«Lope Agirre»: berrikuspenen arteko aldeak

140 bytes added ,  Duela 1 urte
ez dago edizio laburpenik
Etiketak: Ikusizko edizioa Mugikor edizioa Mugikor web edizioa
- [[Kristobal Kolon|Cristobal Colon]] (Génova 1451-Valladolid 1506): hiru milioi indigena Española irlan, Caonabo eta Manicatex kazikeak.
 
- [[Hernán Cortés]] (Badajoz 1485-Sevilla 1547): [[Moctezuma Xocoyotzin|Moctezuma]] eta [[Cuauhtémoc]] errege aztekak, 7 buru azteka TlacopanenTlacopan-en, 240.000 azteka [[Tenochtitlán|Tenochtitla]]<nowiki/>-en, - 800 maia  PotonchánenPotonchán-en, 5.000 indio [[Cholula]]<nowiki/>-n, Catalina Juarez emaztea, eta espainiar apaiz bat.
 
'''-''' [[:es:Francisco_de_Toledo|Francisco de Toledo]] (Oropesa 1515-Escalona 1582): [[Tupac Amaru I.a|Túpac Amaru]] errege inka, 250.000 indio [[Potosí|Potosi]]<nowiki/>n, eta 50.000 zimarroi  Potosín.
 
- [[Diego de Almagro]] (Almagro 1475-Cuzco 1538): 10.000 indio yanakona, 50 kazike Aconcagua-n, 10 indio inka.
 
- [[Alonso Ojeda|Alonso de Ojeda]] (Cuenca 1466-Sto. Domingo 1515): 10.000 indio JaquimonJaquimo-n, 1.000 indio TurbaconTurbaco-n, eta Caonabo jefea.
 
- [[Francisco Pizarro]] (Trujillo 1478-Lima 1541): [[Atahualpa]] inka erregea, eta milaka menpeko inka.
 
- [[Pedro de Valdivia]] (Extremadura 1497-ucapel 1553):  4.000 indio maputxe, 2.000 yanakona beltz, 10 kazike indio, Espainiako bi kapitain, Espainiako 100 soldadu.
 
- [[Hernando de Soto]] (Badajoz 1500-Mississippi 1542): 6.000indio000 indio [[Txoktaw]] tribukoak, Espainiako 90 soldadu.
 
- [[Diego Velázquez de Cuéllar|Diego Velázquez]] (Cuéllar 1465-Cuba 1524): 5.000 indio Kotubano-n, Cristóbal de Olid.
[[Fitxategi:Monumento a Vasco Núñez de Balboa - Flickr - Chito (3).jpg|thumb|Vasco Núñez de Balboa]]
- [[Gonzalo Pizarro]] (Trujillo 1510-Cuzco 1548): 3.000 indio inka, Eespainiako Núñez Vela Erregeordea, Espainiako 1.100 soldadu.
- [[:es:Juan_de_Esquivel|Juan de Esquivel]] (Sevilla 1470-Jamaica 1515): Kotubanamá kazikea, 4.000 indio taíno.
 
- [[:es:Pedro_Anzúrez_de_Camporredondo|Pedro Anzúrez]] (Sahagùn 1490-Yaguana 1543): 40004.000 indio kargero, Espainiako 143 soldadu.
 
- [[Francisco de Orellana]] (Trujillo 1511-Amazonas 1546): 3.000 indio, Espainiako 380 soldadu.
- [[Pedro Urtsua]] (Arizkun 1526-Amazonas 1560): 400 zimarroi beltz, 50 indio pantxe, 50 indio muzo, Francisco Díaz kapitaina.
[[Fitxategi:Don Pedro de Alvarado.jpeg|thumb|Pedro Alvarado]]
- [[Juan Ponce de León|Juan Ponce León]] (Valladolid 1460-La Habana 1521): 500 indio taíno, Agüeybaná IIaII.a kazikea.
 
