-11-17}}</ref><ref>{{Erreferentzia|abizena=Nextcloud|izenburua=EU governments choose independence from US cloud providers with Nextcloud|hizkuntza=en|url=https://nextcloud.com/fr_FR/blog/eu-governments-choose-independence-from-us-cloud-providers-with-nextcloud|aldizkaria=Nextcloud|sartze-data=2019-11-17}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Microsoft, Google and Apple clouds banned in Germany’s schools|hizkuntza=en|data=2019-07-17|url=https://nakedsecurity.sophos.com/2019/07/17/germany-bans-schools-from-using-tech-giants-clouds/|aldizkaria=Naked Security|sartze-data=2019-11-17}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Alex|abizena=Gabilondo|izenburua=Luberri: Monopolioen aurrean software librea|data=2017-10-30|url=https://alexgabi.blogspot.com/2017/10/monopolioen-aurrean-software-librea.html|aldizkaria=Luberri|sartze-data=2019-11-17}}</ref><ref>{{Erreferentzia|abizena=admin|izenburua=Hezkuntzan ere Librezale taldearen Komunikatua – Hezkuntzan Librezale|hizkuntza=eu|url=https://hezkuntza.librezale.eus/2019/11/07/komunikatua/|sartze-data=2019-11-14}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua="10 minututan" Software askea hezkuntzan; "10 minututan" [[podcast]] saioan, Dabid Martinezen galdera bati erantzunez, [[Maite Goñi]]k Iñigo Gebarari elkarrizketa • ZUZEU.eus|hizkuntza=eu|data=2019-11-13|url=https://zuzeu.eus/podcast/software-askea-hezkuntzan/|aldizkaria=ZUZEU|sartze-data=2019-11-14}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Natasha|abizena=Singer|izenburua=How Google Took Over the Classroom|hizkuntza=en-US|data=2017-05-13|url=https://www.nytimes.com/2017/05/13/technology/google-education-chromebooks-schools.html|aldizkaria=The New York Times|issn=0362-4331|sartze-data=2019-11-17}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Jordi|abizena=Martí|izenburua=Dos reflexiones a bote pronto sobre competencia digital y las TIC|hizkuntza=es|data=2019-11-14|url=https://xarxatic.com/dos-reflexiones-a-bote-pronto-sobre-competencia-digital-y-las-tic/|aldizkaria=XarxaTIC|sartze-data=2019-11-17}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Izaro|abizena=Basurko|izenburua=Google hezkuntzan|hizkuntza=eu|data=2017-10-18|url=https://izaroblog.com/2017/10/18/googlen-hezkuntzan/|aldizkaria=izaroblog|sartze-data=2019-11-17}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Jokin|Lacalle Usabiaga|izenburua=Jokin, nola partekatzen da irudi bat zurekin Inkscapen?|hizkuntza=eu|data=2017-10-17|url=http://koolaborategia.com/jokin-nola-partekatzen-da-irudi-bat-zurekin-inskcapen/|aldizkaria=Koolaborategia|sartze-data=2019-11-17}}</ref>. Hezkuntzan betiere software librea hobestearen aldeko '''argudio''' batzuk bildu dira hemen. [[Argudio-testu|Argudio]] hauek, beraz, eskoletan software librea erabili behar dela defendatzen dute eta [[software jabedun]]a saihestu egin behar dela:
 
* <p><big>1.</big># '''Argudio ekonomikoa'''. [[Sistema eragile]] bat eta bulegoko paketea erostea, biak merkatu lizentziarekin, 50 eurotik gora balio izaten du ordenagailu bakoitzeko, eta gastu hori bi edo hiru urtero berriztatu egin behar izaten da. Hirugarren munduko herrialdeek ezin dute inola ere horrelako dirutzarik atzerrira bidali, are gutxiago gastua saihestu daitekeenean. Estatu batek sistema operatiboak erosteko erabiltzen duen dirua aurreztu daiteke Linux sistemara pasatuz gero, doan ematen den sistema delako. Dohainik dira, baita ere, azken aplikazio guztiak, bulegoetako paketeak, nabigatzaileak, posta-elektronikoa kudeatzeko aplikazioak eta abar. Software librea '''merkeagoa''' da. Merkeago sortu eta banatu daiteke<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Software Libre en Educación, ¿Es necesario? {{!}} VIU|url=https://www.universidadviu.es/software-libre-educacion-necesario/|aldizkaria=www.universidadviu.es|sartze-data=2020-03-01}}</ref>.
:<blockquote><big>1.1.</big>## Herrialdeko '''bertako enpresek''' edo pertsonek errazago kudea ditzakete sistema libre eta irekiak kanpoko enpresen sistema itxi eta jabedunak baino. Horniketa, kudeaketa, konponketa lanak merkeago egin daitezke eta sortzen den [[balio erantsi]]a herrialdean bertan geratzeko aukera hobeak eskaintzen ditu software libreak.</blockquote>
 
