«Europar Batasuna»: berrikuspenen arteko aldeak

913 bytes added ,  Duela 6 hilabete
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
== Historia ==
{{sakontzeko|Europar Batasuneko historia}}
===Aurrekariak===
Historian zehar, hainbat inperiok [[Europa]] mailako zabalkundea izan zuten; hauen artean [[Erromatar Inperioa]], [[Inperio Franko]]a, [[Germaniako Erromatar Inperio Santua]], [[Frantziako Lehen Inperioa]] eta [[Hirugarren Reicha|Alemania nazia]] leudeke. Europan izandako gerren sarraskiak aintzat hartuta, [[1945]]ean [[Bigarren Mundu Gerra]] amaitu aurretik, hainbat politikari eta pentsalarik Europako herri eta estatuen arteko batasunean amesten zuten, besteak beste, [[Victor Hugo]], Charles de Saint-Pierre, [[William Penn]] eta Giuseppe Manzini aipa daitezke.
476an Erroma erori eta ondorengo mendeetan, Europako zenbait estatuk, euren burua, desagertutako Erromatar Inperioaren ''translatio inperii''tzat hartu zuten: Frankoen Inperioa (481-843) eta Erromatar Inperio Santua (962-1806), berez, mendebaldean Erroma berpizteko saiakerak izan ziren. Kontinenteari buruzko nazioz gaindiko gobernu baten filosofia politiko honek, antzinako Erromatar Inperioaren adibidearen antzekoa zena, Erdi Aroaren hasiera eman zion ''Renatio Inperii'' ("inperioaren zaharberritzea") kontzeptuari, ''Reichsidee'' ("ideia inperiala") edo ''Imperium Christianum'' ("kristau inperioa") formetan, erlijioan inspiratua. Erdi Aroko kristautasuna eta aitasantutzaren botere politikoa askotan aipatzen dira Europako integrazioa eta batasuna bultzatzen duten faktore gisa.
 
Kontinentearen ekialdean, Errusiar Tsarrerriak eta, ondoren, Errusiar Inperioak (1547-1917) Mosku Hirugarren Erroma eta ekialdeko tradizioaren oinordeko bezala izendatu zuten, Konstantinopla 1453an erori ondoren. Greziar ekialdearen eta latindar mendebaldearen arteko aldea jada zabaldu zen Erromatar Inperioaren zatiketa politikoarekin IV. mendean eta 1054ko zisma Handiarekin, eta Altzairuzko Teloiarekin zabalduko zen berriro (1945-91).
Hala ere, Europako estatu eta herrien arteko batasuna bilatzeko benetako urratsak [[Bigarren Mundu Gerra]] amaitu ostean sortu ziren. [[Winston Churchill]]ek ''Europako Estatu Batuak'' sortzea proposatu zuen. [[1949]]an [[Europako Kontseilua]] sortu zen, estatuz gaindiko lehen erakunde europarra.
 
Pentsamendu politiko paneuroparra XIX. mendean sortu zen, Napoleonen inperioa desagertu ondoren (1804-15) Frantziar eta Amerikar Iraultzen ideia liberaletan oinarrituta. Vienako Kongresuaren emaitzen ondoren joan ziren hamarkadetan, europar batasunaren idealak kontinente osoan loratu ziren, bereziki Wojciech Jastrzębowski, Giuseppe Mazzini edo Theodore de Korwin Szymanowskiren idatzietan. Europako Estatu Batuak (frantsesez États-Unis d'Europe) Victor Hugok erabili zuen 1849an Parisen egindako Bakearen Nazioarteko Biltzarrean:
 
=== Bakea altzairu eta ikatzetik (1945–1957) ===
* [[2014]]ko [[urriaren 1]]ean, EBtik ateratzeak ez ziokeela atsekaberik eragingo esan zuen Cameronek. Europar Batasunean aldaketak egitea beharrezkoa zela eta [[Erresuma Batua]]k horren baitan posizio berria izan behar zuela azpimarratu zuen lehen ministro britainiarrak<ref>[http://www.eitb.com/eu/albisteak/mundua/osoa/2597194/europar-batasuna--ateratzeak-ez-lioke-penarik-eragingo-cameroni/ «EBtik ateratzeak ez liokeela atsekaberik eragingo esan du Cameronek»], ''EiTB'', 2014-10-01</ref>.
*[[2014]]ko [[urriaren 21]]ean jakin zenez, [[Zipre]]ko Errepublikak blokeatu egingo zituen [[Turkia]]k Europako Batasunera elkartzeko egindako prozedurak. Turkiak ontzi bat bidali zuen Zipren gasa bilatzeko, eta [[Nikosia]]k protestan hartu zuen erabakia<ref>[http://www.berria.eus/paperekoa/5001955/019/004/2014-10-22/ziprek_blokeatu_egingo_du_turkia_ebra_batzea.htm «Ziprek blokeatu egingo du Turkia EBra batzea»], ''Berria'', 2014-10-22</ref>.
*[[2016|2017ko]] [[martxoaren 29]]an, [[Theresa May]], [[Erresuma Batua|Erresuma Batuko]] [[lehen ministro]]a, [[Maastrichteko Ituna]]ren 50. artikulua iragarri zuen, [[Erresuma Batua Europar Batasunean egoteari buruzko galdeketa]]n oinarrituz, Erresuma Batua Batasunetik kanpo gelditzeko negoziaketak abiatuz. .
 
== Helburuak (1992) ==