«Bihotz»: berrikuspenen arteko aldeak

1.332 bytes added ,  Duela 2 hilabete
t
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
 
Filosofo eta zientzialari klasiko askok, [[Aristoteles]] barne, pentsamenduaren, arrazoiaren edo emozioaren jarlekutzat hartzen zuten bihotza, sarritan burmuinak funtzio horietan laguntzen duela alde batera utzita<ref>{{Erreferentzia|izenburua=On the Parts of Animals, by Aristotle : book3|url=https://ebooks.adelaide.edu.au/a/aristotle/parts/book3.html|aldizkaria=ebooks.adelaide.edu.au|sartze-data=2019-12-08}}</ref>. Bihotza, bereziki, emozioen gune bezala identifikatzea, [[Galeno]] mediku erromatarrari zor zaio, nork, pasioen egoitza gibelean ere aurkitu zuen, eta arrazoiaren egoitza garunean<ref>{{Erreferentzia|abizena=Galen.|izenburua=Galen on the usefulness of the parts of the body = Peri chreias moriōn [romanized form] = De usu partium|argitaletxea=Classics of Medicine Library|data=1996|url=http://worldcat.org/oclc/36487898|pmc=36487898|sartze-data=2019-12-08}}</ref>. Bihotzak ere rol bat jokatu zuen [[azteka|azteken]] sinesmen sisteman. Aztekek egiten zuten [[giza sakrifizio]]rako modurik arruntena bihotza erauztea zen. Aztekek, bihotza (''tona''), gizabanakoaren muina zein [[Eguzkia]]ren beroaren zati bat (''istli'') zela uste zuten. Gaur egun ere, [[Nahua|nahuek]] uste dute eguzkia arima bat dela (''tona-tiuh''): "Biribila, beroa, pultsularia".<ref>{{Erreferentzia|abizena=Sandstrom, Alan R.|izenburua=Corn is our blood : culture and ethnic identity in a contemporary Aztec Indian village|argitaletxea=University of Oklahoma Press|data=1991|url=https://www.worldcat.org/oclc/44957775|edizioa=1st ed|isbn=0-585-17747-3|pmc=44957775|sartze-data=2019-12-08}}</ref>
 
=== Janaria ===
Animalien bihotzak jatearen ohitura oso hedatuta dago mundu osoan zehar. Ia-ia organo osoa giharrez osaturik dagoenez, bere proteina maila oso altua da. Batzuetan erraiak sortzeko erabiliak dira, adibidez [[Sukaldaritza otomandar|Otomandarren sukaldaritzan]].<ref>{{Erreferentzia|izena=Lyn|abizena=Ward|izenburua=Street Food: Kokoreç - a delicacy for offal lovers|hizkuntza=en-GB|data=2017-12-01|url=https://www.fethiyetimes.com/eat/24204-24204.html|aldizkaria=Fethiye Times|sartze-data=2019-12-08}}</ref>
 
Oilaskoen bihotzak biberoi bezalakoak kontsideratu ohi dira eta batzuetan plantxan eginda pintxo moduan jaten dira. ([[Japoniako gastronomia|Japoniar]] ''[[Yakitori|hāto yakitori]],'' [[Brasilgo gastronomia|Brasilgo]] ''[[churrasco de coração]],'' [[Indonesiako gastronomia|Indonesiako]] ''[[chicken heart satay]]'').<ref>{{Cite book|urtea=1994|izenburua=Indonesia Magazine|orrialdea=67|hizkuntza=en|zenbakia=25}}</ref> Ogi-frijituak izan daitezke ere bai, [[Jerusalemgo gastronomia|Jerusalemgo]] [[parrila mistoa]] bezalakoa. Egiptoko sukaldaritzan, oso ongi txikiturik erabiltzen dute oilaskoak barrutik betetzeko.<ref>{{Cite book|urtea=2010|izenburua=Egyptian Cooking: And Other Middle Eastern Recipes, American University in Cairo Press|ISBN=977-424-926-7|hizkuntza=en|atala=117|errezeta=117}}</ref>
 
== Oharrak ==