:<blockquote><big>1.2.</big>## Software Libreko programen eguneratzeak ere libreak dira, eta ia beti doanekoak. Orokorrean Software Libreak bizitza erabilgarri luzeagoa du software pribatiboak baino, oso arraroa delarik zaharkitua geratzea. Horrek lagundu egiten du software mota horrekin eskuratzen diren trebetasunek denboran iraun dezaten. Gainera gailuak software libreaz hornitzeak [[zaharkitzapen programatu]]ari aurre egiteko balio du. Izan ere, enpresa askok software pribatiboaz baliatzen dira gailuak, halako batean, moteltzeko edo erabilgarri izateari uzteko. (Ustez erabat zaharkituta geratu diren gailuak, askotan, software libreaz "berpiztu" egin daitezke).
:<blockquote><big>1.1.</big> Herrialdeko '''bertako enpresek''' edo pertsonek errazago kudea ditzakete sistema libre eta irekiak kanpoko enpresen sistema itxi eta jabedunak baino. Horniketa, kudeaketa, konponketa lanak merkeago egin daitezke eta sortzen den [[balio erantsi]]a herrialdean bertan geratzeko aukera hobeak eskaintzen ditu software libreak.</blockquote>
* <big>2.</big># '''Autonomia teknologikoa'''. Norbaitek software librea aukeratzen badu, software honek kode nagusira iristeko eskaintzen dituen aukerei esker, erabiltzailea asko [[kontsumitzaile]] izatetik [[software garatzaile]] izatera pasa daitezke. Horrek esan nahi du, edozein herrialde edo enpresatako sail bakoitzak dituen behar berezietara egokitu ahal izango direla programak eta egin daitezkeen aldaketa horiek guztiak software libreak eskatzen dituen baldintzak jarraituz egin ahal izango direla. Ezin da horrelakorik software jabedunarekin gertatu. Alderantziz, software jabedunarekin errazago gerta daiteke softwarearen jabea den enpresak edo korporazioak bere interesak babesterakoan softwarean egin daitezkeen aldaketei bidea moztea. Honelako softwarearekin, aldaketak softwarearen jabea den enpresako programatzaileek eta beste inork ezin baditu egin, balizko aldaketa batzuei bidea ixten zaie. Software librearekin, ordea, erabiltzaile aurreratuenek aldaketak egin ditzakete bere interesei jarraiki. Eta erabiltzaile batzuen ekarpenak, software librean, software hori erabil dezaketen besteentzat ekarpen interesgarri izan daitezke. <blockquote>[[Software librearen komunitatea]]k neurriak ezartzen ditu ekarpenik positiboenak sustatzeko eta egindako aldaketa kaxkarrak baztertzeko.</blockquote>
:<blockquote><big>1.2.</big> Software Libreko programen eguneratzeak ere libreak dira, eta ia beti doanekoak. Orokorrean Software Libreak bizitza erabilgarri luzeagoa du software pribatiboak baino, oso arraroa delarik zaharkitua geratzea. Horrek lagundu egiten du software mota horrekin eskuratzen diren trebetasunek denboran iraun dezaten. Gainera gailuak software libreaz hornitzeak [[zaharkitzapen programatu]]ari aurre egiteko balio du. Izan ere, enpresa askok software pribatiboaz baliatzen dira gailuak, halako batean, moteltzeko edo erabilgarri izateari uzteko. (Ustez erabat zaharkituta geratu diren gailuak, askotan, software libreaz "berpiztu" egin daitezke).
* <p><big>3.</big># '''Segurtasuna'''. Kontrakoa usten bada ere, programen kodeak argitaratzea ez doa segurtasunaren kontra, alde baizik. Software librea erabiliz gero programa batek zer egiten duen jakin daiteke, zer nolako informazioa erabiltzen duen eta nola. Segurtasuna ona izateko, argitasunean oinarritu behar da. Software pribatiboak ezkutatu egiten ditu informazio horiek denak eta askotan ez dakigu ze informazioa ari den bidaltzen urruti dauden beste konputagailuetara. Informazio erreserbatua bidali dezakete programan oker bat dagoelako edo fabrikatzaileek nahi izan dutelako. Beraz, software jabedunarekin [[antibirus]] eta [[Suebaki (informatika)|suhesi]] programa gehiago behar izaten dira. Programa horiek ziurtasuna saltzen dute eta sistemaren errekurtsoak xahutzen dituzte. Garestiagoa izateaz gain sistema ez ote doan motelago eztabaida daiteke. Software librea seguruagoa da. <blockquote>Gainera, irakasle eta ikasle guztien datuak [[Hodei konputazio|"lainoan"]] gordetzea, hau da enpresa erraldoien [[zerbitzari]]etan gordetzea, segurtasun sentsazio faltsua ematen du. Erabiltzaileek bere datuen zaindari izaten ikasi beharko lukete hezkuntza prozesuan zehar, beren segurtasuna zaintzen ikasi beharko lukete. Monopolio egoeratik hurbil dauden enpresei lan hori uztea arriskutsua izan daiteke.</blockquote>
 
