«Areso»: berrikuspenen arteko aldeak

582 bytes added ,  Duela 2 hilabete
ez dago edizio laburpenik
| oharrak =
}}
 
'''Areso'''<ref>{{Erreferentzia|url=https://www.euskaltzaindia.eus/dok/arauak/Araua_0155.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua= 155. araua: Nafarroako udal izendegia}}</ref> [[Nafarroa Garaia|Nafarroa Garaiko]] ipar-mendebaldeko [[udalerri]]a da, [[Leitzaldea|Leitzaldekoa]], [[Iruñeko merindadea]]ren ipar-mendebaldekoa, [[Gipuzkoa]]rekiko mugan kokatua.
 
Nafarroako hiriburu [[Iruñea|Iruñetik]] 48 kilometrora dago, 19 km-tara [[Tolosa]]tik eta 37 km-tara [[Donostia]]tik. {{formatnum:{{Nafarroako_udalerrien_biztanleria|Areso}}}} biztanle zituen {{Nafarroako_udalerrien_biztanleria|urtea}}. urteko erroldaren arabera. Herriguneaz gain, Antzita, Belaku, Epeteta, Olarte eta Otarre auzuneak ditu.
 
== Geografia ==
{{esaera2|<br />''“Frantsez ijara luzeak,''<br />''bean gisa jarri gaituzte goseak,''<br />''hamalau laguneko famili batean''<br />''ane bat ta erdi, ardo hilabetean.''<br />''Artoa eskas, kalabazak jaki.''<br />''Gu nola bizi garen.''<br />''Gure Jainkoak badaki”.''}}
 
[[XIX. mende]]aren erdialdean 600 biztanle inguru zituen, [[Bigarren Karlistaldia]] baino lehen eta horren ondoren 100-150 herritar galdu zituen. [[XX. mende]]aren amaieran, [[Leitzarango autobia]] eraikitzeaz batera, herrian industrialdea ezarri zuten. Tradizionalki, [[abeltzaintza]] (ardiak nagusi), [[nekazaritza]] (artoa eta babarrunak) eta [[basogintza]] izan dira jarduera nagusiak.
 
== Demografia ==
| 1900 | 457 | 1910 | 521 | 1920 | 540 | 1930 | 521 | 1940 | 451 | 1950 | 427 | 1960 | 390 | 1970 | 385 | 1981 | 310 | 1991 | 277 | 2001 | 284 | 2011 | 276 |
}}
[[2008]]ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren %&nbsp;0,35 ([[Nafarroa Garaia|Nafarroako Foru Erkidegoko]] batez bestekoaren azpitik). [[2017]]an 261 biztanle zituen.
 
== Politika ==
| align=right| 2007-2011|| Mikel Baraibar Garmendia || [[Areso Eraikiz]]
|-
| align=right| 2011-20152023 || Ur Algero Txibite || [[Areso Eraikiz]]
|-
|}
 
== Ondasun nabarmenak ==
Andre Mariaren Jasokundearen Aresoko eliza [[XIX. mendea]]ren hasieran eraiki zen, herria suntsitu zuen sutetik hamar urtera. Elizak gurutze latindarraren oinarria dauka eta pentagono itxurako aurrealdea. [[XVIII. mendea|XVIII. mendeko]] sutearen aurreko elizatik ezer gutxi kontserbatzen da, Alexandriako Santa Katalina eta San Miguelen irudiak eta kanpoaldeko egituraren zati batzuk baino ez.
 
== Ibilbidea ==
{{atari|Nafarroa|Nafarroa}}
* [http://areso.eus Aresoko Udalaren webgunea.]
* [http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/areso/ar-3361/ Auñamendiko entziklopedian informazio zabala.]
* [http://www.tolosaldekohitza.info/ Tolosaldeko eta Leitzaldeko Hitza, eskualdeko egunkaria]
* [http://www.ttipi.net/PTV_ver.php?accion=hoy "Ttipi-ttapa" eskualdeko hedabide euskarazkoa]
40.128

edits