- [[Pánfilo de Narváez]] (Segovia 1470-Florida 1528): 500 indio CaonaonCaonao-n.
 
- [[:es:Diego_Centeno|Diego Centeno]] (Ciudad Rodrigo 1516-Potosí 1549): 450 soldadu espainiar, Antonio Robles kapitaina, Gonzalo Pizarro esploratzailea.
- [[:es:Cristóbal_Vaca_de_Castro|Cristóbal Vaca de Castro]] (León 1492-Valladolid 1566): 200 soldadu espainiar, Almagro El Mozo.
 
- Lope de Agirre ([[Oñati]] 1511-[[Barquisimeto]] 1561): indio bat, 64 soldadu espainiar, 3 emakume espainiar, 3 apaiz respainiar, Elbira alaba.
<br />
 
-  Ez zuen inoiz [[Quinto del Rey|kintorik]] (bertako indigena amerikarrei kendutako urre eta zilarren ehuneko hogei<ref>{{Erreferentzia|abizena=Canales, Carlos,|izenburua=El oro de America : galeones, flotas y piratas|url=https://www.worldcat.org/oclc/949870776|isbn=978-84-414-3655-8|pmc=949870776|sartze-data=2019-11-30}}</ref>) errege etxeari bidali<ref>{{Erreferentzia|abizena=García Fuentes, Lutgardo.|izenburua=Sevilla, los vascos y América : las exportaciones de hierro y manufacturas metálicas en los siglos XVI, XVII y XVIII|argitaletxea=Fundación BBV, en colaboración con Laida|data=[1991]|url=https://www.worldcat.org/oclc/27433196|isbn=84-87168-30-2|pmc=27433196|sartze-data=2019-11-30}}</ref>.
[[Fitxategi:Figura inca de oro que representa una llama. 1400-1533 d. C. Museo de América 01.jpg|thumb|Urrezko eskultura bat]]
- [[Filipe II.a Espainiakoa|Felipe II]].ari independentzia eskutitz ospetsua igorri zion. Bere etorkizuneko helburu pertsonala ez zen, aberastu ondoren, Espainiara itzuli eta nobleziaren tituluren bat erdiestea, [[Peruko historia|Peru]]<nowiki/>ko askatzailea bilakatzea baizik.
 
- Bertako Cruspa Huaranca indigenarekin ezkondu zen, hango errituekin. Alaba bat izan zuten, Elbira<ref>{{Erreferentzia|abizena=Sender, Ramón José, 1901-1982.|izenburua=La aventura equinoccial de Lope de Aguirre|argitaletxea=Magisterio|data=1998|url=https://www.worldcat.org/oclc/38750035|isbn=84-218-1840-6|pmc=38750035|sartze-data=2019-11-30}}</ref>. Cruspa hil zenean hartu zuen [[El Dorado]]<nowiki/>rako espedizioan parte-hartzeko erabakia. IndigenenKonkistatzaileek indigenei nahitaez espainolez egitera behartzen zieten bitartean, Agirrek [[kitxua]] hizkuntza ikasi zuen, bertako ohituretara eta usadioetara atxikitzeko. Eta bertako erlijioa eta jainko zein jainkosa errespetatu zituen.
 
- Ez zuen indiorik hil, espainiarren zelatari egin zen bat salbu. Eta ez zuen indigenen lurrik “konkistatu”<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Unassisted childbirth|orrialdeak=31–5487-31-5487|data=1994-06-01|url=http://dx.doi.org/10.5860/choice.31-5487|aldizkaria=Choice Reviews Online|alea=10|zenbakia=31|issn=0009-4978|doi=10.5860/choice.31-5487|sartze-data=2019-11-30}}</ref> beretzat edo Espainiaren erregearentzat.
 
- Eskribau baten semea zenez,Bere ama hizkuntza euskara zen, bainaeta eskribau baten semea izanik, gaztelaniaz idazten ondo zekien. Ameriketara joandako %98ak, berriz, analfabetoak ziren.
<br />
 
Anonymous user