* <big>4.</big># '''Hornitzaileen independentzia'''. Software jabeduna erosiz gero, fabrikatzailearekiko menpekotasuna sortuko dugu. Software mota hori ezarri ondoren fabrikatzailearen menpe geratzen gara edozein jarduera lortzeko, eta gehienetan, jarduera horiek ordaindu dugun baino diru gehiago inbertitzera eramango gaituzte. Software librearen politikaren ordea, enpresa edo Estatu batek software baten garapenagatik dirua ordaintzen badu, bere kode iturriari eskuratzea eskatuko du, eta beraz, etorkizunean aldaketan egin nahi baditu kodea beste batzuei eman diezaieke horiek garatu dezaten.
* <big>2.</big> '''Autonomia teknologikoa'''. Norbaitek software librea aukeratzen badu, software honek kode nagusira iristeko eskaintzen dituen aukerei esker, erabiltzailea asko [[kontsumitzaile]] izatetik [[software garatzaile]] izatera pasa daitezke. Horrek esan nahi du, edozein herrialde edo enpresatako sail bakoitzak dituen behar berezietara egokitu ahal izango direla programak eta egin daitezkeen aldaketa horiek guztiak software libreak eskatzen dituen baldintzak jarraituz egin ahal izango direla. Ezin da horrelakorik software jabedunarekin gertatu. Alderantziz, software jabedunarekin errazago gerta daiteke softwarearen jabea den enpresak edo korporazioak bere interesak babesterakoan softwarean egin daitezkeen aldaketei bidea moztea. Honelako softwarearekin, aldaketak softwarearen jabea den enpresako programatzaileek eta beste inork ezin baditu egin, balizko aldaketa batzuei bidea ixten zaie. Software librearekin, ordea, erabiltzaile aurreratuenek aldaketak egin ditzakete bere interesei jarraiki. Eta erabiltzaile batzuen ekarpenak, software librean, software hori erabil dezaketen besteentzat ekarpen interesgarri izan daitezke.
# '''Argudio demokratikoa'''. [[IKT|Informazio eta komunikazio teknologia berriek]] oso leku garrantzitsua dute gaur egungo gizartean. Teknologia berriak erabiltzen dituztenak gero eta gehiago diren arren, oraindik ere “zulo teknologikoa” oso handia da, eta egun ezarri den ereduarekin, teknologia erabiltzeko aukera izatea edo ez izatea gizarte garatuenean sartzeko edo ateratzeko faktore bihurtu da; pertsona batzuk baztertzeko faktorea. <blockquote><p>Software librearekin, ordea, '''informazioaren demokratizazioa''' bultzatzen da, inorenak ez diren protokoloak eta programazio lengoaiak erabiltzen direlako. Gainera, software librea edozein hizkuntzetara itzul daiteke, eta erabiltzaileak, softwareak ezartzen dizkion ezaugarrietara egokitu beharrean, softwarea bere beharretara aldatu eta egokitu dezake. </blockquote>[[Fitxategi:Hezkuntza-baliabide-irekiak-HBI-Zergatik-erabili-HBIak CEDEC.png|thumb|eskuinera|190px|Hezkuntza Baliabide Irekiak, -HBI-, Zergatik erabili HBIak? [[Extremadura]]ko CEDEC egindako kartela.]]
 
