«Kromoplasto»: berrikuspenen arteko aldeak

29 bytes removed ,  Duela 1 hilabete
 
== Funtzioa ==
Kromoplastoek pigmentu laranja-gorriak ([[karotenoide]]ak) eta horiak ([[xantofila]]k) pilatzen dituzte<ref name=":2">{{Erreferentzia|izenburua=Cromoplasto|url=https://www.quimica.es/enciclopedia/Cromoplasto.html|aldizkaria=www.quimica.es|sartze-data=2020-02-26}}</ref>. Bildutako pigmentuen araberako kolorea izango dute. [[Polinizazio|Polinizatzaileak]] eta fruituekin elikatzen diren animaliak ([[hazi]]en sakabanaketa) erakartzea dute helburu, eboluzioak horretara bideratu baititu. Horregatik oso ugariak dira loreetan eta fruituetan. Loreen kolorea oso garrantzitsua da polinizatzaile egokia erakartzeko orduan; kolore zuriak [[Kakalardo|kakalardoak]] erakartzen ditu, moreak eta urdinak [[Erle|erleak]] eta kolore beroek [[Tximeleta|tximeletak]] erakartzen dituzte<ref>{{Erreferentzia|izena=Nikolas M.|abizena=Waser|izenburua=Generalization in Pollination Systems, and Why it Matters|orrialdeak=1043–1060|hizkuntza=en|abizena2=Chittka|abizena3=Price|abizena4=Williams|abizena5=Ollerton|izena2=Lars|izena3=Mary V.|izena4=Neal M.|izena5=Jeff|data=1996|url=https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.2307/2265575|aldizkaria=Ecology|alea=4|zenbakia=77|issn=1939-9170|doi=10.2307/2265575|sartze-data=2020-02-26}}</ref>.
 
Sustraietan ere agertzen dira kromoplastoak, [[azenario]] edo [[arbi]]etan esate baterako. Arrazoia hidrosolugarriak ez diren molekula kopuru handiak pilatzeko gaitasuna da.
Antzerakoa gertatzen da udazkenean hostoekin, baina kasu honetan prozesu pasiboa izaten da. Argi kopurua gutxitzen hasten denean kloroplastoek lana egiteari uzten diote eta galdu egiten dira. Hostoak ura galtzen du eta kromoplastoak baino ez dira gelditzen zelulan. Hostoek orduan kolore laranja eta gorriak hartzen dituzte eta lehortu eta azkenean erori egiten dira.
 
Kromoplastoek kontrako bidea ere egin dezakete, pigmentuak galdu eta tilakoideak garatuz. Azenarioa pixkat lurretik kanpora atera eta gainaldea argitan jartzen bada berdetzen hasten da adibidez<ref name=":2" />.
== Motak ==
Estroman duten azpiegituren arabera bost kromoplasto mota daude<ref name=":0" />:
 
== Motak ==
* Globularrak
Estroman duten azpiegituren arabera bostlau kromoplasto mota daude<ref name=":02" />:
* Kristaldunak
* Zuntzak dituztenak
* Hodiak dituztenak
* Mintzak dituztenak
 
* Globularrak: pigmentuek lipidoekin nahastuta tantak eratzen dituzte. Adibidez [[Garrazki|zitrikoetan]] eta [[Tulipa|tulipanetan]].
Normalean ehun bakoitzean kromoplasto mota bakarra aurkitzen da, baina salbuespenak ere badaude, adibidez [[mango]] edo [[Azenario|azenarioen]] zeluletan<ref>{{Erreferentzia|izena=Ana Lucía|abizena=Vásquez-Caicedo|izenburua=Chromoplast Morphology and β-Carotene Accumulation during Postharvest Ripening of Mango Cv. ‘Tommy Atkins'|orrialdeak=5769–5776|abizena2=Heller|abizena3=Neidhart|abizena4=Carle|izena2=Annerose|izena3=Sybille|izena4=Reinhold|data=2006-08-01|url=https://doi.org/10.1021/jf060747u|aldizkaria=Journal of Agricultural and Food Chemistry|alea=16|zenbakia=54|issn=0021-8561|doi=10.1021/jf060747u|sartze-data=2020-02-26}}</ref>. Horretaz gain badaude sailkatzen zailak diren kromoplastoak ere, adibidez [[Tomate|tomatearen]] zeluletako [[Likopeno|likopenozko]] kromoplastoak<ref name=":1" />.
*Zuntzak edo hodiak dituztenak: pigmentuak proteina zuntzekin agertzen dira. Adibidez [[Arrosa (landarea)|arrosatan]] eta [[Piper|piperretan]].
* Kristaldunak: pigmentuak hauspeatu egiten dira tilakoideen mintzetan. Adibidez tomateetan eta azenariotan.
* Mintzak dituztenak: egitura helikoidala duten mintzetan kokatzen dira pigmentuak. Adibidez [[Lilipa|lilipatan]].
 
== Erreferentziak ==
63.887

edits