«Enpresa»: berrikuspenen arteko aldeak

81 bytes added ,  Duela 1 urte
ez dago edizio laburpenik
 
Enpresak jarduten duen [[sektore ekonomiko|sektore ekonomikoa]] kontzentratua dagoela esango da enpresa gutxi direnean sekotre menderatzen dutenak. Horrela, [[monopolio]]a dagoela esaten da enpresa bakar bat aritzen denean sektorean, eta [[oligopolio]]a, enpresa gutxi aritzen direnean. Kontzentrazioa enpresak elkartuz egin daiteke eta horretarako arrazoiak teknikoak, [[eskala-errendimendu|eskala-ekonomiak]] eta esperientzia kurbak, edo finantzarioak izaten dira. Kontzentrazioa horizontala (jarduera berean aritzen diren enpresak elkartzen direnean) edo bertikala (ekoizpen prozesu bereko enpresak biltzen direnean, hornikuntza bermatuz eta transakzio-kostuak ekidinez) izan daiteke. Beste batzuetan, enpresa bera sektore anitzetan aritzen da, sektore bakar batean aritzea ekar dezakeen arriskua gutxitzeko, [[konglomeratu]] izeneko multzoa osatuz.
 
[[sektore ekonomiko|<nowiki/>]]
 
Enpresak lekartzeko hainbat modu dago: [[fusio (argipena)|fusioa]], elkartu egiten direnean; [[absorzio]]a, batak bestea bere baitan hartzen duenean; afiliazioa, batak beste baten kontrola hartzen duenean kapitalaren zati handi bat hartuz edo itunak eta akordioak.
[[sozietate (argipena)|Sozietateak]]: enpresaren jabetza [[pertsona (argipena)|pertsona]] zenbaitek batera daukatenean, sozietate bat sortzen dela esaten da; enpresaren jabe den pertsona bakoitzari [[bazkide]] deritzo eta sozietate-mota zein den erantzukizun mota berezia du.
 
*====== [[sozietateSozietate zibil]]ak eta [[ondasun komunitate]]ak ======
: enpresarenEnpresaren izaera bazkideak diren pertsona fisikoekin dator bat eta beraz, [[erantzukizun subsidiario]], solidario eta mugagabea du, ondasun komunitateetan bazkide bakoitzaren partizipazio-kuotaren araberakoa bada ere. Espainiar zuzenbidean ez dute merkataritza-izaerarik eta beraz, ez dute [[Sozietateen gaineko Zerga]] ordaindu behar.
 
***====== [[sozietateSozietate kolektibo]]ak ======
 
:
: hauetanHauetan bazkideek erantzukizun subsidiario, solidario eta mugagabea dute eta beraz, bazkideek elkarrekiko konfiantza osoa dutenean osatzen dira, sozietate zibiletan bezala. Merkataritza-izera du eta beraz, Sozietateen gaineko zerga ordaindu behar du.
 
<br />
 
***====== [[sozietateSozietate komanditario]]a ======
 
:
: sozietateSozietate hauetan bakide kolektiboak zein komanditarioak daude; bazkide kolektiboek lana zein kapitala jartzen dituzte eta erantzukizun mugagabea dute; bakide komanditarioek, berriz, kapitala bakarrik jartzen dute eta euren erantzukizuna kapital horretara mugatzen da.
:
 
***====== [[erantzukizunErantzukizun mugatuko sozietate]]a ======
 
:
: sozietateSozietate anonimoekin batera, sozietate-mota ugariena da; bertan bazkideek jarritako kapitalera mugatzen den erantzukizuna dute, baina printzipioz euren ekarpena ezin zaio beste pertsona bati eskualdatu;
 
====== [[Sozietate anonimo]]a ======
 
:
: bazkideenBazkideen ekarpenek osaturiko [[kapital (argipena)|kapitala]] [[akzio]]etan banatzen da eta bazkideen ekarpena bere esku dauden akzioek adierazten duten zenbatekora mugatzen da; akzio hauek eskualdatu egin daitezke baldintzarik gabe eta, beraz, bazkideak edo enpresaren jabeak aldakorrak izan daitezke denboran zehar (eta hortik sozietateak duen ''anonimo'' izena).
:
 
====== [[Enpresa misto]]ak ======
 
: enpresaren izaera bazkideak diren pertsona fisikoekin dator bat eta beraz, [[erantzukizun subsidiario]], solidario eta mugagabea du, ondasun komunitateetan bazkide bakoitzaren partizipazio-kuotaren araberakoa bada ere. Espainiar zuzenbidean ez dute merkataritza-izaerarik eta beraz, ez dute [[Sozietateen gaineko Zerga]] ordaindu behar.
***[[sozietate kolektibo]]ak
 
*[[enpresa misto]]ak: aldiAldi berean estatuaren eta eragile pribatuen partaidetza dutenak.
: hauetan bazkideek erantzukizun subsidiario, solidario eta mugagabea dute eta beraz, bazkideek elkarrekiko konfiantza osoa dutenean osatzen dira, sozietate zibiletan bezala. Merkataritza-izera du eta beraz, Sozietateen gaineko zerga ordaindu behar du.
<br />
***[[sozietate komanditario]]a
 
====== [[Kooperatiba]]k ======
: sozietate hauetan bakide kolektiboak zein komanditarioak daude; bazkide kolektiboek lana zein kapitala jartzen dituzte eta erantzukizun mugagabea dute; bakide komanditarioek, berriz, kapitala bakarrik jartzen dute eta euren erantzukizuna kapital horretara mugatzen da.
***[[erantzukizun mugatuko sozietate]]a
 
: sozietate anonimoekin batera, sozietate-mota ugariena da; bertan bazkideek jarritako kapitalera mugatzen den erantzukizuna dute, baina printzipioz euren ekarpena ezin zaio beste pertsona bati eskualdatu;
***[[sozietate anonimo]]a
 
*[[kooperatiba]]k: enpresarenEnpresaren jabeak eta kudeatzaile nagusiak langileak beraiek direnean.
: bazkideen ekarpenek osaturiko [[kapital (argipena)|kapitala]] [[akzio]]etan banatzen da eta bazkideen ekarpena bere esku dauden akzioek adierazten duten zenbatekora mugatzen da; akzio hauek eskualdatu egin daitezke baldintzarik gabe eta, beraz, bazkideak edo enpresaren jabeak aldakorrak izan daitezke denboran zehar (eta hortik sozietateak duen ''anonimo'' izena).
*[[enpresa misto]]ak: aldi berean estatuaren eta eragile pribatuen partaidetza dutenak.
*[[kooperatiba]]k: enpresaren jabeak eta kudeatzaile nagusiak langileak beraiek direnean.
 
=== Tamainaren arabera ===
Anonymous user