:<blockquote><big>5.1.</big>## Administrazioari eta hezkuntza sistemari [[formatu ireki]]ko euskarriak hobesteko eskatu behar zaie? Hezkuntzan, [[formatu ireki]]ak hobetsi beharko dira [[formatu jabedun]]ak zabaltzeko [[software jabedun]]a behar delako.</blockquote><p>
<blockquote><blockquote><p>[[Software librearen komunitatea]]k neurriak ezartzen ditu ekarpenik positiboenak sustatzeko eta egindako aldaketa kaxkarrak baztertzeko.</blockquote></blockquote>
* <big>6.</big># '''Hizkuntzen argudioa'''. [[Hizkuntza gutxitu]]etan software jabedunen enpresen menpe geratzen dira bere hizkuntzetako software bertsioak lortzeko, lokalizazioak egiteko. Software librearekin, ordea, [[Boluntariotza|boluntarioek]] egin ditzakete nahi dituzten itzulpenak. Batzuetan herri administrazioek dirua eman izan diote enpresa handiei haien aplikazio informatikoak zenbait hizkuntzetara itzultzeko, baina batzuetan, enpresa handi batzuei ez zaie interesatu [[hizkuntza gutxitu]]etan itzulpenak egotea<ref>{{Cite news|url=https://sustatu.eus/1070222372|abizena=Rojas|izena=Joxe|izenburua=Applek debekatu egin du Mac OS X Euskaraz|data=2003-12-01|egunkaria=Hamaika ikusteko - Sustatu|formatoa=htm|hizkuntza=eu|sartze-data=2017-11-25}}</ref>. Software librearekin erabiltzaileak libre dira itzulpenak egiteko eta software librea nahi beste hizkuntzetan aurkezteko. <blockquote>Programen [[Hizkuntza-lokalizazioa|lokalizazioa]], hizkuntza jakin bateko bertsioa, software librearekin, edozein hizkuntzatara itzultzeko irekia dago, bestela ez da software librea. Edozein herri-administraziok, edozein taldek edo boluntariok<ref>{{erreferentzia|url=https://librezale.eus/wiki/Zer_da_Librezale%3F|izenburua=Zer da Librezale?|sartze-data=2017-11-25|egunkaria=|aldizkaria=Librezale.eus|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=eu|formatua=wikimedia}}</ref> egin dezake software librearen '''lokalizazio'''a. Lokaliza daitezke pakete guztiak edo pakete jakin batzuk bakarrik. Aurreko itzulpenen zuzenketak egiteko aukera ere, zabalik, irekia egon behar du.</blockquote> [[Fitxategi:7-arrazoi-Zergatik-erabili-ikasgelan-software-librea-CEDEC.png|thumb|ezkerrera|200px|Zergatik erabili ikastetxeetan software askea? Zazpi arrazoi. [[Extremadura]]ko CEDEC egindako kartela.]]
 
* <big>7.</big># '''Arrazoi praktikoak'''. Ikastetxeetan software librea egonez gero, ziurtasun handiagoa egoten da eta askatasun handiagoa eman dakieke erabiltzaileei [[software|programa informatiko]] edo ''[[plugin]]'' berriak instalatzeko edota eguneratzeko. Informatika enpresen eta informatika adituen dependentzia ez da hain handia. Aplikazio informatikoen, [[Aplikazio informatiko|aplikazioen]] eta gehigarrien eguneraketa modu askoz errazago eta seguruan egin daiteke, erraz eta doan. Edozein erabiltzailek egin dezake.
* <p><big>3.</big> '''Segurtasuna'''. Kontrakoa usten bada ere, programen kodeak argitaratzea ez doa segurtasunaren kontra, alde baizik. Software librea erabiliz gero programa batek zer egiten duen jakin daiteke, zer nolako informazioa erabiltzen duen eta nola. Segurtasuna ona izateko, argitasunean oinarritu behar da. Software pribatiboak ezkutatu egiten ditu informazio horiek denak eta askotan ez dakigu ze informazioa ari den bidaltzen urruti dauden beste konputagailuetara. Informazio erreserbatua bidali dezakete programan oker bat dagoelako edo fabrikatzaileek nahi izan dutelako. Beraz, software jabedunarekin [[antibirus]] eta [[Suebaki (informatika)|suhesi]] programa gehiago behar izaten dira. Programa horiek ziurtasuna saltzen dute eta sistemaren errekurtsoak xahutzen dituzte. Garestiagoa izateaz gain sistema ez ote doan motelago eztabaida daiteke. Software librea seguruagoa da.
* <p> <big>8.</big># '''Argudio hezitzailea'''. Ikasleak software kontuetan lehen urratsak emateko bi aukera dauzkate. Software libretik hastea edo software jabedunetik hastea. Software libretik hasiz gero gardentasun handiagoa topatuko dute eta lan egiteko ohitura batzuk hartuko dituzte. Software jabeduna erabilita gardentasun eskasagoa, erabiltzen ari diren softwarearen barne-muinak zifraturik. Gardentasunik ezarekin moldatu beharko. Problema bat konpontzeko bidea, ezabatu eta berriro instalatu batere gardena ez den zerbait... Software librearekin arazoa komunitatearekin parteka daiteke eta askotan boluntarioen doaneko laguntza ''online'' lor daiteke. <p>Ikasleak txikitatik software jabedunetan ohitzea [[monopolio]] edo [[oligopolio]] handientzako [[Bezero (ekonomia)|bezeroak]] sortzea dela diote ahots kritikoenek. Ikastetxeetako jantokietan zabor-bazka azkarra ematearen pareko. Eta irakasleak korporazio handi horien doaneko komertzial-saltzaile bihurtzen omen dira. <blockquote><p>Aplikazio eta programen [[iturburu kode]]a irakurtzeko eta kopiatzeko aukerak zabalik egotea, ezin utzizko aukera da programazioa ikasi nahi dutenentzat.</blockquote>
 
* <p> <big>9.</big># '''Lankidetza''', [[Kooperatibismo|kooperazioa]], sustatzen du software libreak. Irakasle, ikasle, ikastetxeen artean egindako garapenak eta mota guztietako lanak elkarbanatu, trukatu, oparitzeko aukera ematen du<ref />.
:<blockquote>Gainera, irakasle eta ikasle guztien datuak [[Hodei konputazio|"lainoan"]] gordetzea, hau da enpresa erraldoien [[zerbitzari]]etan gordetzea, segurtasun sentsazio faltsua ematen du. Erabiltzaileek bere datuen zaindari izaten ikasi beharko lukete hezkuntza prozesuan zehar, beren segurtasuna zaintzen ikasi beharko lukete. Monopolio egoeratik hurbil dauden enpresei lan hori uztea arriskutsua izan daiteke.</blockquote>
* <p> <big>10.</big># '''Irudimena''', asmamena, sustatzen du software libreak. Imajinatu nola. (Laguntza: sormenak askatasunaren beharra du).
 
* <p> <big>11.</big># '''Askatasunaren argudioa'''. '''[[Software libre#Software librearen askatasunak|Software librearen askatasunak]]''' arrisku, mehatxu, bezala antzemango ditugu hezkuntza sistemaren baitan ala hurrengo belaunaldiak gero eta gizarte libreago baterako hezi nahi dugu? Noraino dira arriskutsuak [[Software libre#Software librearen askatasunak|askatasun horiek]] software kontuetan? Noraino da arriskutsu, esate baterako, ikasle batek bere gailuan aplikazio bat instalatzeko askatasuna izatea?
* <big>4.</big> '''Hornitzaileen independentzia'''. Software jabeduna erosiz gero, fabrikatzailearekiko menpekotasuna sortuko dugu. Software mota hori ezarri ondoren fabrikatzailearen menpe geratzen gara edozein jarduera lortzeko, eta gehienetan, jarduera horiek ordaindu dugun baino diru gehiago inbertitzera eramango gaituzte. Software librearen politikaren ordea, enpresa edo Estatu batek software baten garapenagatik dirua ordaintzen badu, bere kode iturriari eskuratzea eskatuko du, eta beraz, etorkizunean aldaketan egin nahi baditu kodea beste batzuei eman diezaieke horiek garatu dezaten.
* <p> <big>12.</big># Software librea '''fidagarria eta atsegina''' da<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Software Libre en Educación, ¿Es necesario? {{!}} VIU|url=https://www.universidadviu.es/software-libre-educacion-necesario/|aldizkaria=www.universidadviu.es|sartze-data=2020-03-01}}</ref>. Gaur egun, software libreko aplikazio asko daude eskuragarri, testuak editatzeko programak, irudiak, aurkezpenak eta bestelakoak barne; beraz, oso litekeena da hezkuntza-premia bakoitzerako aplikazio libre bat egotea.
 
* <big>5.</big> '''Argudio demokratikoa'''. [[IKT|Informazio eta komunikazio teknologia berriek]] oso leku garrantzitsua dute gaur egungo gizartean. Teknologia berriak erabiltzen dituztenak gero eta gehiago diren arren, oraindik ere “zulo teknologikoa” oso handia da, eta egun ezarri den ereduarekin, teknologia erabiltzeko aukera izatea edo ez izatea gizarte garatuenean sartzeko edo ateratzeko faktore bihurtu da; pertsona batzuk baztertzeko faktorea.
 
<blockquote><p>Software librearekin, ordea, '''informazioaren demokratizazioa''' bultzatzen da, inorenak ez diren protokoloak eta programazio lengoaiak erabiltzen direlako. Gainera, software librea edozein hizkuntzetara itzul daiteke, eta erabiltzaileak, softwareak ezartzen dizkion ezaugarrietara egokitu beharrean, softwarea bere beharretara aldatu eta egokitu dezake. </blockquote>[[Fitxategi:Hezkuntza-baliabide-irekiak-HBI-Zergatik-erabili-HBIak CEDEC.png|thumb|eskuinera|190px|Hezkuntza Baliabide Irekiak, -HBI-, Zergatik erabili HBIak? [[Extremadura]]ko CEDEC egindako kartela.]]
:<blockquote><big>5.1.</big> Administrazioari eta hezkuntza sistemari [[formatu ireki]]ko euskarriak hobesteko eskatu behar zaie? Hezkuntzan, [[formatu ireki]]ak hobetsi beharko dira [[formatu jabedun]]ak zabaltzeko [[software jabedun]]a behar delako.</blockquote><p>
 
* <big>6.</big> '''Hizkuntzen argudioa'''. [[Hizkuntza gutxitu]]etan software jabedunen enpresen menpe geratzen dira bere hizkuntzetako software bertsioak lortzeko, lokalizazioak egiteko. Software librearekin, ordea, [[Boluntariotza|boluntarioek]] egin ditzakete nahi dituzten itzulpenak. Batzuetan herri administrazioek dirua eman izan diote enpresa handiei haien aplikazio informatikoak zenbait hizkuntzetara itzultzeko, baina batzuetan, enpresa handi batzuei ez zaie interesatu [[hizkuntza gutxitu]]etan itzulpenak egotea<ref>{{Cite news|url=https://sustatu.eus/1070222372|abizena=Rojas|izena=Joxe|izenburua=Applek debekatu egin du Mac OS X Euskaraz|data=2003-12-01|egunkaria=Hamaika ikusteko - Sustatu|formatoa=htm|hizkuntza=eu|sartze-data=2017-11-25}}</ref>. Software librearekin erabiltzaileak libre dira itzulpenak egiteko eta software librea nahi beste hizkuntzetan aurkezteko.
 
<blockquote><p>Programen [[Hizkuntza-lokalizazioa|lokalizazioa]], hizkuntza jakin bateko bertsioa, software librearekin, edozein hizkuntzatara itzultzeko irekia dago, bestela ez da software librea. Edozein herri-administraziok, edozein taldek edo boluntariok<ref>{{erreferentzia|url=https://librezale.eus/wiki/Zer_da_Librezale%3F|izenburua=Zer da Librezale?|sartze-data=2017-11-25|egunkaria=|aldizkaria=Librezale.eus|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=eu|formatua=wikimedia}}</ref> egin dezake software librearen '''lokalizazio'''a. Lokaliza daitezke pakete guztiak edo pakete jakin batzuk bakarrik. Aurreko itzulpenen zuzenketak egiteko aukera ere, zabalik, irekia egon behar du. </blockquote><p>
[[Fitxategi:7-arrazoi-Zergatik-erabili-ikasgelan-software-librea-CEDEC.png|thumb|ezkerrera|200px|Zergatik erabili ikastetxeetan software askea? Zazpi arrazoi. [[Extremadura]]ko CEDEC egindako kartela.]]
 
* <big>7.</big> '''Arrazoi praktikoak'''. Ikastetxeetan software librea egonez gero, ziurtasun handiagoa egoten da eta askatasun handiagoa eman dakieke erabiltzaileei [[software|programa informatiko]] edo ''[[plugin]]'' berriak instalatzeko edota eguneratzeko. Informatika enpresen eta informatika adituen dependentzia ez da hain handia. Aplikazio informatikoen, [[Aplikazio informatiko|aplikazioen]] eta gehigarrien eguneraketa modu askoz errazago eta seguruan egin daiteke, erraz eta doan. Edozein erabiltzailek egin dezake.
 
* <p> <big>8.</big> '''Argudio hezitzailea'''. Ikasleak software kontuetan lehen urratsak emateko bi aukera dauzkate. Software libretik hastea edo software jabedunetik hastea. Software libretik hasiz gero gardentasun handiagoa topatuko dute eta lan egiteko ohitura batzuk hartuko dituzte. Software jabeduna erabilita gardentasun eskasagoa, erabiltzen ari diren softwarearen barne-muinak zifraturik. Gardentasunik ezarekin moldatu beharko. Problema bat konpontzeko bidea, ezabatu eta berriro instalatu batere gardena ez den zerbait... Software librearekin arazoa komunitatearekin parteka daiteke eta askotan boluntarioen doaneko laguntza ''online'' lor daiteke. <p>Ikasleak txikitatik software jabedunetan ohitzea [[monopolio]] edo [[oligopolio]] handientzako [[Bezero (ekonomia)|bezeroak]] sortzea dela diote ahots kritikoenek. Ikastetxeetako jantokietan zabor-bazka azkarra ematearen pareko. Eta irakasleak korporazio handi horien doaneko komertzial-saltzaile bihurtzen omen dira. <blockquote><p>Aplikazio eta programen [[iturburu kode]]a irakurtzeko eta kopiatzeko aukerak zabalik egotea, ezin utzizko aukera da programazioa ikasi nahi dutenentzat.</blockquote>
 
* <p> <big>9.</big> '''Lankidetza''', [[Kooperatibismo|kooperazioa]], sustatzen du software libreak. Irakasle, ikasle, ikastetxeen artean egindako garapenak eta mota guztietako lanak elkarbanatu, trukatu, oparitzeko aukera ematen du<ref />.
 
* <p> <big>10.</big> '''Irudimena''', asmamena, sustatzen du software libreak. Imajinatu nola. (Laguntza: sormenak askatasunaren beharra du).
 
* <p> <big>11.</big> '''Askatasunaren argudioa'''. '''[[Software libre#Software librearen askatasunak|Software librearen askatasunak]]''' arrisku, mehatxu, bezala antzemango ditugu hezkuntza sistemaren baitan ala hurrengo belaunaldiak gero eta gizarte libreago baterako hezi nahi dugu? Noraino dira arriskutsuak [[Software libre#Software librearen askatasunak|askatasun horiek]] software kontuetan? Noraino da arriskutsu, esate baterako, ikasle batek bere gailuan aplikazio bat instalatzeko askatasuna izatea?
 
* <p> <big>12.</big> Software librea '''fidagarria eta atsegina''' da<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Software Libre en Educación, ¿Es necesario? {{!}} VIU|url=https://www.universidadviu.es/software-libre-educacion-necesario/|aldizkaria=www.universidadviu.es|sartze-data=2020-03-01}}</ref>. Gaur egun, software libreko aplikazio asko daude eskuragarri, testuak editatzeko programak, irudiak, aurkezpenak eta bestelakoak barne; beraz, oso litekeena da hezkuntza-premia bakoitzerako aplikazio libre bat egotea.
 
 
== Estatu politika ==
350

edits